İzmir'in Menemen, Foça, Çiğli ve Karşıyaka ilçeleri sınırlarında yer alan Gediz Deltası, dünya flamingo popülasyonunun %10'una kuluçka alanı sunarak her yıl yaklaşık 20.000 çift flamingoya ev sahipliği yapıyor. Tepeli pelikan ve sumru kuşlarının Akdeniz'deki en büyük kolonilerinden birini barındıran delta, on binlerce su kuşu için kritik bir kışlama, mola ve üreme sığınağı işlevi görüyor. Dalyanları, tuzcul çayırları, sazlıkları, lagünleri ve tarım arazileriyle öne çıkan bölge; kıyı boyunca sürdürülen küçük ölçekli balıkçılık, geleneksel hayvancılık ve yıllık yaklaşık yarım milyon tonluk tuz üretimiyle kent ekonomisi ve sosyal yaşamla iç içe varlığını sürdürüyor.
Bu ekosistem bütünlüğünü ve biyoçeşitliliğini geleceğe taşımak amacıyla "Nehir ve Denizin Güçlerinden Yararlanarak Gediz Deltası'nı Yeniden Canlandırmak Projesi" hayata geçiriliyor. 6 Ekim 2026 Salı günü İzmir'de düzenlenen açılış ve lansman toplantısında, 2026–2031 yıllarını kapsayan beş yıllık çalışma planı, hedefler ve restorasyon yaklaşımı kamuoyuyla paylaşıldı. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ile Doğa Derneği ortaklığında yürütülen projenin uluslararası ortakları BirdLife Avrupa ve Orta Asya (Dünya Kuşları Koruma Kurumu) ile Fransa merkezli Tour du Valat Araştırma Enstitüsü. Mali destek ise Tehlike Altındaki Kara ve Deniz Ekosistemleri Programı'ndan (ELSP) sağlanıyor.
Gediz Deltası, uluslararası Ramsar Sözleşmesi listesinde kayıtlı olmanın yanı sıra Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve Doğal Sit Alanı statülerini taşıyor. Leukai Antik Kenti'nin varlığı nedeniyle Arkeolojik Sit Alanı unvanını da bünyesinde barındıran delta, bu çok katmanlı koruma statüleriyle hem doğal hem kültürel miras açısından benzersiz bir alan oluşturuyor.
Restorasyon kapsamında tatlı su alanlarında biyoçeşitliliğin korunması için güneş enerjisi sistemleriyle desteklenen su yönetimi uygulamaları ile ekolojik temelli mera ve çayır yönetimi hayata geçirilecek. Nehirlerin doğal akışını yeniden güçlendirmek amacıyla mevcut bariyerler, balıkların göç edebilmesini sağlayacak ekolojik bentlere dönüştürülecek. Flamingo adasının restore edilmesi ve su kuşları için yapay üreme platformlarının oluşturulması da projenin önemli uygulamaları arasında yer alıyor.
Deltadaki önemli tehditlerden biri olan elektrik hatları da ele alınacak. Kuşların üreme ve beslenme alanları arasındaki hareketlerini engelleyen ve her yıl çok sayıda kuşun ölümüne veya yaralanmasına neden olan hatların uygun bölümlerde yer altına alınması planlanıyor. Proje ayrıca kırsal kalkınmayı destekleyecek ekonomik modeller ve uygulamalar geliştirmeyi, deltayı ziyaret eden insanların doğayla daha güçlü bir ilişki kurabilmesi için ekoturizm çalışmalarını desteklemeyi kapsıyor. Deltadaki Ziyaretçi Merkezi'nin restorasyonuyla merkezin ziyaretçilerin ve öğrencilerin daha aktif kullanabileceği bir yapıya kavuşturulması planlanıyor. Çalışmalar, Gediz Deltası'nın ekolojik bütünlüğünü sağlamak amacıyla 2031 yılına kadar devam edecek.