26 Ağustos'ta Himalayalar'daki Nepal-Çin sınırında bir buzulun çökmesi, Gyirong ve Rasuwagadhi sınır geçişlerini yerle bir eden seli tetikledi. Nepal'in Centre of Hydrology and Water Resources Research tarafından derlenen zaman çizelgesine göre, Rasuwagadhi Göçmenlik Ofisi'nin elektronik sistemi son işlemini saat 08:35:03'te (Tibet saatiyle 10:52) kaydetti. İki dakikadan kısa süre sonra, saat 08:37'de, sismik aygıtlar sınır üstündeki dağlarda hareket tespit etti; araştırmacılar bu sinyali daha sonra bir buzul parçasının çökmesine bağladı. Çin yetkilileri, çamur selinin kaynağından sınır geçişine yaklaşık yedi dakikada ulaştığını açıkladı. Gyirong'daki CCTV görüntülerinde su, çamur, buz ve kayalardan oluşan kütlenin vadiden aşağı sürüklendiği an, yerel saate göre saat 10:59:53'te kaydedildi.
Yıkımın boyutu
Rasuwa ilindeki Rasuwagadhi'de Friendship Bridge, Nepal'in gümrük ve göçmenlik tesisleri ve yollar sel sularıyla sürüklendi. Sınır geçişinin Nepal tarafındaki Timure yerleşimi büyük ölçüde tahrip oldu; Çin tarafındaki Gyirong'da ise vadi tabanındaki yapıların büyük bölümü ortadan kayboldu.
Ghatte Khola Bazar'da —göçmenlik ofisinden yaklaşık 1.5 km kuzeyde, Friendship Bridge'den 2 km uzakta— 50-60 ev, oteller, yerel işletmeler ve dört hidroelektrik ofisi bulunuyordu. Bölge aynı zamanda Kathmandu'dan gelen otobüslerin son durağı ve gümrük bekleyen sürücüler, rehberler ile kargo işçilerinin üssüydü. Göçmenlik ofisi nehrin yaklaşık 100 metre yukarısında duruyordu; ancak sel sırasında suyun daha da yükseldiği gözlendi.
İnsan kaybı ve göçmenlik kayıtları
Hindistan Dışişleri Bakanlığı'na göre Nepal'de en az 275 Hintli kayıp durumunda. Felaket sabahı sınır geçişinde 100'den fazla Hintli olabilir. Göçmenlik ofisi çalışanlarından dördü —ofis başkanı dahil— selde kayboldu; başkanın cesedine daha sonra nehrin çok aşağısında ulaşıldı. Son işlemleri kaydeden kadın memur hâlâ kayıp.
Rasuwagadhi Göçmenlik Ofisi'nde kıdemli göçmenlik asistanı Tika Ram Pokharel, o gün Kathmandu'da sınavda olduğu için hayatta kalan tek personel oldu. Pokharel, saat 08:20'de bir meslektaşını aradığında geçişin alışılmadık derecede kalabalık olduğunu öğrendi; Nepal'den Tibet'e geçmek için 300-400 kişinin beklediği bildirildi. Göçmenlik işlemlerini tamamlayanların Friendship Bridge'e yürüyüşü 15-20 dakika sürüyordu; sel geldiğinde bu 89 kişinin tam olarak nerede olduğu belirsizliğini koruyor.
Göçmenlik kayıtlarına göre o sabah Nepal'den Tibet'e geçmek için 89 Nepal ve yabancı uyruklu işlem tamamlamış, dört kişi Nepal'e giriş kaydı yaptırmıştı. Ayrılanlar arasında 32 Hintli, 12 Çinli ve dokuz Amerikalı ile İngiltere, Kanada, Avustralya ve İtalya vatandaşları bulunuyordu. Çin tarafındaki göçmenlik tesisinde ise Mount Kailash'tan dönen Isha Foundation ile bağlantılı 77 hacı ve üç personel selden sonra haber alınamadı.
Subhrasree Chakraborty, eşi Sudipto Bhattacharya'ya Nepal saatiyle 07:57'de pasaportundaki çıkış damgasının fotoğrafını gönderdi. Altı dakika sonra, saat 08:03'te "Çin'e girmek için bekliyoruz" mesajını iletti ve ardından iletişim kesildi.
Pokharel, "40-50 yakın arkadaşım kayıp" dedi ve Ghatte Khola'da 2,000 ila 2,500 kişinin selde kalmış olabileceğini tahmin etti. Bu rakam onun kişisel tahmini ve bağımsız olarak doğrulanmadı.
Ticari ve stratejik önem
Rasuwagadhi, Nepal'in Çin ile iki ana ticaret noktasından biri. South Asia Watch on Trade, Economics and Environment başkanı emeritus Posh Kumar Pandey'ye göre geçiş, Nepal'in kuzey komşusuyla 2.95 milyar dolarlık ticaretinin yaklaşık üçte birini taşıyor. Her gün 60-70 kamyon elektronik, makine, araç, meyve ve giyim taşıyarak Kathmandu'ya yöneliyordu; güzergah, Nepal'in Çin'den yaptığı elektrikli araç ithalatının yaklaşık %80'ini barındırıyordu.
Çin sınır yetkilileri Haziran'a kadar 100,000'den fazla kişinin Gyirong'dan geçtiğini açıkladı. Nepal göçmenlik kayıtları ise Temmuz ortasına kadar bir yılda 53,742 giriş-çıkış gösterdi. İki rakam farklı raporlama dönemleri ve sayım sistemlerine dayandığından doğrudan karşılaştırma güç. Geçiş, ayrıca Nepal ve Çin'in geliştirmeyi planladığı trans-Himalaya demiryolu ağının önerilen güzergahı üzerinde yer alıyor.
Önceki felaket ve uyarılar
Geçiş, yakın zamanda başka bir büyük selden yeni kurtulmuştu. Temmuz 2025'teki sel, Rasuwagadhi'yi yaklaşık altı ay kapalı tuttu; Çin'in geçici bir köprü inşa etmesinin ardından 1 Ocak'ta yeniden açıldı. Kapanış, Nepal'i giderek artan ölçüde diğer ana ticaret noktası Tatopani'ye bağımlı bıraktı; Kathmandu Post'a göre Çin yetkilileri, Nepal tarafındaki heyelan riskleri nedeniyle bu geçişi de geçici olarak kapattı.
Önceki yılki sel, göçmenlik ofisi personelini tehlikeye karşı duyarlı hale getirmişti. Pokharel, geceleri bazen "titreşimler" hissettiklerini ve nehri kontrol etmek için dışarı çıktıklarını; başka bir sel olursa yokuş yukarı kaçmayı aralarında konuştuklarını anlattı. "Ama arkadaşlarım o şansı yakalayamadı" dedi.
Kathmandu merkezli hidrolog Ajay Dixit, bölgenin derin vadiler ve hızlı akan, ağır sediman taşıyan, büyük kayaları sürükleyebilen dik nehirlerle karakterize edilen jeolojik olarak kırılgan bir alan olduğunu belirtti. Pandey, Nepal'in alternatif bir Çin ticaret güzergahı geliştirmesi ve aynı nehir sistemi boyunca yoğunlaşan hidroelektrik projelerini yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyledi. "Tüm yumurtaları buraya koyduk. Alternatif bir sınır kapısı geliştirmemiz gerekiyor" dedi.
28 Ağustos'ta Gyirong'a ulaşan 21 kişilik Çin kurtarma ekibinden bir görevli Reuters'a, "Gözün alabildiğine kadar her yer harabe" diye konuştu.
