Ekonomi

Bangladeş Bankası verilerine göre banka kredilerinin yaklaşık dörtte üçü Dhaka ve Chattogram'da toplanıyor. Siklon ve sel riski taşıyan Patuakhali toplam kredilerin %0,19'unu, Satkhira %0,24'ünü, Sunamganj %0,13'ünü alıyor; bu ilçelerde mevduatlar kredilerin iki katını aşıyor. Katılımcı Araştırma ve Kalkınma Merkezinin genel müdürü Md Shamsuddoha, finansman açığının uyum kapasitesini kısıtladığını söylüyor.

Uluslararası Para Fonunun ekim raporu, savaş kaynaklı petrol fiyatı sıçramalarının fosil yakıt ithal eden yoksul ülkeleri en ağır biçimde vurduğunu ortaya koyuyor. Uluslararası finansman geri çekilirken aileler ve şirketler elektrikli motosikletler ve çatı tipi güneş panelleriyle kendi enerji dönüşümlerini yürütüyor.

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansının feshedilmesi uluslararası çevre finansmanından yılda 1 milyar doları çekti ve geçen yıl toplam kalkınma yardımı kabaca dörtte bir azaldı. Vakıfların iklim finansmanı 2020-2024 arasında kabaca 6 milyar dolara çıkarken yerli toplulukların yönettiği fonlar çoğalıyor, ancak özel kaynakların kaybedilen kamu yardımının hacmini karşılayıp karşılamayacağı belirsizliğini koruyor.

Green Bank 50 koalisyonunun Eylül'de yayımladığı ilk etki raporu, 48 yeşil bankanın 2024 ve 2025 yıllarında yaklaşık 1,4 milyar dolar öz sermaye ve 11 milyar dolar ek özel sermayeyle 40 binden fazla projeye ulaştığını ortaya koydu. Trump yönetiminin federal iklim fonlarını dondurması planları küçültürken kuruluşlar risk paylaşımı ve teknik işbirliğiyle yol almaya çalışıyor.

İran Savaşı'nın tetiklediği dizel fiyatı patlaması, Vietnam'da binlerce tekneyi limana bağladı. Mart–nisan 2026'da balıkçılık faaliyeti %18,9 daraldı. AB'nin dokuz yıldır süren sarı kart uyarısı, tükenen balık stokları ve Çin'in artan deniz varlığı, sektörü aynı anda çok cepheden sıkıştırıyor.

Urgewald raporu, İngiltere merkezli bankaların Glasgow Cop26'dan bu yana kömür değer zincirine 8,3 milyar dolar sağladığını ortaya koydu. Barclays ve HSBC, net sıfır taahhütlerine rağmen finansmanlarını artırdı.

Chicago Ticaret Borsası'nda mısırın kile başına fiyatı 5,2425 dolara ulaşarak üç yılın en yüksek seviyesini gördü. El Niño'nun tetiklediği kuraklık, ABD'de düşen hasat ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın tahıl sevkiyatlarına vurduğu darbe arz endişelerini derinleştiriyor.

Hollanda bankası Triodos'un ekonomistleri, bu yazki sıcak dalgalarının AB GSYİH'sinden 180 milyar euro silebileceğini öngörüyor. Fransa'da nükleer santraller ısınan nehir suları nedeniyle kapanırken, Almanya'da Ren Nehri'nde yük taşımacılığı neredeyse durdu. İtalya tarımda 20 milyar euroluk kayıp bildiriyor.

Cox Automotive verileri temmuzda ikinci el elektrikli araç satışlarının hazirana göre %7,7, geçen yıla göre %10,1 arttığını gösterdi. İran savaşı nedeniyle yükselen akaryakıt fiyatları ve daralan fiyat farkı talebi beslerken yeni elektrikli araç satışları 2025 seviyelerine göre %41,5 geriledi.

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik savaşı petrol fiyatlarını varil başına 126 doların üzerine çıkarırken, sekiz petrol devi Nisan-Haziran döneminde yaklaşık 93 milyar dolar kâr etti. Geçen yılın aynı dönemine göre neredeyse ikiye katlanan rakam, fosil yakıt şirketlerinin iklim krizinin bedelini ödemesi çağrılarını yeniden alevlendirdi.

European Central Bank Yönetim Kurulu Üyesi Frank Elderson, ekosistem hizmetlerindeki hızlı tahribatın finansal sistemi tehdit ettiğini açıkladı. ECB, bu yıl ekosistem bozulma senaryolarının Euro Bölgesi bankalarında kredi kayıplarına nasıl dönüşeceğini inceleyen bir analiz yayımlayacak. ABD'nin NGFS'den çekilmesiyle Avrupa, iklim kaynaklı finansal risklerde öncülüğe kaldı.

Security Council, 22 Temmuz 2026'da New York'ta temiz enerji dönüşümünü besleyen lityum, kobalt ve bakır gibi kritik mineralleri masaya yatırıyor. Talebin 2030'a kadar üç katına çıkması beklenirken, bu maden zenginliğinin barış ve refah mı yoksa çatışma ve yolsuzluk mu getireceği gündemdeki ana soru.