Yaklaşık 30 yıllık kayıtlı yokluğun ardından çitalar Zambiya'nın Greater Luangwa Ekosistemi'ne geri döndü. Temmuz ayında üç erkek ve üç dişi olmak üzere altı çita (Acinonyx jubatus), Güney Afrika'daki özel rezervlerden alınarak Kuzey Luangwa Ulusal Parkı'nın uzak bir bölümüne bırakıldı. Operasyonu Department of National Parks and Wildlife (DNPW) ile merkezi Güney Afrika'da bulunan Endangered Wildlife Trust (EWT) yürüttü.
EWT'nin açıklamasına göre taşımalar burada bitmiyor: Ağustos ayında altı çita daha gelecek, Ağustos 2027'de ise üçüncü grup olarak altı çita taşınacak.
Greater Luangwa Ekosistemi'nde en son teyitli çita görüntüsü 1998'de kaydedilmişti. EWT'nin bilgi notu, türün bölgeden yok olmasını art arda yaşanan şarbon salgınlarına ve habitat tahribatına bağlıyor. EWT Cheetah Metapopulation Project yöneticisi Olivia Sievert, Mongabay'e gönderdiği e-postada, "1990'larda çitaların Luangwa'dan yok olmasına yol açtığı düşünülen tehditlerin çoğu önemli ölçüde azaldı" dedi.
Sievert, ekosistemin iki büyük korunan alanı olan Kuzey ve Güney Luangwa ulusal parklarındaki koruma çabalarının sağlıklı av popülasyonları oluşturduğunu belirtti. Bu sayede aslan (Panthera leo) ve Afrika yaban köpeği (Lycaon pictus) gibi büyük etoburlar ekosistem genelinde çoğalmış durumda. Yine de çitaların Luangwa vadisine kendi başlarına dönmesi mümkün değil: Sievert, en yakın yaşayabilir popülasyonların doğal yayılımın gerçekleşemeyeceği kadar uzak ve kopuk olduğunu vurguladı ve "aktif yeniden kazandırma, türün tarihi yayılış alanının bu parçasına geri getirilmesinin tek gerçekçi yolu" ifadesini kullandı.
IUCN Red List'te hassas olarak sınıflandırılan çitalar için Güney Afrika önemli bir kale. Buna karşılık habitat parçalanması ve tarım arazilerinin genişlemesi, bölgedeki popülasyonları azalmaya itiyor. Sievert, projenin Güney Afrika'da yaşayabilir bir popülasyon daha oluşturarak çitaların küresel direncini, genetik güvenliğini ve uzun vadeli koruma şansını güçlendirdiğini söyledi.
Girişimde yer almayan African Wildlife Foundation tür koruma ve planlama direktörü Nakedi Maputla, Afrika'daki çita nakillerinin karışık bir geçmişe işaret etti. Malavi'de başarılı üreme popülasyonları kurulurken, Zimbabve'nin Matusadona bölgesinde kötü planlama ve uzun vadeli izleme eksikliği nedeniyle girişim başarısız oldu. Maputla'ya göre Kuzey Luangwa'da kalıcı bir popülasyonun yerleşmesi "habitatın korunmasına, hareketlerin izlenmesine, çatışmaların azaltılmasına ve yerel topluluklarla etkileşimin güçlendirilmesine" bağlı; çünkü çita geri dönüşü hem sosyal hem de ekolojik bir süreç.
Sievert, Luangwa çevresinde yaşayan halkın geçim kaynaklarının ağırlıklı olarak tarım ve kümes hayvancılığına dayandığını, bu nedenle çitalarla çatışma riskinin düşük olduğunu belirtti. Büyükbaş hayvancılığın çitaların sıkça hedef aldığı bir alan olması, bu düşük riskin temel nedenini oluşturuyor. Sievert, "Yerel anlayışı ve desteği sağlamak için kapsamlı toplum danışmaları çoktan gerçekleştirildi" dedi.
