Antarktika kıtasının kuzeyinde, Birleşik Krallık'ın denizaşırı toprağı olan Güney Sandwich Adaları'nın bir parçası olan Zavodovski Adası, 2011'de dünyanın en büyük penguen kolonisine ev sahipliği yapıyordu. British Antarctic Survey (BAS) o yıl adanın kayalık zemininde 600.000 çene kayışlı ve 90.000 makarna pengueninin yuvalandığını tahmin etmişti. Ancak BAS'ın öncülüğünde yürütülen ve Current Biology dergisinde yayımlanan yeni araştırma, 2025'te dolu çene kayışlı yuva sayısının 2011'e kıyasla yüzde 63 azaldığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bu düşüşün ardından çene kayışlı penguenlerin artık resmen tehlike altında sayılabileceğini belirtiyor.
Ekip, adaya ulaşmak için 15 günlük bir deniz yolculuğu yaptı. BAS'ın "saha çalışması için dünyanın en zorlu yerlerinden biri" olarak nitelediği bu volkanik adada bilim insanları drone, hava fotoğrafçılığı ve 20 kuşa takılan izleme cihazlarıyla veri topladı. Uydu görüntüleriyle birleştirilen bu veriler, 2011'den 2025'e kadar süren yuva kaybını doğruladı.
Araştırmayı yürüten Prof. Norman Ratcliffe, çene kayışlı penguenlerin kril ağırlıklı uzmanlaşmış beslenme düzeninin ve soğuk su tercihlerinin onları kırılgan kıldığını açıklıyor. Ratcliffe, "Sular ısındıkça çene kayışlı penguenlerin yediği kril güneye doğru hareket etti" diyor ve ekliyor: "Güneydeki deniz buzu örtüsü ve yuvalamaya uygun adaların olmaması, çene kayışlıların besini takip etmesini engelliyor." Araştırmacılar, okyanus besin kaynaklarındaki iklim kaynaklı daha temel bir değişimin asıl sorumlu olduğunu vurguluyor.
Ekip, penguenlerin adadaki kırılgan varlığına yönelik diğer olası tehditleri de inceledi. Kuşlar, aktif yanardağ Curry Dağı'nın —Asphyxia Dağı olarak da biliniyor— gölgesinde yuvalanıyor; kraterden yayılan gaz kokusu nedeniyle rüzgâr altındaki noktalara Stench Point, Noxious Bluff ve Asphyxia Plain gibi adlar verilmiş. Ancak Curry Dağı'nın son büyük patlaması 2016'da gerçekleşti ve çene kayışlı nüfusundaki düşüş 2011'den beri istikrarlı biçimde sürdü. Bu durum, yanardağın asıl neden olmadığını gösteriyor. Kambur balinaların kril üzerinde yarattığı rekabet olasılığı da değerlendirildi: Balinalar büyük miktarda kril tüketse de dışkılarıyla krilin beslendiği deniz bitkilerini gübreleyerek kril üretimini de destekliyor.
Çene kayışlı penguenler erirken, adadaki makarna pengueni nüfusu aynı dönemde çarpıcı biçimde arttı. İzleme verileri, makarna penguenlerinin adanın kuzeydoğusundaki daha sıcak sularda beslendiğini ve diyetlerini balık ile diğer kabuklularla çeşitlendirdiğini gösterdi. Bilim insanları, makarna penguenlerinin daha geniş ve esnek beslenme düzeninin bu artışın arkasında yattığını düşünüyor.
Ratcliffe, bu dönüşümü "Antarktika'da tek bir noktada şimdiye kadar gözlemlenen en büyük topluluk bileşimi değişikliği" olarak nitelendiriyor. "Verilerimiz, soğuğa adapte olmuş Antarktika çene kayışlı türünün artık sub-Antarktik komşularının yanında gelişemediğini gösteriyor" diyen Ratcliffe, sözlerini şöyle tamamladı: "Bu, Antarktika'daki hızlı ısınmanın benzersiz ve hassas ekosistemleri nasıl etkilediğine dair yeni bir kanıt."
Dünyanın en büyük penguen kolonisi unvanı ise artık Antarktika kıtasının diğer tarafında, Ross Denizi'ndeki Cape Adare'de bulunuyor. Bu nokta, Zavodovski'ye 5.000 km'den daha uzak bir mesafede yer alıyor.