Yıldızlarla okyanusa ulaşmak

Portekiz'e bağlı Azorlar takımadalarının en küçük ve en kuzey adası olan Corvo, Atlantik Okyanusu'na özgü Cory deniz kuşunun yavrularını korumak için her sonbahar adayı karartıyor. Yaklaşık 450 nüfuslu yerleşimde karartma sırasında yalnızca güvenlik ışıkları yanık kalıyor. Hane içi ışıkları kapatma zorunluluğu bulunmasa da birçok sakin bunu gönüllü olarak tercih ediyor. Corvo, kamu aydınlatmasını tamamen söndüren tek ada olmaya devam ediyor. Karanlığa gömülen adada yıldızlar net biçimde görülebiliyor ve uzakta Flores Adası seçilebiliyor.

Cory deniz kuşunun yavruları, yuvalarında üç ay geçirdikten sonra ilk uçuşlarında yıldızları pusula edinerek okyanusa ulaşmaya çalışıyor. Sokak lambalarının yapay ışığı bu içgüdüyü bozuyor. Yavrular ışığa çekilerek adanın tek yerleşimi olan Vila do Corvo'nun dar sokaklarına çakılıyor. Corvo, bu ölümcül yanılmayı önlemek için 2019'dan bu yana her sonbaharda beş gece boyunca kamu aydınlatmasını tamamen söndürüyor.

Gönüllüler gece karanlığında kuş topluyor

Ada karanlığa gömüldüğünde kuşlar okyanusa doğru yola çıkarken, gönüllüler Vila do Corvo sokaklarında düşen kuşları arıyor. Gece saat 2'ye doğru bile genç gönüllüler çalışmalarını sürdürüyor. Toplanan kuşlar gece boyunca karton kutularda dinlenmeye alınıyor ve ertesi gün okyanusa yakın bir uçurumdan salınıyor. Böylece suya, yeni yurtlarına ulaşmak için ikinci bir şans elde ediyorlar.

At night, young volunteers sit under light near doorways, counting recovered young birds

Yerel girişimden takımada geneline yayılan kampanya

Sorun ilk kez 1991'de, yerel halkın genç kuşlar arasında kitlesel ölümler fark etmesiyle gündeme geldi. İnsanlar geceleri karanlıkta köyde dolaşarak düşen kuşları toplamaya başladı. Bu yerel girişim, 1995'te Azor Hükümetinin diğer sekiz adayı da kapsayan "SOS Cagarro" kampanyasını başlatmasına ilham verdi. Sonraki yıllarda Portekiz Kuş Araştırma Derneği (Portuguese Society for the Study of Birds) projeye katılarak kapsamın genişlemesine destek oldu.

Saha çalışması yürüten isimler

Portekiz Kuş Araştırma Derneğinden deniz biyoloğu Tania Pipa, Azorlar'ın en büyük adası olan São Miguel'den her yıl Corvo'ya gelerek adanın yapay ve doğal yuvalarını tek tek kontrol ediyor. Pipa, "Benim için Azorlar'da Cory deniz kuşlarının sesini duyamadığım gün, orası artık Azorlar olmayacaktır" diyor. Corvo'nun orman korucusu Rui Pimentel, kuşların korunmasının ön saflarında yer alıyor. Leonardo Xavier gibi genç gönüllüler ise gece köyde dolaşarak yönlerini şaşıran kuşları topluyor.

Koruma çalışmaları karartmayla sınırlı kalmıyor. Kediler, Cory deniz kuşu yavrularının başlıca yırtıcısı olarak öne çıkıyor. Dernek ekibi, yuvaların çevresine kedi saldırılarını caydırmak için ultrasonik cihazlar yerleştirdi. Kampanyanın verilerine göre 2015'ten bu yana Azorlar genelinde 30 binden fazla Cory deniz kuşu yavrusu kurtarıldı ve bunların yaklaşık 6 bini yalnızca Corvo'da toplandı.