Ekvador ve kuzeybatı Brezilya'nın Amazon taşkın ormanlarında yaşayan küçük kahverengi bir kurbağa, bilim dünyasına yeni bir tür olarak kazandırıldı. Adenomera varcena adı verilen tür, dış görünümü akraba türlerle neredeyse ayırt edilemez düzeyde benzer; ancak yavaş ve aralıklı ötüşü onu diğerlerinden ayrıştırıyor.
Türü tanımlayan çalışmanın başyazarı Marianna Borburema, Federal University of Minas Gerais'te lisans öğrencisiyken bu kurbağaları inceledi ve şu anda University of São Paulo'da araştırmacı olarak çalışıyor. Borburema, Mongabay'a telefonla verdiği demeçte, kurbağanın çirkin olduğunu iddia edenlerle tartışmak zorunda kaldığını söyledi: "Bunu saçma buluyorum. İncelediğim kurbağa güzel! Süper sevimli."
Biyologlar, dış özellikleri akraba türlerle büyük benzerlik gösteren canlıları "kriptik tür" olarak adlandırıyor. Adenomera varcena yaklaşık 22–24 milimetre (0.9 inç) uzunluğunda; kahverengi derisi ve koyu lekeli desenleri var. Türün evriminde görünüm değil, ötüş belirleyici olmuş. Borburema, üç hafta boyunca kurbağaların seslerini analiz ettiği çalışmada, doğal seçilim baskısının kurbağanın görünümünde değil ötüşünde yoğunlaştığını belirtti: "Evrimin ötüşte daha hızlı gerçekleştiğini anlıyoruz çünkü dişinin ilgisini çeken şey şarkı."
Akraba türler genellikle sık öter; bazıları dakikada 70 notaya kadar ulaşabiliyor. A. varcena'nın ötüşü ise dakikada yalnızca 1 ila 5 nota içeriyor — cins içinde belgelenen en yavaş oran. Her nota saniyenin onda birinden kısa sürüyor ve cinsin çoğu kurbağasında görülen nabız ritmi bu türde bulunmuyor. Borburema, "Sanki kurbağa tembel hissediyor" diyor.
A. varcena, Adenomera simonstuarti tür kompleksi içindeki dokuz genetik olarak farklı gruptan biri olarak tanımlandı. Türü ilk kez işaretleyen isim, Borburema'nın eski danışmanı ve çalışmanın ortak yazarı Thiago Carvalho oldu. Federal University of Minas Gerais'te herpetolog olan Carvalho ve meslektaşları, 2020'de DNA analiziyle potansiyel soyları ortaya koydu; 2021'de ise Brezilya'daki üst Juruá Nehri yakınındaki mevsimsel olarak su basan ormanlarda ek örnekler topladı.
A. varcena, kendi soy hattında taşkın ovalarında yaşayan tek tür. En yakın akrabalarının tamamı kuru kara ormanlarında yaşıyor. Borburema, türün korunması için önce bilinmesi gerektiğinin altını çiziyor: "Küçük, kahverengi ve fazla ötmeyen bir kurbağa olsa da incelenmeye değer, bilinmeye değer ve bundan da önemlisi korunmaya değer. Bir tür ancak bilinirse korunabilir."