Marmara Denizi'nin derin sularında biriken terk edilmiş balık ağları, deniz yaşamını tehdit etmeye devam ederken DP World ile Deniz Yaşamını Koruma Derneği bu "hayalet ağları" sudan çıkarıp geri kazanmaya yönelik bir ortaklık kurdu. Proje kapsamında İstanbul ve Adalar çevresindeki derinliklere odaklanılıyor; deniz tabanından 1000 metrekarenin üzerinde ağın çıkarılması ve yaklaşık 800 kilogramlık malzemenin geri dönüştürülmesi hedefleniyor.
Doğada 200 yıla kadar çözünmeden kalabilen hayalet ağlar, kaybolduktan ya da terk edildikten çok sonra bile köpekbalıklarından kaplumbağalara kadar pek çok deniz canlısını hapsederek ölümlerine yol açıyor. Deniz Yaşamını Koruma Derneği ekibi, ağların yerini ihbarlar, teknoloji, deniz haritaları ve yerel bilgi birikiminden yararlanarak tespit ediyor. Ağlar deniz tabanından titizlikle çıkarılıyor; her birinin ağırlığı, boyutu ve konumu kayıt altına alınarak kaybolan av araçlarının nerelerde biriktiğine dair bir harita oluşturuluyor.
Bazı ağlar 50 metrenin üzerindeki derinliklerden çıkarıldı; bunlardan biri Adalar açıklarında 55 metre derinlikte bulundu. Çıkarma operasyonlarından birinde ekip, yüzeye taşınan malzemenin arasında üç adet vatoz yumurta kesesi de buldu; keseler fark edilir edilmez yeniden denize bırakıldı.
Karaya çıkarılan ağlar geri dönüştürülmüş plastik granüllere işleniyor ve özel tasarım güneş gözlüklerine dönüştürülüyor. Her gözlüğün çerçevesinin iç kısmına orijinal ağın bulunduğu koordinatlar ile derinlik işlenerek ürünle geldiği sular arasında doğrudan bir bağ kuruluyor. Malzemenin tamamı gözlüğe dönüşmüyor; DP World ve Sürdürülebilir Sanat Kadın Kooperatifi (SUSAKO) iş birliğiyle katılımcıların hayalet ağ plastiğinden takı üretebileceği atölyeler düzenlenecek. Bu atölyeler hem atığın yeniden değerlendirilmesini gösteriyor hem de kadınların ekonomik hayata katılımını destekliyor.
Proje ayrıca balıkçı topluluklarıyla birlikte çalışarak hayalet ağlar konusunda farkındalık oluşturmayı ve av araçlarının kaybolmasının ya da terk edilmesinin en baştan önlenmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
DP World Avrupa Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Nicholas Mazzei, hayalet ağların kaybolduktan çok sonra bile deniz yaşamı için tehdit oluşturmaya devam ettiğini belirterek şunları söyledi:
"Bu proje, hayalet ağları sudan çıkarıyor ve malzemeyi tamamen farklı bir amaçla değerlendiriyor. Deniz tabanından çıkarılan bir ağı güneş gözlüğüne dönüştürmek, yeniden kullanım fikrini son derece somut hale getiriyor. Her gözlüğün içine ağın bulunduğu konumun işlenmesi ise ürünle geldiği yer arasında bir bağ kuruyor."
Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı ise denizlerin korunmasının iş birliği gerektirdiğini ve bu noktada özel sektöre önemli bir rol düştüğünü vurguladı. Narcı, "DP World ile kurduğumuz ortaklık, Marmara Denizi'nin sağlığı üzerinde daha büyük ve kalıcı bir etki yaratmamızı sağlıyor" dedi.