Avrupa'da Haziran ayında kaydedilen rekor sıcaklıkların, kıtanın tahıl üretimini 9 milyon ton azaltarak 2018'den bu yana en düşük hasat seviyesine çekmesi bekleniyor. Avrupa Tahıl ve Yağlı Tohumlar Ticaret Birliği (Coceral), buğday, arpa, mısır ve yulafı kapsayan değerlendirmesinde, Avrupa Birliği'nin (EU) (AB) 27 üye ülkesi ile Birleşik Krallık'ta toplam tahıl üretiminin bu ölçüde daralacağını öngördü. Bu kayıp, Avusturya, İrlanda ve Hollanda'nın toplam tahıl üretim tahminini aşan bir hacme karşılık geliyor.
Coceral, ürün kayıplarını Batı Avrupa'da kaydedilen en sıcak Haziran ayıyla ilişkilendiriyor. Mısır, bitkinin en kritik evrelerinden biri olan tozlaşma döneminde sıcaklardan ağır biçimde etkilendi. Buğday ise tanelerin dolgunlaşması için neme ihtiyaç duyduğu ve verimin belirlenmesinde önemli rol oynayan "tane doldurma" aşamasında zarar gördü.
Birleşik Krallık merkezli düşünce kuruluşu Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), mevcut fiyatlara göre kaybedilen tahıl üretiminin ekonomik değerini yaklaşık 2 milyar euro olarak hesapladı. Bu rakam, sebze üretimindeki kayıpları ve hayvancılık üzerindeki etkileri kapsamıyor.
ECIU'nun arazi kullanımı, gıda ve tarım analisti Tom Lancaster, yaşananları şöyle değerlendirdi:
"Bu durum çiftçilerin gelirlerini azaltarak onları ekonomik açıdan zorlayacak ve aynı zamanda Avrupa'nın gıda güvenliğini zayıflatacak. Birleşik Krallık'ta bu 10 yıl içinde kayıtlardaki en kötü beş hasattan üçünü zaten yaşadık ve son sıcak hava dalgalarının da Britanyalı çiftçilere kaçınılmaz olarak yeniden maliyet yüklediğini söyleyebiliriz."
En büyük kayıpların Fransa, Macaristan ve İspanya'da yaşanması bekleniyor
Ülke bazında en büyük tahıl kaybının Fransa'da yaşanması bekleniyor. Fransa'da yaklaşık 3,4 milyon ton mısırın kaybedildiği tahmin edilirken, kaybedilen tahılların ekonomik maliyetinin 891 milyon euroya ulaşacağı öngörülüyor. Fransa'yı 2,4 milyon tonla Macaristan'ın ve 1,4 milyon tonla İspanya'nın izlemesi bekleniyor.
Fransa'nın Auvergne-Rhone-Alpes bölgesinde çiftçilik yapan Benoit Merlo, 10 yıldır çiftliğini daha sıcak ve kurak koşullara uyarlamaya çalıştığını ancak bu yıl çabalarının işe yaramadığını belirterek şunları söyledi:
"Sıcaklıkların haftalar boyunca 38°C'nin üzerine çıkmasıyla birlikte her şey çökmeye başlıyor. Soya gibi bazı ürünlerde verim kaybının en az %50, hatta %70 olmasını bekliyorum."
Birleşik Krallık'ta erken hasat ve bölgesel farklılıklar
Birleşik Krallık'ta da Haziran'daki sıcak hava dalgası ve kurak geçen ilkbaharın ardından ülkenin büyük bölümünde kurak koşullar yaşandı. Etkiler özellikle Doğu ve Güneydoğu İngiltere'nin bazı bölgelerinde daha şiddetli hissedilirken, bölgesel farklılıkların görülmesi bekleniyor. Birleşik Krallık'ta tarım ve gıda sektörlerine yönelik araştırma, veri analizi, piyasa bilgisi ve eğitim hizmetleri sunan kamu destekli sektörel kuruluş Tarım ve Bahçecilik Geliştirme Kurulu, birçok çiftçinin sıcak ve kurak hava nedeniyle hasat faaliyetlerini normalden daha erken başlatmak zorunda kaldığını bildirdi.
İthalat bağımlılığı ve küresel arz baskısı
Aşırı sıcak hava nedeniyle kaybedilen ürünlerin, Avrupa'nın tahıl ithalatına daha fazla bağımlı hale gelmesine yol açması ve bunun da küresel emtia fiyatlarını yükseltmesi bekleniyor. Bu etkinin boyutu, 2026 sonu ve 2027 başında Güney Yarımküre'de gerçekleştirilecek hasadın sonuçlarından da etkilenecek.
Avrupa'daki tahıl üretim açığı, küresel tarımsal arzın giderek daraldığı bir döneme denk geliyor. ABD'nin Güney ve Batı kesimlerinde yaşanan şiddetli kuraklık hem tahıl hem de et üretimini olumsuz etkileyerek dünya genelindeki tarımsal arz üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.
