Borneo'nun batısındaki bir rezerve, yaz aylarında orman yangınları nedeniyle habitatları güvenli olmaktan çıkan sekiz orangutan geri salındı. International Animal Rescue Indonesia (Yiari) ve Endonezya orman bakanlığı, Cuma günü üç anne, üç yavru ve iki erişkin erkek bireyi doğaya bıraktı.
Endonezya yetkilileri, Ağustos ve Eylül aylarında yangın bölgelerinden toplam 46 orangutanı kurtardı. Bölgede her kurak sezonda yangınlar görülse de bu yıl alevler El Niño deniz ısınması olayı nedeniyle çok daha şiddetli yayıldı. Kayıtlardaki en güçlü El Niño olan bu yılki olayın, önümüzdeki yıla kadar iklim üzerinde etkisini sürdürmesi bekleniyor.
Kurtarılan ailelerin öyküsü
Geri salınan orangutanlar arasında Mama Nopi ve yavruları Nopi, Naufal ve Nopan da bulunuyor. Bu aile, Eylül başında hindistan cevizi ve kauçuk plantasyonunda hayatta kalmaya çalışırken kurtarıldı. Çevredeki ormanlık alan yangınlarla kül olduğundan, maymunların yiyeceğe erişimi kesildi ve insan yerleşimlerine yaklaştılar.
Mama Lifa ve yavrusu Lifa, palmiye yağı plantasyonlarıyla tamamen kuşatılmış bir akasya ağacı kümesinde bulundu. Habitatın yangınlarla tahrip olması ve yiyecek eksikliği, Eylül ortasında kurtarılmalarını gerektirdi. Mama Man ve bebeği Man ise Haziran ayından beri izleniyordu; küçük bir orman parçasına bitişik plantasyon alanında yaşıyorlardı. Yangınların bölgeye yaklaşmasıyla dolaşım alanları daraldı ve güvenli bir geçiş yolu kalmadığı için Eylül başında tahliye edildiler.
Rezervin seçimi ve türün geleceği
Geri salımın yapıldığı rezerv, yiyecek ve su kaynaklarının bulunması ve diğer ormanlık alanlarla bağlantılı olması nedeniyle seçildi. Yiari'den Argitoe Ranting, "Kurtarılan orangutanların sadece bir yerden başka bir yere taşınmasını değil, doğal habitatlarında hayatta kalma şansı bulmasını sağlamak istiyoruz" dedi. Yiari CEO'su Karmele Llano Sanchez ise habitatların güvensiz hale gelmesinin salımı gerektirdiğini belirtti.
Orangutanlar kritik tehlike altında bulunan bir tür olarak değerlendiriliyor. WWF verilerine göre Borneo ve Sumatra'da yaklaşık 104.000 orangutan kaldı; bir asır önce bu sayı 230.000'in üzerindeydi. International Union for Conservation of Nature (IUCN), geçen ay yayımladığı uyarıda Borneo orangutan nüfusunun %52'sini barındıran habitatların yangınlarla yandığını açıkladı. IUCN, iklim değişikliğinin mevcut hızda devam etmesi halinde orangutan habitatının büyük bir bölümünün tür için yaşanamaz hale geleceğini öngörüyor.
Uzmanlar, Endonezya'da plantasyon açmak için yapılan arazi temizleme uygulamalarını da yangınların yayılmasını kolaylaştıran bir etken olarak gösteriyor. Doğal olarak yangına dayanıklı ormanlar, daha seyrek ve gölgesiz bitki örtüsüyle değiştirildiğinde yangınların genişlemesi hızlanıyor. Yiari, orangutanların orijinal habitatlarının yanıp parçalanması ve maymunları artık besleyemez hale gelmesinin, taşınmalarının temel nedeni olduğunu vurguladı.