İngiltere'nin ormanlık alanları yöneten kurum Forestry England, sonbaharın ülke genelinde ne zaman ve nasıl geldiğini belgelemek için Autumn Leaf Watch adlı vatandaş bilimi projesini başlattı. Proje, halkı "sonbahar gözlemcisi" olmaya ve kurumun yeni sonbahar renk izleme aracı üzerinden gözlemlerini paylaşmaya çağırıyor.

Katılımcılar orman ziyaretlerinde en sık gördükleri yaprak rengini kaydedebileceği gibi, kayın, at kestanesi, meşe, üvez ve huş ağacı gibi belirli türlerin yapraklarındaki renk tonlarını da arayabiliyor. Forestry England, önümüzdeki haftalarda ve gelecek yıllarda toplanacak verilerle sonbahar renklerinin zamanlamasının bölgeler, habitatlar ve ağaç türleri arasında nasıl farklılaştığını ortaya koymayı amaçlıyor.

Kurumun açıklamasına göre ilk gözlemler sonbaharın henüz başlangıç aşamasında olduğunu gösteriyor; raporların çoğunda orman örtüsü hâlâ yeşil. Yine de Worcestershire'daki Wyre Forest, Shropshire'daki Haughmond Hill ve Cheshire'daki Delamere Forest'ta sarı ve turuncu yapraklar şimdiden kayda geçti. Huş ve kayın ağaçları renk değişimini ilk gösteren türler arasında yer alırken, meşe ülkenin büyük bölümünde ağırlıklı olarak yeşil kalmaya devam ediyor.

Golden-brown ferns fill an autumn field beneath a tree line and hazy sky

Sonbaharın zamanlamasını gün ışığı, sıcaklık, yağış, toprak nemi ve tek tek ağaçların sağlık durumu gibi etkenler belirliyor. Forestry England, bu yıl yaşanan aşırı sıcak ve kurak yazın bazı ağaçların yapraklarını normalden erken dökmesine yol açtığını belirtti. İklim krizi kaynaklı bu koşulların sonbaharın bütünü üzerindeki etkisini değerlendirmek için henüz erken; önümüzdeki haftaların hava durumu mevsimin nasıl gelişeceğini belirleyecek.

Yaprak renklerinin değişimi, yaprak döken ağaçların kışa hazırlanma sürecinin bir parçası. Günler kısalıp sıcaklıklar düştükçe ağaçlar yapraklarındaki yeşil pigment olan klorofil üretimini durduruyor; bunun sonucunda yapraklarda zaten bulunan sarı ve turuncu pigmentler görünür hale geliyor. Bazı türler ayrıca kırmızı pigmentler de üretiyor. Renk değişiminin zamanlaması ve yoğunluğu türler ve konumlar arasında önemli ölçüde farklılık gösterebildiği için ülkenin dört bir yanından gelen gözlemler, sonbaharın yıldan yıla nasıl geliştiğini anlamak açısından değer taşıyor.

Forestry England'da orman yönetimi danışmanı Chris Sorenson, Birleşik Krallık'ta yaşanan aşırı sıcak yazın bu yılı gözlem açısından özellikle ilginç kıldığını söyledi. Sorenson, "Bazı ağaçlar yapraklarını şimdiden erken döktü, ancak sonbaharın büyük bölümü hâlâ önümüzde" dedi ve ekledi: "İnsanların dışarı çıkıp çevrelerindeki ağaçlara yakından bakmalarını ve bunu izlememize yardımcı olmalarını istiyoruz."