Avrupa Komisyonu (European Commission), çiftçilerin girdi maliyetlerini düşürmek ve kimyasal gübreye bağımlılığı azaltmak amacıyla Nitratlar Direktifi'nde (Nitrates Directive) hedefli bir değişiklik taslağını kamuoyu görüşüne açtı. Taslak, üye devletlere hayvan gübresinden elde edilen belirli sıvı fermente ürünlerin çiftçilerce kullanılmasında daha fazla esneklik tanıma olanağı sağlıyor.
Mevcut Nitratlar Direktifi, işlenmiş gübre dahil hayvan gübresinin tarım arazisine uygulanmasını yılda hektar başına 170 kg azotla sınırlandırıyor. Mart 2026'da yürürlüğe giren RENURE kuralları, kimyasal gübrelere benzerlikleri nedeniyle gübreden geri kazanılan belirli azotlu malzemeler için üye devletlere muafiyet seçeneği sunuyor. Bu muafiyet şu an amonyum tuzları, mineral konsantreleri ve strüvit adı verilen üç malzeme türüyle sınırlı bulunuyor. Muafiyetin uygulanması, yüksek mineral-toplam azot oranı veya düşük organik karbon-toplam mineral oranı gibi kalite kriterlerini de içeren sıkı koşullara ve çevresel koruma önlemlerine bağlanıyor.
Komisyonun önerisi, uluslararası jeopolitik gerilimlerin ve gübre fiyatlarındaki artışın sürdüğü ortamda bu muafiyeti RENURE kriterlerine uyum sağlayabilen belirli sıvı fermente ürün türlerine genişletiyor. Fermente ürünler, biyogaz veya biyometan üretimi için organik maddenin anaerobik sindirimi sonrasında kalan kalıntıları ifade ediyor. Bunlar organik gübre veya toprak düzenleyici olarak yarar sağlayabiliyor; sıvı ve katı fraksiyonlara ayrılarak işlenebiliyor. Taslak, yüksek mineral azot içeriğine ve düşük organik madde varlığına sahip belirli sıvı fraksiyonları kapsıyor.
Komisyonun Ortak Araştırma Merkezi (Joint Research Centre), tarımsal fermente ürünlerin gübre malzemesi olarak güvenli kullanım potansiyelini değerlendiren yeni bir raporla girişimi destekliyor. Mayıs 2026'da kabul edilen AB Gübre Eylem Planı (EU Fertiliser Action Plan) ve Temmuz 2026'da kabul edilen Hayvancılık Stratejisi (Livestock Strategy) de Komisyonun RENURE kurallarını belirli gübre bazlı sıvı fermente ürünlere genişletmeyi inceleyeceğini duyurmuştu. Eylem planı, 2027 ilkbaharında başlayacak bir sonraki yetiştirme sezonuna kadar sahada uygulanabilir çözümler sunmayı hedefliyor.
Komisyon, hayvan gübresinde halihazırda bulunan besin maddelerinin kullanılmasının ithal ve enerji yoğun sentetik azotlu gübrelere bağımlılığı azaltabileceğini ve çiftçilerin girdi maliyetlerini düşürebileceğini belirtiyor. Düzenleme, daha verimli ve sürdürülebilir besin kullanımının yanı sıra düşük karbonlu ve döngüsel gübrelere geçişi de destekliyor; biyogaz ve biyometanın AB enerji güvenliğindeki rolüyle sinerji yaratıyor. Faydaların özellikle hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde belirgin olması bekleniyor; buralarda gübre biyogaz üretiminde kullanılabiliyor ve ortaya çıkan fermente ürünler tarım arazisine geri döndürülebiliyor.
Taslak metin bir ay boyunca kamuoyunun geri bildirimine açık kalacak. Sürecin ardından teklifin Nitratlar Komitesi'nde (Nitrates Committee) üye devletlerin nitelikli çoğunluğunun onayını alması gerekecek. Desteklenmesi halinde Avrupa Parlamentosu (European Parliament) ve Konsey'de (Council) üç aylık bir inceleme süreci başlayacak; bu sürecin ardından Komisyon değişikliği resmen kabul edebilecek.