Sri Lanka'da 170 yıl boyunca doğada hiç kaydedilmeyen Indianthus virgatus, Ocak 2025'te Sitawaka Ganga Nehri boyunca uzanan alçak rakımlı bir orman parçasında yeniden bulundu. Araştırma ekibinin tespit ettiği popülasyon 70 ila 100 bireyden oluşuyor ve türün ülkedeki ilk doğrulanmış kaydı 1855'te toplanan bir örneğe dayanıyordu.
Küçük beyaz çiçekler açan bitki, ıslak tropikal ormanların alt tabakasında yetişiyor. Hindistan'da yaklaşık 150 lokasyondan bilinmesine karşın Sri Lanka'da kritik tehlike altında listelenmiş ve doğada muhtemelen tükenmiş olarak kabul ediliyordu. Araştırmacılar, Hindistan ve Sri Lanka'daki tarihsel kayıtları prediktif habitat modellemesiyle birleştirerek güneybatı Sri Lanka'daki Sabaragamuwa Eyaleti'nde arama yaptı; popülasyon, modelin tür için yüksek uygunluk öngördüğü alanda ortaya çıktı.
Çalışmanın ortak yazarı ve Hindistan'daki Manipal Academy of Higher Education'da ekoloji ile evrimsel biyoloji yardımcı doçenti Vivek Pandi, I. virgatus'un Indianthus cinsinin tek türü olduğunu ve benzersiz evrimsel ile biyocoğrafi bağlama sahip olduğunu belirtti. Pandi'ye göre tür, Hindistan alt kıtası ile Sri Lanka arasında büyük bir coğrafi boşlukla ayrılmış popülasyonlara sahip. Bu ayrık dağılım, antik bir jeolojik olayın bir zamanlar sürekli olan popülasyonu ikiye bölüp bölmediğini ya da türün Sri Lanka'ya daha sonra uzun mesafeli dağılımla ulaşıp ulaşmadığını sorgulatıyor.
Pandi, türün 170 yıl kaydedilmemesine karşın korunaklı orman ceplerinde fark edilmeden hayatta kaldığını düşündüklerini söyledi. Bu alanlar, çevredeki peyzajda ciddi bozulma olsa bile istikrarlı mikroklimatik koşulları koruyabilen nemli ve gölgeli orman kalıntıları; genellikle akarsular ile korunaklı yamaçlar çevresinde yer alıyor. Pandi, "I. virgatus'un yeniden keşfi, görünüşte küçük ve izole orman kalıntılarının az bilinen türlerin korunması için neden önemli olabileceğini vurguluyor" dedi.
Çalışma, Sri Lanka'daki uygun habitatların büyük bölümünün çay ve kauçuk plantasyonları nedeniyle yok olduğunu kaydediyor; Batı Ghats'taki popülasyonların da habitatla ilgili tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Yazarlar, yeni bulunan popülasyonun korunması için acil yerel habitat koruması ile ulusal botanik bahçelerinde bitki koleksiyonları oluşturulmasının bir arada yürütülmesini öneriyor. Ayrıca türün IUCN Kırmızı Listesi için koruma durumunun değerlendirilmesi ve korumanın ulusal ile bölgesel biyolojik çeşitlilik eylem planlarına entegre edilmesi gerektiğini ekliyorlar.
