Biyoçeşitlilik

Ermenistan'ın başkenti Erivan'da cumartesi günü sona eren BM Biyoçeşitlilik Konferansı'nda ülkeler, 2030 biyoçeşitlilik hedeflerinin gerisinde olunduğunu gösteren küresel değerlendirmenin ardından Yerevan Pathway'i resmileştirdi. Yol haritası, doğaya zarar veren sübvansiyonların ele alınmasını ve gelişmekte olan ülkelere desteğin artırılmasını öngörüyor. Konferansta yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni finansman açıklandı.

Google'ın iştiraki Tuike Finland, Muhos'ta yaklaşık 330 hektar, Kajaani'nin Otanmäki bölgesinde ise 200 hektara yakın ormanlık alandaki ağaçları kesti. Çevre uzmanları iki bölgede kesilen ağaç sayısının 400 bine yaklaştığını tahmin ediyor.

Greenpeace International, Erivan'da sona eren COP17'nin Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'nin uygulanması için yol haritası çizdiğini, ancak finansman eksikliği, Cali Fonu'nun neredeyse boş olması ve Yerli Halkların haklarının zayıflatılmasına yönelik çabaların sürmesi nedeniyle krizin gerektirdiği yanıtı veremediğini bildirdi.

Cornell Üniversitesi, WWF Nepal ve yerel orman idareleri, büyük kedilerin bölgelerini işaretlemek için kullandıkları kimyasalları taklit eden sentetik bileşikleri Nepal'in Khata Koridoru'nda deniyor. Üç yıllık çalışmanın ilk sonuçları karışık seyrediyor. Bazı kokular kaplan ve leoparları geri çevirirken bazıları kedileri daha fazla çekti.

Portekiz'e bağlı Azorlar takımadalarının en küçük adası olan Corvo, 2019'dan bu yana her sonbaharda beş gece boyunca kamu aydınlatmasını tamamen kapatıyor. Girişim, yıldızlarla yön bulan genç Cory deniz kuşlarının sokak lambalarının ışığında yere çakılmasını önlemeyi amaçlıyor ve 2015'ten bu yana Azorlar genelinde 30 binden fazla yavrunun kurtarılmasını sağladı.

Leicestershire-Rutland sınırındaki 320 hektarlık Allerton Projesi çiftliğinde tarım arazisi kuşlarının bolluğu, izlemelerin başladığı 1992'den bu yana %145 arttı. Aynı dönemde Birleşik Krallık genelinde %23 azalma kaydedildi. Çiftlik yöneticisi Alastair Leake, doğrudan ekimden yaban hayatı şeritlerine kadar uzanan yöntemlerin 'sağlam bir tarif' oluşturduğunu söyledi.

Angola hükümeti, son yirmi yılda merkez orman örtüsünün %43'ünü yitiren kuzeydeki Serra do Pingano'yu Nisan ayında koruma alanı olarak belirledi. Araştırmacılar, kararın geç kalmasının ve kapsamın dar tutulmasının endemik türleri ve Afrika orman fillerini riske attığını uyarıyor.

COP17, planlanan kapanıştan bir gün sonra 31 Ekim sabahında küresel değerlendirme ve kaynak seferberliği kararlarını kabul etti. Zirve boyunca açıklanan 1,8 milyar doları aşan taahhütler, yılda yaklaşık 700 milyar dolarlık doğa finansmanı açığının kapanmadığını ortaya koydu.

Hindistan'ın Pune kentinde hafta sonları bir araya gelen gönüllüler, Mula-Mutha nehir kıyılarındaki ağaçları iNaturalist uygulamasıyla belgeliyor. Toplanan veriler hem ağaç kesimlerine karşı delil oluşturuyor hem de Ram-Mula Devrai gibi ekolojik açıdan zengin alanların yapılaşma riskini azaltıyor.

Veracruz'daki REVIVE örgütü, Azteklerin chinampa adı verilen yükseltilmiş tarım adaları yöntemiyle çöken mangrov topraklarını yeniden inşa ediyor ve Morelet timsahlarını ekosisteme kazandırıyor. Timsahların mangrov sağlığına katkı sunduğu iddiası ise bilimsel olarak henüz doğrulanmış değil.

Yağmur Ormanı Eylem Ağı'nın Ocak-Temmuz 2026 soruşturması, Singapur borsasında işlem gören First Resources'ın Endonezya'daki KAS Group ve FAP Agri ile Mahakam Nehri'ndeki ortak sevkiyat terminalinde ham palmiye yağı karıştırdığını belgeledi. Kuruluş, ormansızlaşmayla bağlantılı yağın sürdürülebilir etiketiyle küresel tedarik zincirine karıştığını öne sürüyor.

Erivan'daki COP17 biyoçeşitlilik konferansında yayımlanan rapor, 149 ülkede Kazakistan büyüklüğünde alanın onarım altında olduğunu ve 1 milyondan fazla yeşil istihdam yaratıldığını gösteriyor, ancak hedefe ulaşmak için yıllık finansmanın 64 milyar dolardan 296 milyar dolara çıkarılması gerekiyor.

2026'da yayımlanan bir araştırma, Yukarı Rio Negro'daki Baniwa balıkçılarının dev su samurlarıyla avlanma alanlarını paylaştığını ve büyük ölçüde uyumlu bir bir arada yaşam sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Araştırmacılar bu ilişkiyi kozmoloji, tarih, davranışsal uyum ve yönetişimin birleşimiyle açıklıyor.

Kathmandu merkezli kimyasal ekolog Prayan Pokharel, köşe yazısında Hindu Kuş Himalayaları'nda böcek topluluklarının afet öncesi durumunu belgeleyen temel verilerin neredeyse yok olduğunu ve bu eksikliğin sel ile yangınların yarattığı kaybı ölçülemez hale getirdiğini dile getirdi.

Tatlı Su Araştırma Merkezi'nin CapeNature ve Fynbos Balık Vakfı ile yürüttüğü proje, Breekkrans Nehri'nde benekli levreği mekanik yöntemlerle ortadan kaldırarak kritik tehlike altındaki doring fiery redfin'in yaşam alanını 2 kilometreden 10 kilometreye çıkardı. Tüm yerli balık türleri toparlanma gösterdi ve yayılış alanları genişledi.

Surinam'ın "dokunulmamış" sanılan yağmur ormanlarının altında binlerce yıllık yerli yerleşim izleri yatıyor. Arkeolog Renzo Duin, ülkenin %90 orman koruma taahhüdünün yerli halkların tarihsel yönetimini dışladığını ve bu boşluğun yasa dışı madenciliğe alan açtığını belirtiyor.

Hollanda, tropik ormanların uzun vadeli korunmasını finanse eden Tropikal Orman Sonsuza Kadar Tesisi'ne 10 yılda 500 milyon dolar katkı sağlayacağını açıkladı. Tesisin 800 ila 900 milyon hektar ormanı koruyabileceği öngörülürken, Stanford Üniversitesinden ekonomist Bard Harstad finansman modelinin sürdürülebilirliğine karşı uyarıda bulundu.

Global Ecology and Conservation dergisinde yayımlanan araştırma, Laos'ta gergedan, kaplan ve kuprey gibi türlerin kaybının erken koruma önlemleriyle önlenebileceğini gösterdi. Ülkede yalnızca 300-400 Asya fili 24 popülasyon halinde varlığını sürdürüyor. Uzmanlar iyileşmenin siyasi irade ve uzun vadeli finansmana bağlı olduğunu vurguluyor.

Avustralya'nın Yeni Güney Galler eyaleti, 475 bin hektarlık koruma alanını kuran yasayı 23 Ekim'de kabul etti. Park 12 bin koalaya ve 100'den fazla tehdit altındaki türe ev sahipliği yapacak. Ancak uzun vadeli finansmanın karbon kredisi modeline dayandırılması korumacılar arasında tartışma yarattı.

Antarktika'nın Danger Adaları'nda Mart 2024'te gözlenen toplu ölümleri inceleyen ekip, 49 hayvanın 46'sında kanatlı kolerasına yol açan bakterinin DNA'sına ulaştı. Çalışma, yalnız kuş gribine odaklanmanın başka ölüm nedenlerini gözden kaçırabileceğini ortaya koyuyor.