Rüzgar enerjisi iklim krizine karşı önemli bir araç olsa da, hızla dönen beyaz türbin kanatları kuşlar için ölümcül bir engel oluşturuyor. Kanatlar dönerken "hareket bulanıklığı" adı verilen bir etkiyle kuşların gözünde şeffaf bir siluete dönüşüyor; bu da çarpışma riskini artırıyor. İspanya'da tamamlanan uzun dönemli bir deney, sorunun çözümünün bir kutu boyada gizli olabileceğini gösteriyor.

Acciona Energía, Cadiz'deki El Ruedo rüzgar çiftliğinde 2020-2021 yıllarında dört türbinin üç rotor kanadından birini siyaha boyadı. Tamamı beyaz kanatlı 16 türbin ise kontrol grubu olarak hizmet verdi. Araştırmacılar, 2012'den 2024'e kadar her gün 20 türbinin tamamının altında ölü kuş arayıp verileri kaydetti; böylece boyama öncesi ve sonrası dönemleri karşılaştırma imkânı buldular. Sonuçlar çarpıcıydı: Boyalı türbinlerde yıllık kuş ölüm oranı, kontrol grubuna kıyasla yaklaşık %74 geriledi. Tek bir kanadın farklı renge boyanması, hareket bulanıklığını kırarak türbini kuşlar için daha görünür hale getiriyor ve kuşların ölümcül kanatlardan kaçınmasını sağlıyor.

İspanya'daki bulgular, farklı coğrafyalardaki benzer deneylerle de büyük ölçüde örtüşüyor. Norveç'te yapılan bir çalışma, kanatlardan birinin siyaha boyanmasının ardından yıllık kuş ölümlerinde %70'in üzerinde düşüş kaydetti. Güney Afrika'da ise üç kanattan birinin kırmızıya boyanması, kuş ölümlerini %83 azalttı. Ancak Hollanda'da yürütülen bir deneyde kanat boyamanın kuş ölümlerinde anlamlı bir azalma sağlamadığı görüldü.

Merseyside banner wind turbines.jpg — "Merseyside banner wind turbines.jpg" by Simon Harrod, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Rüzgar türbinlerinin kuşlar üzerindeki etkisi küresel ölçekte ciddi bir kaygı kaynağı. Yalnızca ABD'de rüzgar türbinleri her yıl 1 milyona kadar kuşun ölümüne yol açıyor. Bu rakam önemli olmakla birlikte, ülkede kedilerin her yıl milyarlarca kuşu öldürmesi ve bina çarpışmalarının da 1 milyar kuşun daha ölümüne neden olmasıyla karşılaştırıldığında görece küçük kalıyor.

Çalışmanın başyazarı Roel May, Norwegian Institute for Nature Research (NINA) bünyesinde görev yapıyor. May, dünyanın iklim değişikliğiyle mücadele için yenilenebilir enerjiye yönelmesiyle birlikte daha fazla rüzgar yatırımının daha fazla kuş ölümüne yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Göç eden ötücü kuşlar ile "uzun ömürlü yırtıcı kuşlar ve diğer süzülen kuşlar"ın rüzgar türbinlerine karşı en savunmasız türler olduğunu belirten May, Mongabay'a gönderdiği e-postada şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu türler genellikle uzun ömürlü ve düşük üreme oranına sahip oldukları için popülasyon açısından ek ölümlere karşı özellikle savunmasızdır."

İspanya'daki deneyde kanatlar, türbinler kurulup çalışmaya başladıktan sonra boyandı; bu süreç hem zorlu hem de maliyetli. May, kanatların üretim aşamasında boyanmasının daha kolay ve ucuz olduğunu, ancak üreticilerin siyah boyanın kanatların daha kolay ısınmasına veya ağırlıklarının değişmesine yol açabileceği endişesiyle bu uygulamaya mesafeli yaklaştığını aktardı. Kanat boyamanın kuş ölümlerini azaltmadaki etkinliğine yönelik testler şimdiye kadar yalnızca küçük ölçekte yapıldı. May, sektörün bu düşük teknolojili çözümü daha geniş ölçekte uygulamasını, başarısını izlemesini ve "yaparak öğrenmesini" umuyor.