Avrupa sularında bu yaz kaydedilen rekor deniz yüzeyi sıcaklıklarını insan kaynaklı iklim değişikliği üretti. World Weather Attribution (Dünya Hava Olayları İlişkilendirme Girişimi, WWA) araştırması, İrlanda'dan Akdeniz'e uzanan geniş bir coğrafyada deniz sıcak dalgaları yaşandığını ve bazı bölgelerde yüzey sıcaklıklarının normalin 6 derece üzerine çıktığını belirledi.

İsviçre, İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Birleşik Krallık'tan bilim insanları, Kelt bölgelerinden Akdeniz'e kadar dört kıyı bölgesini analiz etti. Bölgelerin tümünde küresel ısınmanın ortalama hızını aşan bir ısınma eğilimi saptandı; Akdeniz'de bu artış küresel ortalamanın iki katına ulaştı. Gözleme dayalı veriler, incelenen bölgelerin çoğunda ısınmanın 1,4 derecelik küresel ortalamanın üzerinde olduğunu gösteriyor. En yüksek deniz yüzeyi sıcaklığı artışı daha kuzeyde 1,2 derece civarında kalırken, Akdeniz'de yaklaşık 3 dereceye ulaşıyor.

Araştırma ekibi gözlemleri iklim modellemeleriyle birleştirerek, iklim değişikliğinin doğrudan neden olduğu ısınmayı bölge bazında hesapladı. Buna göre iklim değişikliği Akdeniz'de yaklaşık 2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası merkezli bölgede 1,4 derece, Kelt bölgesinde 1,3 derecelik ısınmadan sorumlu.

2026 yılında Biskay Körfezi/İber Yarımadası kıyı bölgesinin %90'ı ve Batı Akdeniz'in %80'i deniz sıcak dalgası koşullarıyla karşılaştı. İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda bu oranların yaklaşık %40 olması beklenirdi. Doğu Akdeniz'de ise mevcut %70'lik oran %9'a, Kelt bölgesinde %80'lik oran %30'a düşerdi.

Sıcaklık anomalilerinin ekolojik etkileri şimdiden gözleniyor. Birleşik Krallık'ta balıkçılar ahtapot popülasyonlarında ani artışlar bildiriyor. Bazı türler daha serin sulara doğru kuzeye kayarken besin zincirleri, kıyı balıkçılığı ve su ürünleri yetiştiriciliği bundan etkileniyor. Okyanuslardaki aşırı ısınma mercanlar, süngerler ve makroalgler gibi habitat oluşturan türlerde kitlesel ölümlere yol açabilir; deniz kuşları ve deniz memelileri gibi üst düzey avcıların besin kaynakları da bozulabilir. Hızlı ısınma morina, mezgit, uskumru, deniz tarağı ve ıstakoz gibi balıkçılık kaynaklarının çökmesine neden olabilir.

Etkiler karaya da sıçrıyor. Deniz sıcak dalgaları kıyı kentlerinde gece sıcaklıklarını ve atmosferik nemi yükselterek karada yaşanan sıcaklık stresini şiddetlendiriyor. Sıcak su, sezonun ilerleyen dönemlerinde yıkıcı fırtınaları tetikleyebilecek aşırı atmosferik nemi besliyor.

Imperial College London Çevre Politikası Merkezi İklim Bilimi Profesörü Dr. Friederike Otto, denizlerin küresel ısınmanın ortalama hızını aşan bir hızla ısındığına dikkat çekti. Otto, "Bu durum hem kara hem de deniz yaşamı üzerinde doğrudan sonuçlar doğuruyor. Kaçınılmaz bir gereklilik olan fosil yakıtlardan uzaklaşmayı geciktirerek, birçok okyanus ekosistemini yok oluşa sürüklüyoruz" dedi. Yalnızca uyum sağlamaya çalışmanın yeterli olmayacağını vurgulayan Otto, sözlerini şöyle sürdürdü: "Ekosistemler kendi başlarına önemli olduğu gibi, aynı zamanda birçok insanın ve sektörün de denizlerin bu kadar hızlı ısınmamasına ihtiyacı var. Okyanuslarımızda ve denizlerimizde, uyum kapasitesinin oldukça katı sınırları var. Fosil yakıtlardan uzaklaşmayı ne kadar geciktirirsek, bedeli de o kadar yüksek olacak. Fakat bu bedeli ödeyenler, zenginler olmayacak."