Avrupa Birliği'nin (AB) iklim izleme servisi, bu yaz Batı Avrupa'yı uzun süre kavuran aşırı sıcakların kayıtlardaki en şiddetli sıcaklar olduğunu açıkladı. Kıtanın yarısından fazlası, hissedilen sıcaklığın 38°C'yi aştığı "çok güçlü" sıcaklık stresine maruz kaldı. Doğu Avrupa'daki sıcaklıkların daha az yıpratıcı olması, kıta genelindeki ortalamayı kayıtlardaki en sıcak üçüncü seviyeye taşıdı. Bu sıcak dalgasının insan bedeli ise yeni bir araştırmayla ortaya çıktı.

854 kentteki sıcaklık ile sağlık arasındaki geçmiş dönem ilişkilerini modelleyen araştırmacılar, bu yaz Avrupa kentlerinde 50 bin kişinin sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiğini tahmin etti. Haziran ile Ağustos arasında insan faaliyetlerinin yarattığı kirliliğin eklediği sıcaklıklar, kentsel alanlarda 32 bin kişinin daha erken ölmesine neden oldu. Sıcak günler savunmasız insanların vücutlarını aşırı zorlarken, sıcak geceler de vücudun kendini toparlamasını engelledi. Belirlenen ölüm sayısı, kayıtlara geçen en yüksek düzeye ulaştı. Sıcaklık ile ölüm oranları arasındaki bilinen ilişkiler, 2026 yılına ait sıcaklık verileriyle birleştirilerek sıcaklığın etkileri hızla tahmin edildi.

Araştırmanın ortak yazarlarından, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'nda (London School of Hygiene and Tropical Medicine) iklim ve sağlık uzmanı olarak görev yapan Malcolm Mistry, "854 kentsel bölgede sıcaklığa bağlı olarak tahmin edilen ölümlerin mutlak sayısı gerçekten de sarsıcı. Ancak belki de daha endişe verici olan, bu ölümlerin ne kadarını insan kaynaklı iklim değişikliğine bağladığımız" dedi. İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin sıcaklık ölümleri içindeki payı, yüzyılın başında yaklaşık %40 iken bu yaz %65'e yükseldi. Sıcaklığa bağlı ölümlerin nüfusa oranla en yüksek olduğu ülkeler Malta, İtalya ve Macaristan oldu. Mutlak ölüm sayıları ise İtalya, Fransa, İspanya, Almanya ve Birleşik Krallık'ta en yüksek düzeye ulaştı.

Ölüm belgelerinde felç geçiren ya da akciğer kanseri olan bir kişinin dayanma sınırlarını aşmasına neden olan tehlikeli sıcaklıklar gibi katkıda bulunan etkenlere nadiren yer verildiği için aileler, sıcaklığın ve insan faaliyetlerinin yakınlarının ölümünü hızlandırdığını çoğu zaman bilmiyor. Kıta Avrupası'nda sıcaklıklardan en ağır etkilenen kent Napoli oldu ve yaşa göre modellenen tahminler doğrultusunda kentte her bir milyon kişiden 815'i sıcaklık nedeniyle hayatını kaybetti. Kentin kuzeyindeki Ospedale CTO hastanesinde görev yapan acil servis doktoru Mario Guarino, sıcaklığın en yüksek olduğu haftalarda acil servise başvuran hasta sayısında %15'lik artışa tanık olduğunu söyledi. Guarino, bu dönemin belirleyici özelliğinin sıcaklığın ağırlaştırdığı sağlık sorunlarının karmaşıklığı olduğuna dikkat çekti ve yalnızlık ile yoksulluğun durumu daha da kötüleştirdiğini belirtti.

Yaşlılar sıcaktan en çok etkilenen grup olarak öne çıktı ve 85 yaşın üzerindekiler toplam ölüm sayısının neredeyse yarısını oluşturdu. Ancak gençler de sıcaklıklardan etkilendi ve 20-44 yaş aralığındaki 833 kişinin sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Bu yaz yaşanan ölümlerden ve önümüzdeki yıllarda benzer durumun tekrar etmesinden endişe eden doktorlar, hükümetlere fosil yakıtların yakılmasını azaltmaları çağrısında bulundu. Doktorlar ayrıca sağlık sistemlerinin güçlendirilmesini, kentlerin daha yeşil hale getirilmesini, klima kullanımının yaygınlaştırılmasını ve insanların su içmeye, gölge alanlarda bulunmaya teşvik edilmesini istedi. Savunmasız durumdaki komşuların ve aile üyelerinin düzenli olarak aranıp kontrol edilmesinin önemi de vurgulandı.