Birleşik Krallık hükümetinin çarşamba günkü bütçede ısı pompası sübvansiyonlarını kısması bekleniyor. Sektör temsilcileri, kararı işletmeleri, çırakları ve yerel üretimi aynı anda vuracak bir darbe olarak değerlendiriyor.
2022'de başlatılan Kazan Değişim Programı (Boiler Upgrade Scheme, BUS), mülk sahiplerinin fosil yakıt ve doğrudan elektrikli ısıtma sistemlerini ısı pompaları ve biyokütle kazanları gibi düşük karbonlu alternatiflerle değiştirmesi için 9 bin sterline kadar peşin hibe sağlıyor. Hükümetin son verilerine göre binalardaki ısınma, Birleşik Krallık'ın sera gazı emisyonlarının yaklaşık beşte birinden sorumlu bulunuyor. Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı (Department for Energy Security and Net Zero), 2020'leri "ısınmanın karbonsuzlaştırılması için kritik on yıl" olarak tanımlamıştı. Buna karşın hükümetin, karbonsuzlaştırmanın maliyetini tüketiciye yüklemeye yöneldiği görülüyor. Birleşik Krallık ısı pompası kurulumunda Avrupa'nın gerisinde kalıyor: Küresel lider Norveç'te her 1000 haneye 632 ısı pompası düşerken, Birleşik Krallık'ta bu rakam yalnızca 3,5'te bulunuyor.
Watford'daki Sustain Homes'un operasyon direktörü Bill Tuck, müşterilerinin yaklaşık %75'inin ısı pompalarını devlet hibeleriyle satın aldığını ve desteğin işin temelini oluşturduğunu söyledi. Tuck, "Eğer bu giderse son derece zarar verici olur" dedi. Altı yıl önce hava kaynaklı ısı pompaları kurmaya başladığında diğer ısıtma mühendislerinin teknolojiye şüpheyle yaklaştığını, ancak şimdi meslektaşlarının müşterilerinden ısı pompası soruları aldığını belirtti. Tuck, "Tüm anlatı değişti" diye ekledi.
Yirmi yıldır JLN Plumbing & Heating ile yenilenebilir enerji sistemleri kuran Jim Lacey ise "Cebine gerçekten dokunuyorsa kimse gezegeni kurtarmayacak" dedi. Lacey, hibe sayesinde müşterilere ısı pompasının normal bir kazandan yalnızca birkaç yüz sterlin daha pahalı olduğunu ve enerji kullanımında büyük tasarruf sağladığını anlatabildiklerini, bu argümanın kesintiyle ortadan kalkacağını ifade etti.
Lancashire'daki Burscough'da bulunan Ask Renewables'in kurucusu Adam Killa, sübvansiyonların kaldırılmasının sonuçlarını 2022'de Yenilenebilir Isı Teşviki'nin (Renewable Heat Incentive) kapanmasından sonra bizzat gördü. Killa, "Durur durmaz haftada altı, yedi, sekiz kurulumdan sıfıra düştük" dedi ve müşterilerin "Bunların iyi olduğunu biliyorum ama 15 bin sterlin — üç bin sterline yeni kazan alabilirim, ne anlamı var?" dediğini aktardı.
Isı Pompası Derneği'ne (Heat Pump Association) göre 2024'te Birleşik Krallık'ta satılan ısı pompalarının yaklaşık üçte biri yurt içinde üretildi. Lacey, etkinin yalnızca kurulumcularla sınırlı kalmayacağını vurguladı: "Bu sadece bizim ısı pompalarını takmamızla ilgili değil; onları teslim edenler, üretenler ve küçük parçaları yapan tüm ilgili esnaf da etkileniyor. Çok fazla zincirleme etki var."
Yeşil düşünce kuruluşu Verdant'ın eş direktörü ve ekonomist James Meadway, yeşil işlerden ve üretimden para çekmenin Andy Burnham'ın Birleşik Krallık'ı yeniden sanayileştirme misyonuna zarar vereceğini söyledi. Meadway, "İklim konusundaki kör noktası, yapmak istediği diğer şeylere karşı güçlü şekilde çalışıyor" dedi.
Hükümet gençlerin çalışarak öğrenmesini teşvik etmeye devam ettiğini vurgularken, kurulumcular sübvansiyon kesintilerinin çıraklarını ve sektörün geleceğini riske atacağını belirtiyor. Tuck, "Genç nesli yetiştirmeye başlamazsak büyük bir kurulumcu, tamir mühendisi ve daha da önemlisi ısı pompası eksikliği yaşayacağız" dedi.
Lacey, hibenin sonsuza kadar süreceğini düşünmediğini, ancak teknoloji yaygınlaşıp üretim maliyetleri düştükçe işletmelerin ve tüketicilerin kademeli olarak desteğe bağımlılıktan çıkarılmasını beklediğini söyledi. Lacey, "BUS hibesinden bir kısmını aniden kesmek ya da tamamen kaldırmak, şimdiye kadar ortaya koyduğumuz tüm çalışmalar için felaket olur" diye konuştu.
Hükümet sözcüsü, "Bütçe spekülasyonları hakkında yorum yapmıyoruz" dedi ve ailelerin faturalarını düşürmeye kararlı olduklarını, haneleri oynak fosil yakıt fiyatlarından kalıcı olarak koruyacak temiz, yerli enerjiye ve daha sıcak evlere yatırım yaptıklarını ifade etti.