BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), "Dünyanın Ormanlarının Durumu" raporunda ormanları restore etmek için geri sayımın hızlandığı uyarısını yapıyor. Örgüt, hükümetleri orman restorasyonunu ulusal bir öncelik haline getirmeye çağırırken, küresel çabaların verilen taahhütlerin oldukça gerisinde kaldığına dikkat çekiyor.
Rakamlar tablonun ağırlığını ortaya koyuyor: 1990'dan bu yana 489 milyon hektardan fazla ormanlık alan yok edildi ve bunun yanı sıra daha da geniş bir alan bozuluma uğradı. Son 20 yılda ulusal, bölgesel ve küresel girişimler aracılığıyla 1 milyar hektardan fazla alanın restorasyona alınması yönünde taahhütlerde bulunuldu. Ancak FAO'ya göre bu alanın yalnızca yaklaşık beşte birinde gerçekten restorasyon çalışması yürütülüyor. Raporda "İlerleme eşitsiz ve artan küresel ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor" deniliyor.
Dünya ormanları 4,14 milyar hektarlık alanı kaplayarak kara yüzeyinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Ormanlar 714 gigaton karbon depoluyor ve karasal biyoçeşitliliğin yaklaşık %80'ine ev sahipliği yapıyor. Yağışların düzenlenmesinde ve açlığın azaltılmasında önemli rol oynayan bu ekosistemlere, dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri geçim kaynakları açısından da bağımlı.
Ormanları tehdit eden baskılar ise çok katmanlı. Her yıl yaklaşık 127 milyon hektar orman yangınlardan etkileniyor; böcekler, hastalıklar ve şiddetli hava olayları ormanlarda ek tahribata yol açıyor. Tarım alanlarının genişlemesi, iklim krizi, kirlilik ile fosil yakıtlar ve diğer doğal kaynakların çıkarılmasından kaynaklanan baskılar bu tahribatı katlayarak ormanları giderek daha kırılgan hale getiriyor. Raporda, "Talep ile sürdürülebilir arz arasındaki bu giderek büyüyen uçurum, hem ekolojik bütünlüğü hem de orman temelli ekonomilerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir dengesizliğe işaret ediyor" ifadesine yer veriliyor.
Restorasyon yalnızca çevresel bir öncelik değil; aynı zamanda dirençli tarımsal gıda sistemlerine ve kırsal kalkınmaya yönelik stratejik bir yatırım. Rapora göre 1 milyar hektarlık alanın restore edilmesinin her yıl 1,8 trilyon dolarlık ekonomik fayda yaratacağı tahmin ediliyor. FAO Genel Direktörü Qu Dongyu, raporun bu yönünü öne çıkararak şunları söyledi:
"Harekete geçmek için elimizdeki zaman daralıyor. Geciktirilen veya kötü tasarlanan restorasyon çalışmaları uzun vadeli maliyetleri artıracak, eşitsizlikleri derinleştirecek ve peyzajların sürdürülemez bir yola girmesine neden olma riskini artıracak. Orman ekosistemlerindeki kayıp ve bozulmanın devam ettiği, karasal kaynaklara dayalı ürün ve hizmetlere yönelik küresel talebin giderek arttığı bir dönemde, etkili restorasyon çalışmalarının hızla ve büyük ölçekte yaygınlaştırılması acil bir ihtiyaçtır."