Kırgızistan'ın orta kesiminde, iklim değişikliğinin alp habitatlarını dönüştürmesi karşısında kar leoparlarına uyum alanı yaratmak amacıyla 800 bin hektarlık (yaklaşık 2 milyon dönüm) Ak Ilbirs ekolojik koridoru kuruldu. Bölgede yaşayan yaklaşık 300 kar leoparına ev sahipliği yapması öngörülen koridor, Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) Orta Asya Memelileri ve İklim Adaptasyonu projesi kapsamında yerel örgütlerle birlikte resmileştirildi. Koridor, 2070 yılına kadar uzanan iklim projeksiyonlarını temel alarak habitatları güvence altına alırken sürdürülebilir yerel mera otlatmasını da entegre ediyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı program yönetim görevlisi Marten Hofman, projenin hem politika hem de saha düzeyinde değişim yarattığını belirterek "Böyle projeler umut verici çünkü hem politika düzeyinde hem de sahada insanların zihniyetindeki değişimi görebiliyorsunuz" dedi.

leopard, snow leopard, snow, winter, forest, portrait, nature, close up, animal world, cat, feline, wild cat, pet, animal, wildlife, wildlife photography — Image by TeeFarm from Pixabay · Pixabay Content License

Bu adım, 23 Ekim Uluslararası Kar Leoparı Günü'nde türün korunmasına dair öne çıkan gelişmelerden biri olarak gündeme geldi. Kar leoparları Asya'nın sarp dağlarında iklim değişikliği, azalan yaban av ve yerel çobanların intikam amaçlı öldürmeleri gibi giderek artan tehditlerle karşı karşıya bulunuyor.

Nepal hükümetinin 2025 yılında yaptığı sayımda ülkede yaklaşık 397 kar leoparı yaşadığı tespit edildi. Bu yılın başlarında yayımlanan bir araştırma, kar leoparı (Panthera uncia), yaygın leopar (Panthera pardus) ve Himalaya kurdu (Canis lupus chanco) türlerinin Nepal'in Lapchi Vadisi'nde birlikte yaşadığını ortaya koydu. Üç yırtıcı, farklı av türlerini hedef alarak bir arada var olabiliyor; mavi yaban koyunu (Pseudois nayaur) kar leoparının avının yaklaşık yarısını oluşturuyor.

A snow leopard photographed in Nepal. Image courtesy of WWF.

Araştırmanın baş yazarı Narayan Prasad Koju, yaban toynaklı popülasyonlarının korunmasının yırtıcıların çiftlik hayvanlarına yönelmesini engellemek açısından kritik olduğunu vurguladı. Koju, "Yaban av azaldığında üç yırtıcı da çiftlik hayvanlarına yöneliyor; bu da intikam amaçlı öldürmeleri tetikleyerek sistemi bütünüyle istikrarsızlaştırıyor" dedi.

ABD merkezli Kar Leoparı Koruma Vakfının (Snow Leopard Conservancy) kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Rodney Jackson ise koruma çalışmalarının odağını kar leoparlarını saymaktan, hayvanlarını kaybeden çoban ailelerinin acil ihtiyaçlarına kaydırması gerektiğini savundu. Jackson, "Maliyeti topluluklar üstleniyor" diyerek sürmekte olan insan-yaban hayatı çatışmasının yerel halkın güvenini zayıflattığını ifade etti. Jackson, kamera tuzağı tetiklemeli caydırıcılar, kar leoparları çiftlik hayvanlarına yakınlaştığında geliştirilmiş bildirim sistemi ve hayvan kayıpları için adil mali tazminat talep etti; maliyetli popülasyon izleme çalışmalarına değil topluluk desteğine öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı.

WWF Nepal'in uydu izleme çalışmaları ise kar leoparlarının sık sık uluslararası sınırları aşarak Hindistan ve Çin'e geçtiğini doğruladı.