Uydu görüntülerini kullanarak petrol kirliliğini izleyen ABD merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluş SkyTruth, 2022 ile 2025 yılları arasında dünya genelindeki deniz koruma alanlarında onlarca petrol sızıntısı tespit etti. Rapora göre gemilerden ve açık deniz petrol operasyonlarından kaynaklanan sızıntılar, rüzgâr ve akıntılarla taşınarak koruma alanı dışında başlasalar bile korunan sulara ulaşabiliyor. SkyTruth CEO'su John Amos, Mongabay'e telefonla yaptığı açıklamada, "Okyanusun birçok bölümünde gemilerden ve açık deniz petrol ve doğal gaz operasyonlarından kaynaklanan kalıcı, tekrarlanan, kronik petrol kirliliği görüyoruz" dedi ve sızıntıların rüzgâr ve akıntıyla hareket ederek koruma alanı dışında gerçekleşse bile içerisine sürüklenebileceğini vurguladı.
Kongo Cumhuriyeti'nde en ağır kirlilik
Bir deniz koruma alanında kaydedilen en ağır petrol kirliliği, Kongo Cumhuriyeti'nin Atlantik kıyısındaki Conkouati-Douli National Park sularında ölçüldü. SkyTruth, parkın sularında 880 kilometrekarelik (340 mil kare) alanı kaplayan 27 petrol sızıntısı tespit etti. Sızıntıların, deniz parkının dışında bulunan üç açık deniz petrol platformundan kaynaklandığı değerlendiriliyor. Bölge; köpekbalıkları, vatozlar, yunuslar, balinalar ve lamantinlerin yanı sıra deri sırtlı (Dermochelys coriacea) ve zeytin ridley (Lepidochelys olivacea) deniz kaplumbağalarının yuva yaptığı bir alan.
Akdeniz ve Karadeniz'de de sızıntılar var
Akdeniz'de yaklaşık 417 kilometrekarelik (161 mil kare) petrol sızıntısı, iki önemli deniz koruma alanının bölümlerini kapladı. İspanya'nın Mediterranean Cetacean Migration Corridor alanında 45 sızıntı kaydedildi ve bunların tamamı gemilerden kaynaklandı. Fransa, İtalya ve Monaco'nun paylaştığı Pelagos Sanctuary for the Conservation of Marine Mammals ise 26 sızıntı daha kaydetti.
Romanya'nın Karadeniz kıyısında 67 sızıntı, Tuna Deltası'nın deniz bölgesi ve kırmızı bir deniz yosununun oluşturduğu sualtı çayırlarına adını veren Zernov's Phyllophora Field olmak üzere iki bitişik koruma alanında 263 kilometrekarelik (102 mil kare) alanı kapladı. SkyTruth raporuna göre bölgede liman marsvinleri (Phocoena phocoena) ve şişe burunlu yunuslar (Tursiops truncatus) yaşıyor.
Kronik etkiler yeterince anlaşılmış değil
Amos, "Temelde petrol deniz canlıları için toksiktir" dedi. Petrol sızıntıları, kril dahil olmak üzere besin zincirinin en alt düzeyindeki organizmaların gelişimini bozabilen veya öldürebilen ağır metaller ve bileşikler içerebiliyor. Bu kirleticiler daha sonra besin zincirinde yukarı doğru birikerek denizdeki en büyük canlılara kadar ulaşabiliyor.
Amos, büyük dozlarda çeşitli kimyasallara maruziyetin akut toksisitesini gösteren pek çok araştırma bulunduğunu ancak kronik düşük düzeyli maruziyetin etkilerinin daha az anlaşıldığını belirtti ve bunun çalışılmasının çok daha zor olduğunu sözlerine ekledi. Koruma alanlarının yalnızca ilan edilmesinin yeterli olmadığını vurgulayan Amos, "O alanın, kirliliğin ve diğer etkilerin deniz koruma alanını olumsuz etkilemediğinden emin olacak kadar iyi izlendiğinden ve yönetildiğinden sağlanması tamamen başka bir şey" dedi.