Politika

Erivan'da toplanan biyolojik çeşitlilik COP17'sinde hükümetler, dört yıl önce kabul ettikleri doğa hedeflerinin neredeyse tamamını kaçırma yolunda ilerliyor. BM Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen, küresel çevre takviminin sadeleştirilmesi ve sürecin hızlandırılması gerektiğini söyledi.

Ermenistan'ın başkenti Erivan'da iki hafta süren Birleşmiş Milletler biyolojik çeşitlilik zirvesi Cop17, hükümetlerin bu on yılın hedeflerine bağlılığını yinelemesiyle sona erdi. Sözleşmenin 34 yıllık tarihinde hiçbir hedefin tutturulamadığı ve mevcut hedeflerin neredeyse tamamında ciddi sapma yaşandığı vurgulandı.

Filipinler, Basel Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden elektronik atık sevkiyatlarının limanlarda boşaltılmasını yasakladı. Ancak Nisan 2025'te Manila Bölge Mahkemesi'nin verdiği karar, Subic Körfezi serbest limanındaki sevkiyat öncesi denetimlerini devre dışı bıraktı. Bu nedenle düzenleyiciler bölgeye giren kargoları yalnızca dış ihbarlarla izleyebiliyor.

Hükümetler iki haftalık müzakerelerin ardından doğa koruma politikalarını güçlendirmeyi kabul etti ve Çin ile Körfez ülkeleri gibi büyük gelişen ekonomileri ilk kez gönüllü bağışçı olmaya davet etti. Taraflar finansman konusundaki anlaşmazlığı son gün uzlaşmasıyla aştı.

Erivan'da düzenlenen COP17 biyoçeşitlilik müzakerelerinde ülkeler, 2030'a kadar doğa kaybını tersine çevirme çabalarının ilk küresel değerlendirmesini tamamladı. Değerlendirme, eylemlerin hızlandırılmaması halinde hedeflerin kaçırılacağını kabul ederken gelişmiş ülkelerin finansman taahhütleri yerine gelmedi ve genetik kaynaklar için kurulan Cali Fonu neredeyse boş kaldı.

Çevre Koruma Ajansı, 1990'lardan bu yana on binlerce çevresel belgeyi kamuya sunan çevrimiçi arşivini 31 Aralık 2026'da devre dışı bırakacağını duyurdu. Araştırmacılar ve şeffaflık savunucuları, kararın demokratik denetimi zayıflatacağını ve bilgilerin kalıcı olarak kaybolacağını söylüyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, meskenlerde yüksek tüketimli son kaynak tarifesine geçiş eşiğini 1 Ocak 2027'den itibaren 4000 kWh'tan 3000 kWh'a indiriyor. Elektrik Mühendisleri Odası, yeni sınırın temel hane tüketimine yaklaştığını savunarak kararı örtülü zam olarak nitelendiriyor.

Essex Üniversitesinden Natasha Lindstaedt, otoriter yönetimlerin afet bilgilerini saklamasının sınır ötesi güvenliği zayıflattığını öne sürüyor. Himalayalardaki buzul erimesi ve izleme eksikliği milyonlarca insanı risk altında bırakırken, Çernobil ve Etiyopya örnekleri şeffaflığın insani bedelini gözler önüne seriyor.

Bir grup ABD'li milletvekili, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya Kolombiya'nın Amazon'da koka ekimlerine yönelik havadan ilaçlamayı yeniden başlatma planına destek vermemesi çağrısında bulundu. Milletvekilleri, planın insan sağlığı ve çevre üzerinde yaratacağı risklere dikkat çekti.

Malezya Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanlığı, yeni çerçeve mevzuat kapsamında işlenmemiş nadir toprak elementlerinden oluşan bir partinin ihracatına onay verdi. Karar, deneme süreçlerine olanak tanımak ve yurt içi madencilik üretim kapasitesine yönelik yatırımları artırmak amacıyla alınan ilk izni oluşturdu.

Merkez Kalahari Av Rezervi'nden on yıllardır sürülen yerli San topluluklarına dönüş hakkı tanımayı öngören yol haritası Eylül 2026'da onaylandı. Adalet Bakanı Nelson Ramaotwana, yasal korumanın 2029 seçimlerinden önce oluşturulmasını hedeflediklerini açıkladı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı taslağı, 200'ü aşkın paydaşla tartışıldı ancak nihai metne ilişkin tarih verilmedi. İklim Ağı, belgede kömür bölgelerine yönelik somut eylem ve çıkış takvimi bulunmadığını öne sürüyor. Kömür madenciliğinde yaklaşık 40 bin kişi çalışıyor.

Maliye Bakanı John Healey, 28 Ekim 2026'da sunduğu ilk bütçede enerji maliyetlerini düşürmeyi öncelik ilan etti. Hükümet, savunma harcamasını finanse etmek için konut verimliliği planından 1 milyar sterlin, hidrojen ve karbon yakalama projelerinden 700 milyon sterlin kesti. Net sıfır hedefine bağlılık yinelenirken güneş paneli KDV indirimi sona erecek.

Muğla Ortaca'da Dalyan Kanalı'na yapılması planlanan iskele projesi için Ortaca Belediyesinin hazırlattığı yeni ÇED raporu Çevre Bakanlığına sunuldu. Raporda deniz tabanında habitat kaybı riski kabul edilirken Dalyan çekek yerindeki petrol kirliliğinin sınırın 70 katına ulaştığı tespit edildi. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu 26 Kasım 2026'da toplanacak.

Başkan Donald Trump, Teksas'taki bir mitingde Biden döneminin metan düzenlemelerini sona erdirdiğini açıkladı. Çevre Koruma Ajansı'nın yeni önerisi, uydu tabanlı sızıntı tespit programını iptal ediyor ve rutin gaz yakımı sınırlarını geri alıyor. Düzenleme, sektör emisyonlarının yarısından fazlasından sorumlu düşük üretimli kuyulara geniş esneklik tanıyor.

Doğa bilimci Chris Packham, Birleşik Krallık Hükümetinin 24 milyar sterlinlik karbon yakalama ve depolama harcamasını 'peri masalı' olarak nitelendirerek Maliye Bakanından bu haftaki bütçede planı küçültmesini istedi. Hükümetin ısı pompası hibelerini azaltmayı planladığı bir dönemde kampanyacılar, paranın faturaları düşüren güvenilir iklim çözümlerine aktarılmasını talep ediyor.

BM Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Sözleşmesi, yaban hayatı kaçakçılığı, yasa dışı ormansızlaşma ve atık kaçakçılığını kapsayan ilk uluslararası protokolün hazırlanması için müzakereleri başlattı. Brezilya'nın öncülüğündeki 12 ülkenin önerisi, 112 tarafın katıldığı oylamada 83 lehte oyla kabul edildi.

Çevre avukatı Rose Liza Eisma-Osorio, 2007'de Tañon Boğazı'ndaki balina ve yunusları davacı yaparak petrol aramasını durdurdu. Yüksek Mahkeme 2015'te doğanın vasi aracılığıyla temsil edilebileceğine hükmetti; bugün Bais Körfezi'ndeki etanol sızıntısı için aynı mücadele sürüyor.

Aşırı sıcakların giderek ölümcül hale gelmesi, ABD genelinde kiracıların konutlarda soğutma erişimini güvence altına alan politikaların yaygınlaşmasına yol açıyor. Teksas'tan Los Angeles'a kadar farklı yargı bölgeleri, klima zorunluluğu veya iç sıcaklık sınırı getiren farklı modelleri hayata geçiriyor.

Avrupa Birliği'nin ormansızlaşma yönetmeliği çok sayıda erteleme sonrasında yürürlüğe yaklaşırken Brezilya'daki soya tüccarları, Gana'daki kakao şirketleri ve Güneydoğu Asya'daki palmiye yağı çiftçileri uyum çabalarını yoğunlaştırıyor.