Güney New Mexico'da, Black River'ın Pecos Nehri'ne döküldüğü noktadan yaklaşık bir mil uzakta bir yol kenarında çamur ve tuz birikintileriyle karşılaşan Charlie Barrett, burada petrol sahası atık suyunun boşaltılmış olabileceğini söyledi. Oilfield Witness adlı gözlem örgütünde termograf olarak çalışan Barrett, çamur birikintisinin yanında sağlık topu büyüklüğünde gri bir tuz parçası ve parıldayan beyaz kristaller gördü. "Ne yazık ki bu oldukça yaygın ve aynı zamanda çok tehlikeli" diyen Barrett, insanların farkında olmadan bu çamurun içinden geçebileceğinden endişe ediyor. Petrol ve gaz üretiminin istenmeyen yan ürünü olan bu su, son derece tuzlu ve zehirli; içinde petrol bileşikleri ile saha kimyasalları bulunuyor ve radyoaktif olabiliyor.
New Mexico'da ortalama olarak her varil petrol için üç varilden fazla atık su yeraltından çıkıyor. Her gün yüzlerce yarı römork, bu toksik suyu kuyu sahalarından bertaraf istasyonlarına taşıyor. Permian Havzası'ndaki fosil yakıt üretimi hızla arttıkça suyun miktarı da arttı; kuyular ve sahalar yaşlandıkça su-petrol oranı daha da yükseliyor. Eyalet kuralları, üretim suyunun petrol sahası dışında kullanılmasını yasaklıyor. Bu yasak, suyu toplayıp taşıyan ve yeraltına yeniden enjekte eden ayrı bir sektör doğurdu. Enjeksiyon kuyuları bölgede sismik hareketliliği artırdı; kuyular arızalandığında ise toksik su püskürten patlamalar yaşandı.
Barrett'in termal kamerası, bir evin yakınında üç aktif gaz yakma noktasının ısı izini kaydetti. Görüntüleri daha büyük bir ekranda incelediğinde dördüncü bir yakma noktası daha buldu. New Mexico 2022'den bu yana gaz yakmayı neredeyse tamamen yasaklamış olsa da kayıtlar yasağın ihlal edildiğini gösteriyor. Barrett, görüntüleri izlerken "Bir kişinin evi burada ve sonra bu kepaze... hepsi CO2, metan ve diğer uçucu organik bileşikler üretip doğrudan evlerine üflüyor" dedi. Şirketler doğal gazı, gazın istenen özellikleri karşılamaması, bir boru hattında aşırı basınç oluşması veya ekipman bakımı gibi nedenlerle yakıyor. Yakma, yanmamış gazı atmosfere salmaktan iklim açısından daha iyi olsa da karbondioksit ve başka toksik kirleticiler üretiyor.
Barrett, daha sonra Pecos Nehri'nin sakin bir kıvrımında küçük bir kayanın üzerine oturdu. Nehir mırıldanıyor, yusufçuklar uçuşuyor, otlar hışırdıyordu; yakındaki köprüden geçen petrol sahası kamyonları ise buranın gezegendeki en verimli fosil yakıt havzalarından birinde olduğunu hatırlatıyordu. "Berbat bir durum" diyor. "Güzel bir nehir, cehennemin ortasında" diye ekliyor. Barrett bu noktayı birkaç ay önce son ziyaret ettiğinde, köprü ile nehir kıyısı arasındaki toprağı kaplayan tuz birikintileri bulmuştu. "Yani, bütün yol su altında kalmıştı" diyor. "Bunun gerçek bir üretim suyu sızıntısı olup olmadığını kesin olarak doğrulayamadık" diye ekliyor; ancak Barrett'a göre başka çok az olasılık bulunuyor.
Pecos Nehri, Santa Fe'nin doğusundaki yüksek dağlardan doğuyor ve New Mexico'nun en alçak noktasında Teksas'a girmeden önce 500 milden fazla güneye akıyor. Kaynak suları dik kanyonlar ve çam kaplı yamaçlar boyunca serbestçe ilerliyor; nehir bu bölümde National Wild and Scenic River statüsü taşıyor. Suları New Mexico'nun ortasındaki çiftlikleri ve hayvancılık işletmelerini besliyor. Ancak eyaletten çıktığı yerde Pecos, daha çok sıkı yönetilen bir dereye benziyor; nehir burada Permian Havzası'nın ortasından dikkatle ölçülen suyu taşıyor. American Rivers adlı çevre örgütü, nehri 2021'de tek başına, 2024'te ise New Mexico'nun diğer su yollarıyla birlikte ülkenin en tehlike altındaki nehirleri arasında gösterdi.
U.S. Geological Survey'nin yaklaşık 40 yıla dayanan verileri, Pecos Nehri'nin kaynaklarını çevreleyen dağlarda yıllık kar örtüsünün yavaş ama istikrarlı biçimde azaldığını gösteriyor. Nehrin yukarısındaki Pecos kasabasında yapılan akış ölçümleri de aynı eğilimi doğruluyor. İklim değişikliği New Mexico'yu ısıtıp kuruttukça ve Pecos'un debisi düştükçe, bu değişimin en büyük itici güçlerinden biri nehrin kıyısında, Barrett'in oturduğu yerin birkaç metre ötesinde uzanıyor. New Mexico ve Teksas'ta 55 ilçeye yayılan 75.000 mil karelik petrol ve gaz kuyusu alanı, yani dev Permian Havzası, tam da burada başlıyor.
New Mexico Interstate Stream Commission direktörü Hannah Riseley-White, nehir suyunun 2070 yılına kadar %25 ila %30 azalmasını bekliyor. "Pecos'un karşı karşıya olduğu en büyük sorun, iklim değişikliğinden kaynaklanan kuraklaşma" diyor. Riseley-White, bu bahar her toplantının başında yönettikleri tüm havzaların kar örtüsü verilerini ekranından paylaştığı için meslektaşlarının kendisinden sıkıldığını anlatıyor: "Uçurumdan aşağı düştü. Sadece rekor kırmakla kalmadı; kar örtüsü açısından hayal edebileceğimizin ötesindeydi." Önceki kış da çok daha iyi geçmemişti ve uzun vadeli tahminler de iyimserlik vermiyor. Bu yüzdelik tahminler, New Mexico Valisi Michelle Lujan Grisham'ın küresel ısınmanın eyaletin su kaynaklarını önümüzdeki on yıllarda nasıl daraltacağını ortaya koyan 50-Year Water Action Plan'ına dayanıyor.
Plan, mevcut su kaynaklarını korumanın yanı sıra çok kurak bir eyalette yeni kaynaklar yaratmayı da öneriyor. Bunlar arasında petrol sahası atık suyunun arıtılarak eyaletin petrol sahası dışında sanayi ve daha geniş kullanımlara izin verecek kadar temiz hale getirilmesi de yer alıyor. Barrett, "Sektör aslında üretim suyunun yeniden kullanılmasını ve nehre pompalanmasını savunuyor" diyor. Bugüne kadarki hukuki girişimler sonuç vermedi. Eyalet kurallarını değiştirip arıtılmış atık suyun geniş kullanımına izin vermeye yönelik son çaba, Lujan Grisham'ın bir kural belirleme kurulunun görüşmelerini etkilediği görünmesiyle sona erdi. Yeni bir kural değişikliği girişimi sürüyor, ancak henüz bir takvim belirlenmedi. Eyaletteki çevre grupları, sudaki tüm toksik kimyasalların %100 giderildiğinden emin olunamayacağını savunarak fikre şiddetle karşı çıkıyor. Teksas tarafında Sierra Club'ın Teksas şubesi, Pecos Nehri havzasının Teksas bölümüne arıtılmış üretim suyu deşarjı için beş öneri sıraladı; bunların hiçbiri henüz onaylanmadı.
Riseley-White, arıtılmış üretim suyunun Pecos'taki tüm sorunları çözeceğine inanmadığını söylüyor: "Ama araç kutusundaki pek çok seçenekten biri olarak düşünmenin mantıklı olduğunu düşünüyorum." Yaratıcı çözümler üretmenin tüm seçeneklere bakmayı gerektirdiğini belirten Riseley-White, teknolojinin suyu çeşitli standartlarda temizlemeye yeterli olduğunu, asıl sorunun finansal teşviklerin olup olmaması olduğunu ekliyor.
Pecos Nehri boyunca kumul adaçayı kertenkelesi ve Teksas hornshell midyesi gibi nesli tehlike altındaki türler yaşıyor. Küçük çayır tavuğu da bu grupta yer alıyordu; ancak U.S. Fish and Wildlife Service, nüfusu azalmaya devam etmesine rağmen türün Endangered Species Act kapsamındaki korumalarını 2026 başında resmen kaldırdı. Riseley-White, bu türler için yeterli su sağlamanın, nehre bağlı diğer kullanıcılar için olduğu gibi giderek zorlaşacağını söylüyor. Bir başarı örneği olarak, Pecos'un bir kolunda hornshell midyesiyle yürütülen çalışmada "arazi sahipleri Black River'da hornshell için su varsa kendileri için de su olduğunu fark etti" diyor.
Washington'dan gelen son kararlar, nesli tehlike altındaki canlıların hayatta kalmasını daha da zorlaştırıyor. Department of the Interior, temmuz başında "zarar" tanımını yalnızca türleri doğrudan yaralamak veya öldürmek anlamına gelecek biçimde daralttı; gürültü ve habitat tahribatı artık bir türün refahına yönelik tehdit sayılmıyor. Temmuz sonunda ise tehdit altındaki türleri tehlike altındaki türlerle aynı korumaların çoğuyla kapsayan "genel kural"ı yürürlükten kaldırdı ve bitki ve hayvanların korunmasının ekonomik maliyetinin, yani petrol ve gaz üretimine getirdiği ek yükün değerlendirilmesini şart koştu. Bu iki değişiklik birlikte, Pecos Nehri havzasındakiler de dahil olmak üzere ülke genelinde bitki ve hayvanlara yönelik tarihi korumaları geriye götürdü. New Mexico'nun Permian Havzası'ndaki payında yer alan binlerce petrol ve gaz kuyusundan 380'i nehrin yarım mil yakınında bulunuyor; aynı mesafede atık suyun yeraltına enjekte edilmesi için kullanılan 11 enjeksiyon kuyusu daha yer alıyor.
Ekoloji ve yaban hayatı yönetimi eğitimi alan ve daha önce Texas Parks and Wildlife Department ile Texas A&M Forest Service'te ekolog olarak çalışan Barrett, "Ses kirliliği ve ışık kirliliği de bu nehir ekosistemini etkiliyor" diyor. Petrol sahası faaliyetlerinin "birçok türü bu ekosistemden uzaklaştırdığını, bunun da bölgesel yok oluşa yol açabileceğini" belirtiyor.
Riseley-White, tüm bu zorluklara rağmen iyimserliğini koruyor. "Pecos'taki umudum, bu zorluklarla yüzleşirken tüm farklı çıkar gruplarını masaya getirebilmemiz ve herkes için mantıklı çözümler bulabilmemiz" diyor. "Zor olduğunu düşünüyorum ama kesinlikle mümkün olduğunu da düşünüyorum" diye ekliyor.