ABD balıkçılık yönetiminden sorumlu federal kurum U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) Fisheries, 2 Eylül'de 34 maddelik bir öncelik listesi yayımladı. Liste, balıkçıların nerede, ne zaman ve hangi av araçlarıyla avlanabileceğine ilişkin kısıtlamaları gevşetme niyetini ortaya koyuyor. Öncelikler arasında korunan türlerin yakınındaki balıkçılık kısıtlamalarının geri alınması, deniz ulusal anıtlarındaki avcılık yasaklarının kaldırılması ve ajansın kuruluşundan bu yana düzenleyici çerçevesini oluşturan ulusal standartların zayıflatılması yer alıyor. Liste ayrıca izleme teknolojilerinin ve veri paylaşım yöntemlerinin güncellenmesini, balıkçıların planlama ve karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesini de öngörüyor.
NOAA Fisheries yardımcı yöneticisi Eugenio Piñeiro Soler, duyuruda ajansın yaklaşımını şöyle tanımladı: "Görevimiz açık: Yalnızca gerekli olduğunda düzenleme yapmalı, mümkün olduğunda yenilikçi olmalı ve çalışmalarımızı her zaman Amerikan halkına sunduğumuz gerçek dünya ekonomik ve koruma sonuçlarıyla değerlendirmeliyiz."
Öncelik listesi, Başkan Donald Trump'ın Nisan 2025'te imzaladığı ve yerli balıkçılığı teşvik ederek "gereksiz düzenlemelerin ve olumsuz politikaların baskısını" kaldırmayı vaat eden başkanlık kararnamesinin ardından geldi. NOAA Fisheries, 2 Eylül duyurusunda "önümüzdeki aylarda" America First Seafood Strategy adlı kapsamlı bir plan yayımlayacağını da taahhüt etti.
Koruma örgütleri: 'Sağlıklı okyanus ekosisteminin mutlak temelleri'
Dünyanın en sıkı düzenlenmiş ve en sürdürülebilir balıkçılıkları arasında gösterilen ABD balıkçılıkları için yeni öncelikler, koruma örgütlerinden sert tepki çekti. San Francisco merkezli Earthjustice'ın Okyanus Programı genel müdür yardımcısı avukatı Andrea Treece, NOAA Fisheries'ın geri almayı önerdiği düzenlemelerin "sağlıklı bir okyanus ekosistemini korumanın mutlak temelleri" olduğunu söyledi. Treece, "Bu, sağlıklı ve uzun vadeli bir balıkçılığın ilk etapta var olmasının yapı taşıdır" diye ekledi.
New York merkezli Environmental Defense Fund'ın kamu işleri kıdemli direktörü Reggie Paros da benzer bir uyarıda bulundu. Paros, "Bu yıl veya gelecek yıl bazı gerçekten değerli balıkçılık alanlarında düzenlemeleri azaltır ve aşırı avlanırsak, bu balıkçılık alanlarının sağlıklı stok seviyelerine geri dönmesi yıllar alabilir" dedi ve "Suda göreceğimiz sonuçlar özellikle zarar verici olur" diye ekledi.
Bütçe kesintileri ve tür koruması
Yönetimin önerdiği 2027 mali yılı bütçesi de NOAA Fisheries'ta derin kesintiler öngörüyor. Buna göre bazı balıkçılık yönetim programları, balıkçılık araştırmaları ve veri toplama faaliyetleri sonlandırılacak; nesli tükenmekte olan türleri destekleyen hibeler dahil birçok koruma programı kesilecek.
Ajans, öncelik listesinde Nesli Tükenmekte Olan Türler Yasası (ESA) ve Deniz Memelilerini Koruma Yasası kapsamında daha önce zorunlu tutulan balıkçılık kısıtlamalarını yeniden değerlendireceğini belirtti. Yeniden değerlendirme kapsamında Kuzey Atlantik gerçek balinası (Eubalaena glacialis), liman foku (Phoca vitulina), kambur balina (Megaptera novaeangliae), küçük dişli testere balığı (Pristis pectinata), dev manta vatozu (Mobula birostris) ile çeşitli deniz aslanı, buz foku ve deniz kaplumbağası türleri yer alıyor. Trump yönetimi, Temmuz ayında habitat korumalarını kaldırarak ESA'yı zayıflatmıştı.
Bazı öncelikler şimdiden yürürlükte. Ajans, Kuzeydoğu ıstakoz balıkçılığının halatsız av araçları kullanma zorunluluğuna karşı çıkıyor. Bu kısıtlamanın savunucuları, sayıları 400'ün altına düşen kritik tehlike altındaki Kuzey Atlantik gerçek balinalarının ağlara dolanmasını önleyeceğini öne sürüyor.
Pasifik anıtları ve hukuki mücadeleler
Trump, 11 Haziran'da Pasifik Okyanusu'ndaki üç deniz ulusal anıtında — Papahānaumokuākea, Rose Atoll ve Mariana Trench — ticari balıkçılık kısıtlamalarını kaldırmayı amaçlayan bir bildiri imzaladı. NOAA Fisheries'ın öncelik listesinde bu hedef, daha önce "Pacific Remote Islands" olarak bilinen ve sonradan Pacific Islands Heritage Marine National Monument adını alan bölgenin eklenmesiyle genişletildi.
Trump yönetimi Nisan 2025'te bu anıtı ticari balıkçılığa açan ayrı bir bildiri yayımlamış, ancak Honolulu'daki federal bölge mahkemesi Ağustos 2025'te kararı iptal etmişti. 11 Haziran bildirisi de mahkemede itirazlarla karşı karşıya. Bu anıtlar birlikte mercan atolleri, derin deniz çukurları ve adalar dahil 3,1 milyon kilometrekarelik (1,2 milyon mil kare) kritik ekosistemi temsil ediyor.
Trump ayrıca Cape Cod'un güneydoğusundaki Northeast Canyons and Seamounts Marine National Monument'ı 6 Şubat'ta ticari balıkçılığa yeniden açtı. Bu anıt öncelik listesinde yer almıyor ancak çevre gruplarının hukuki itirazlarıyla karşı karşıya.
Magnuson-Stevens Yasası'na yönelik tehdit
Listenin bir bölümü, ABD balıkçılık yönetiminin temel yasası olan 1976 tarihli Magnuson-Stevens Balıkçılık Koruma ve Yönetim Yasası'nın uzun süredir dayanak noktası olan ulusal standart kılavuzlarının değiştirilmesini öneriyor. Environmental Defense Fund'dan Paros, bu adımın önceki yönetimlerde görülmemiş bir nitelik taşıdığını belirtti: "Önceki yönetimlerde ulusal standart kılavuzlarını gerçekten revize etme ve düzenleme gevşetmeyi yalnızca gevşetme uğruna ilerletme niyetini gördüğümüzü sanmıyorum." Paros, "Bunun yaşadığımız yeni ve ortaya çıkan bir tehdit olduğunu düşünüyorum" diye ekledi.
Balıkçılık sektöründen karışık tepkiler
Birçok balıkçılık sektörü grubu, NOAA Fisheries'ın düzenleme gevşetme ve modernizasyona odaklanmasını memnuniyetle karşıladı. Massachusetts Lobstermen's Association genel müdürü Beth Casoni ise her yeni yönetimle balıkçıların hangi politikaların geleceğini ve hangilerinin kaldırılacağını görmek için "nefeslerini tuttuğunu" söyledi.
Teksas'ın Galveston kentinde charter tekne kaptanı ve ticari kırmızı snapper hisseli balıkçısı Scott Hickman, NOAA Fisheries'ın yerli balıkçılığı güçlendirme arzusunu desteklediğini ancak Magnuson-Stevens Yasası'nı zayıflatmanın doğru yol olmadığını belirtti. Hickman, "Mevcut yönetim okyanustan daha fazla Amerikan proteini istiyor ve bunu destekliyorum" dedi ve şöyle devam etti: "Oraya nasıl ulaşırız? Bunu nasıl artırırız? Bu stokları yöneten daha iyi yönetim, daha iyi bilim ve daha iyi teknolojiyle olur."
Hickman, NOAA Fisheries önceliklerinde özellikle veri paylaşımı ve ileri teknolojilere odaklanılmasında olumlu yanlar gördüğünü söyledi. Birkaç yıldır teknesinde University of Massachusetts'in Starlink uydu destekli video izleme sistemini test eden bir pilot projeye ev sahipliği yapıyor; sistem tekne konumunu ve av verilerini takip ediyor. Ancak bunun Magnuson-Stevens Yasası'nın yerini alamayacağını ve bütçe kesintilerini telafi edemeyeceğini vurguladı. Hickman, "Stok değerlendirmeleri yapmaya ve bilimi yürütmeye çalışıyoruz" dedi ve "Balıkçılık personelinin yarısını işten çıkardınız ve sonra tüm bu programları kestiniz" diye ekledi.