Dünyanın en büyük kömür tüketicisi olan Çin, Haziran ayına kadar süren altı aylık dönemde elektriğinin yüzde 50'sinden azını kömürden üretti. Enerji İdaresi Geliştirme ve Planlama Dairesi Başkan Yardımcısı Xing Yiteng, Perşembe günü düzenlediği basın toplantısında kömürün elektrik üretimindeki payının yüzde 49,7 olarak gerçekleştiğini bildirdi. Ulusal Enerji İdaresi'nin (NEA) önceki verilerine göre bu oran, 2016'da yüzde 65,5 düzeyindeydi.
Kömürün gerilemesine paralel olarak yenilenebilir enerjinin payı yüzde 41,2'ye yükseldi ve ilk kez yüzde 40 sınırını aştı. Bu artışın yüzde 24,6'lık bölümünü rüzgar ve güneş enerjisi oluşturdu; aynı kaynakların payı 2020'de yalnızca yüzde 9,7 idi. Üretimin geri kalan kısmını gaz ve nükleer enerji karşıladı.
Oransal düşüşe karşın analistler, elektrik talebinin hızla artması nedeniyle Çin'in bu yıl geçen yıla kıyasla daha fazla kömür tüketebileceğini öngörüyor. Elektrikli araçlara geçişin hızlanması, yapay zeka için veri merkezlerinin inşa edilmesi ve ihracatın büyümeye devam etmesi talebi yukarı çekiyor. Çin, kömür tüketiminin en geç 2030'da zirve noktasına ulaşması için bir son tarih belirlemiş durumda.
Çin'in hedefleri, rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payını 2030'a kadar yüzde 30'a çıkarmayı öngörüyor. Greenpeace Doğu Asya'dan Gao Yuhe ise çatı üstü güneş enerjisi ve batarya sistemlerinin daha fazla yaygınlaşmasıyla bu hedefe 2028'de ulaşılabileceğini ifade ediyor. Gao, "Depolama; talep tarafı katılımı ve daha esnek elektrik piyasalarıyla birlikte, dağıtık güneş enerjisinin sisteme çok daha yüksek oranda entegre edilmesini sağlayacak ve artan elektrik talebinin fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerjiyle karşılanmasına yardımcı olacak" dedi.
Çin'in elektrik üretiminde kömürün payı, zengin yerli kömür rezervlerine ve nispeten az miktarda gaza sahip olması nedeniyle diğer büyük ekonomilere kıyasla hâlâ yüksek. ABD'de 2025'te ticari ölçekli elektrik üretiminin yüzde 17'si kömürden, yüzde 41'i doğal gazdan elde edildi. Hindistan'da ise kömür ve linyit geçen yıl elektrik üretiminin yüzde 69'unu oluşturdu.
Çin, 4,83 milyar tonluk yerli üretime rağmen geçen yıl yaklaşık 500 milyon metrik ton kömür ithal etti; bu ithalatın büyük kısmı kıyı bölgesindeki santrallara gitti. İthal kömürün payı büyük ölçüde fiyat farkına bağlı olsa da kömür kullanımındaki gerileme, en büyük tedarikçiler olan Endonezya, Moğolistan, Avustralya ve Rusya üzerinde zincirleme etkilere yol açabilir.
