Çevre Koruma Ajansı (Environmental Protection Agency), 1990'lardan bu yana on binlerce kamuya açık çevresel belgeyi barındıran çevrimiçi web arşivini 31 Aralık 2026'da devre dışı bırakacağını duyurdu. Karar, ajansın web sayfasına yerleştirilen göze çarpmayan bir duyuru şeridiyle açıklandı. Bu hamle, Ajans Yöneticisi Lee Zeldin'in enerji santrali kirlilik standartları ile federal metan düzenleme sistemine yönelik son kamuoyu açıklamalarıyla belirgin bir tezat oluşturuyor.
Çevresel Veri ve Yönetişim Girişimi'nin (Environmental Data and Governance Initiative) kurucu ortağı Gretchen Gehrke, arşivin en az 20 yıl öncesine dayanan çevre sorunları ve geçmiş politikalar hakkındaki bilgileri kamuya sunduğunu belirtti. Gehrke, "Bu bilgiler yeri doldurulamaz ve arşiv devre dışı bırakılırsa bu bilgiler sonsuza dek kaybolacak" dedi. On yıldır federal çevre verilerindeki değişiklikleri izleyen Gehrke, arşivi "demokratik denetim" için bir araç olarak tanımladı.
Arşiv, bilgi notlarından çevre raporlarına, politika değişikliklerinden düzenleyici eylemlere kadar geniş bir belge yelpazesini barındırıyor. Araştırmacılar zaman zaman ölü bağlantılarla ve sınırlı arama yetenekleriyle karşılaşsa da 1990'lardan kalma on binlerce Ajans belgesi başka hiçbir yerde bulunamıyor. Başkan George W. Bush'un 2003 tarihli Clear Skies Initiative girişimi ve Başkan Barack Obama'nın 2015 tarihli Clean Power Plan planı gibi enerji santrali kirlilik standartlarını dönüştürmeyi amaçlayan girişimler arşiv üzerinden izlenebiliyor. Trump'ın ilk döneminde yönetim, Ajansın iklim değişikliği web kaynaklarının çoğunu sildiğinde arşiv bu kapatılan sayfaları koruyarak kamuya erişilebilir kıldı.
Arşiv çevresel uygulama ve denetim için de bir araç işlevi gördü. 1989'da askeri operasyonların Kuzey Karolina'daki Camp Lejeune Deniz Piyade Üssü (Marine Corps Base Camp Lejeune) ile Deniz Piyade Hava İstasyonu'nda (Marine Corps Air Station) toprağı, sedimenti, yüzey suyunu ve yeraltı suyunu kirlettiğini ortaya koyan bir soruşturmanın ardından Ajans, üssü Ulusal Öncelikler Listesi'ne (National Priorities List) ekledi. Ajansın on yıllarca süren soruşturmasına ilişkin belgeler arşivde korundu ve yakın bölge sakinleri ile üste görev yapan askerlerin kimyasal maruziyetleri değerlendirmesine yardımcı oldu. Bu hafta başında Başkan Trump, Cumhuriyetçiler Kongre'de çoğunluğu kaybederse Camp Lejeune'da maruz kalan askerlere ve ailelerine ödenmesi gereken tazminatı durduracağını söyledi.
Ajans web arşivini ilk kez kapatmaya çalışmıyor. Ocak 2022'nin sonunda Biden yönetimindeki Ajans, mali yükü gerekçe göstererek çevrimiçi depoyu sonlandırmayı planladığını açıkladı. Gehrke, Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası (Freedom of Information Act) talebiyle Ajansın arşivi sürdürmek için yılda yaklaşık 2 milyon dolar harcadığını belirledi. Çevreciler, tarihçiler ve kütüphanecilerden oluşan bir koalisyon kararı hızla kınadı. Çevresel Veri ve Yönetişim Girişimi ile Amerikan Çevre Tarihi Derneği (American Society for Environmental History) duyuruyu "endişe verici" olarak nitelendirdi ve tarihsel kayıtta "muazzam bir boşluk" yaratacağını söyledi. Beş ay süren kamuoyu tepkisinin ardından Ajans geri adım atarak arşivin kapatılmasını Temmuz 2023'e erteledi. Mart 2023'te Ajans duyuru şeridini değiştirip bitiş tarihini kaldırdı ve arşivin yalnızca "emekli olduğunu" belirtti. Son üç buçuk yıldır güncellenmeyen ancak erişilebilir kalan arşivin bitiş tarihi birkaç hafta önce 31 Aralık 2026 olarak güncellendi.
Güncellenen web sayfası, tarihsel bilgilerin Ajansın "anlık görüntü koleksiyonlarında" hâlâ bulunabileceğini belirtiyor. Ancak ikinci Trump yönetiminin kamu verilerine yönelik tutumu ve federal programlara ayrılan fonlarda yaptığı kesintiler nedeniyle arşiv içeriğinin ne kadarının korunacağı bilinmiyor. Gehrke, "Çevre Koruma Ajansı arşivi genişletmeli ve sistemleştirmeli, onu atıp üç ayrı anlık görüntünün yeterli olmasını beklememeli" dedi.
Basın Özgürlüğü Vakfı'nın (Freedom of the Press Foundation) hükümet gizliliği üzerine ilk Daniel Ellsberg kürsüsü sahibi Lauren Harper, Ajansın arşivi kapatma konusundaki ısrarının kamu güvenini aşındırmaya devam edeceğini söyledi. Harper, "Kayıtlara kolay erişimi öldürmek, araştırmacıları ve yasa yapıcıları bir zamanlar kamuya açık kayıtları görmek için zaten aşırı yüklenmiş bir Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası ofisine akın etmeye zorluyor" diye yazdı. Ajans, yorum talebine yanıt vermedi.