Endonezya'nın Sulawesi adasına endemik, kritik tehlike altındaki maleo kuşları (Macrocephalon maleo) uluslararası yasa dışı evcil hayvan ticaretine ilk kez karıştı. 2024'te kolluk kuvvetleri, Hindistan'a giderken veya Hindistan içinde gerçekleştirilen üç ayrı operasyonda toplam 25 canlı yavru ele geçirdi. Siyah-beyaz tüyleriyle yerde yaşayan bu türün, şiddetli habitat tahribatı ve yumurta kaçakçılığı nedeniyle adada 4000 ila 7000 üreme çiftinin kalmış olduğu düşünülüyor.
Maleoların ticari amaçlı tüm uluslararası ticareti, Endonezya yasaları ve küresel yaban hayatı ticareti sözleşmesi CITES kapsamında yasaklanıyor. Yeni çalışma, türün yasa dışı uluslararası ticarete girdiğine ilişkin ilk belgelenmiş kanıtı ortaya koyuyor.
Kaçakçılık şebekeleri kurye olarak genç çiftleri, çocuklu aileleri ve bekar bir anneyi kullandı. Kuryelere, kuşları Cakarta, Mumbai ve Bangkok'taki uluslararası transit merkezlerinden geçirip tespitten kaçınmaları karşılığında ücretli tatil ve nakit teklif edildi. Çalışmanın ortak yazarı, Hindistan Yaban Hayatı Vakfı (Wildlife Trust of India) danışmanı ve yaban hayatı ticareti araştırmacısı Uttara Mendiratta, "Elimizdeki tüm kanıtlar Hindistan'daki bir evcil hayvan pazarına işaret ediyor" dedi. Mendiratta, "Sosyal medyada influencer'ların veya ünlülerin nadir yaban hayatını evcil hayvan olarak yanında bulundurduğu paylaşımlar da görüyoruz" diye ekledi.
Baş yazar, ABD merkezli Biyolojik Çeşitlilik Merkezi'nin (Center for Biological Diversity) kıdemli koruma savunucusu Chris Shepherd, maleoları uluslararası ticarette daha önce hiç görmediklerini ve bu nedenle böyle bir sonuç beklemediklerini söyledi. Shepherd, "25 kuş küçük bir sayı gibi görünebilir ancak hızla küçülen bir popülasyondan alınmaları, özellikle transit sırasındaki yüksek ölüm oranları göz önüne alındığında oldukça zarar veriyor" dedi.
El konulan kuşların tamamı yavruydu. Maleo civcivleri güneşle ısınan kumsallara gömülü yumurtalardan çıkar ve gece yoğun yağmur ormanına tek tek dağılır; araştırmacılar bu davranış örüntüsü nedeniyle kuşların tamamının yabani ortamda rastgele yakalanmış olmasını son derece düşük bir olasılık olarak değerlendiriyor. ABD merkezli, Sulawesi yaban hayatına odaklanan Tompotika Koruma İttifakı'nın (Alliance for Tompotika Conservation) direktörü ve kurucu ortağı Marcy Summers, "Bu nedenle, benzer yaşta görünen bu sevkiyatlardaki maleoların, yumurtaların kuluçkahanelerde çıkarıldığı birkaç maleo 'koruma' projesinden birinden gelmiş olması neredeyse kesinlik taşıyor" dedi. Summers, koruma amacıyla yetiştirilen civcivlerin yasa dışı yollarla satılmasının canlı maleolara yönelik uluslararası talebi beslediğini ve yabani popülasyonlar için ciddi riskler yarattığını vurguladı.
Araştırmacılar Endonezya, Hindistan ve Tayland yetkililerine havalimanı gözetimini artırma, olası kuluçkahane yolsuzluğunu bastırma ve el konulan kuşların doğaya salınmak üzere Sulawesi'ye geri gönderilmesi için resmi mekanizmalar kurma çağrısı yapıyor.