# Brezilya Amazonu'nda yanan alan 1985'ten bu yana en düşük seviyede
MapBiomas'ın raporuna göre Brezilya Amazonu'nda 2025'te 3,1 milyon hektar alan yandı. Bu rakam, grubun kayıtlarını tutmaya başladığı 1985'ten bu yana kaydedilen en küçük yanmış alan. Bir önceki yıl, yani 2024'te, 15,8 milyon hektarlık rekor bir alan yanmış ve Amazon yağmur ormanı iki on yıldan uzun bir sürenin en kötü orman yangınlarını yaşamıştı. Copernicus Climate Change Service, 2024 yangınlarını "iklim aşırılıkları ve insan faaliyeti" ile ilişkilendirmişti.
Düşüş yalnızca Amazon ile sınırlı kalmadı. Tüm Brezilya'da 2025'te yaklaşık 12,7 milyon hektar yanarken, 2024'te bu rakam 30 milyon hektardı. MapBiomas kayıtlarında ülke genelinde en yüksek yanmış alan 2007'de 30,7 milyon hektar olarak yer alıyor.
Amazon Environmental Research Institute (IPAM) araştırmacısı ve MapBiomas koordinatörü Vera Arruda, BBC'ye verdiği demeçte şunları söyledi: "2025 rakamları kayda değer ve ülkede yanan alanı azaltmanın mümkün olduğunu gösteriyor." Arruda, düşüşün tarihsel ortalamaya göre yüzde 31 olduğunu ve Amazon'daki yangın sayısının 41 yılın en düşük seviyesine inmesinden kaynaklandığını belirtti. Yine de temkinli konuştu: "Bu olumlu bir haber, ancak bunun yerleşik bir eğilim olduğu sonucuna varmamıza ya da önleme çabalarını azaltmamıza henüz izin vermiyor."
2025'teki gerilemede, daha sıcak El Niño koşullarının yerini alan daha serin La Niña etkili oldu. MapBiomas, küresel sıcaklıkları yükselten El Niño'nun bu yılki kurak mevsimi uzatabileceği ve orman yangını riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
Amazon gibi tropikal yağmur ormanları milyonlarca türe ev sahipliği yapıyor; sağlıklı durumda gezegeni ısıtan karbondioksiti büyük miktarlarda emerek Dünya'nın serin kalmasına yardımcı oluyor. Ancak bu ormanlar, onlarca yıldır tarım ve ağaç kesimi için süren kasıtlı arazi açma faaliyetlerinin yanı sıra iklim değişikliği nedeniyle giderek artan baskı altında. Bilim insanları, iklim değişikliğinin daha büyük yangınların yayılması için koşullar yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Politik arka plan ve Lula'nın sözleri
Başkan Luiz Inácio Lula da Silva, göreve geldiğinde selefi Jair Bolsonaro'nun döneminde yaşanan ormansızlaşmayı tersine çevirme sözü vermişti. Bolsonaro, Amazon'da daha fazla tarım ve madenciliğin bölgedeki yoksulluğu azaltacağını savunmuştu; çevreciler ise onu ormansızlaşmanın hızlanmasına izin vermekle suçladı. Bolsonaro'nun dört yıllık görev süresinin üçüncü yılında Amazon'da kesilen ağaç miktarı yüzde 75 artmıştı.
Lula, 1 Ocak 2023'te göreve başladığı ilk gün "Hedefimiz Amazon'da sıfır ormansızlaşma" demişti. Bu taahhüt çevreciler tarafından sıcak karşılansa da Lula'nın Amazon Nehri'nin ağzında petrol aramasına onay vermesi, aktivistlerin Amazon bölgesini koruma sözüyle çeliştiği gerekçesiyle yaygın eleştirilere yol açtı.
Amazon'u koruma sözü, Lula'nın dört yıl önceki seçim kampanyasının vaatlerinden biriydi. 2025 rakamları, ekim ayındaki yeniden seçim kampanyası için bir destek olarak görülüyor.
