Atlantik Meridyenel Devir Dolaşımı'nın (AMOC) çöküşünün Kuzey Avrupa'da dramatik bir soğumayı beraberinde getirebileceği uzun süredir biliniyordu. Nature Geoscience'ta yayımlanan yeni bir modelleme çalışması ise çöküşün gezegenin geri kalanında ısınmayı şiddetlendirebileceğini ortaya koyarak beklenen senaryoyu yeniden çerçeveliyor.
AMOC, tropiklerden Avrupa'ya doğru sıcak su taşır. Su kuzeye ilerledikçe soğur, yoğunluğu artar ve derinlere dalarak güneye geri akar. Okyanusların ısınmasıyla birlikte sular eskisi kadar soğuk ve yoğun olmaktan çıkıyor; ölçümler dolaşım sisteminin yavaşladığını doğruluyor. Grönland buz tabakasının erimesiyle Kuzey Atlantik'e dökülen tatlı su, tuzlu sudan daha az yoğun olduğundan dolaşımı daha da yavaşlatıyor. Bir tahmine göre AMOC çökmesi halinde Kuzey Avrupa'da sıcaklıklar 9 ila 27°F (5 ila 15°C) düşebilir.
AMOC'nin zayıflaması yeni bir olgu değil. Son 2.7 milyon yıl boyunca iklim değiştikçe sistem yüzlerce zayıf dönem geçirdi. Bilim insanları uzun süre, Kuzey Atlantik soğuduğunda güney enlemlerinin eşit miktarda ısındığını ve toplam ısı miktarının kabaca sabit kaldığını varsaydı; yani ısının yalnızca yer değiştirdiği düşünülüyordu.
Yeni modelleme çalışması bu varsayımı çürütüyor: AMOC önceki dönemlerde zayıfladığında Dünya genel olarak daha sıcak hale gelmiş. Çalışmanın başyazarı Oregon State University'den Christo Buizert, "AMOC, gezegenin enerji bütçesini kontrol eden bir ısı vanası gibi çalışıyor" diyor. Güçlü bir AMOC'de sıcak su Kuzey Atlantik'e akıyor ve ısı atmosfere kayboluyor. Zayıf bir AMOC'de ise ısı okyanusta birikiyor.
Buizert, geçmişteki zayıf dönemlerin günümüzde 10 yıllık insan kaynaklı emisyonların ürettiği ısınma miktarına eşdeğer ısınma ürettiğini belirtiyor. Araştırmacı, geçmiş AMOC değişimlerinin bugün yaşanan değişimlerle mükemmel bir karşılaştırma oluşturmadığını, ancak sıcaklıklar arttıkça neler olabileceğini anlamaya yardımcı olabileceğini ekliyor.
