Gine-Bissau hükümeti, sardinella stoklarındaki hızlı çöküşün ardından balık unu üretimini yasakladı. Hükümet için hazırlanan balıkçılık değerlendirmesi, Madeiran sardinellası (Sardinella maderensis) ve yuvarlak sardinellanın (Sardinella aurita) stoklarının ciddi biçimde tükendiğini ortaya koydu.
Sardinella, Gine-Bissau ve diğer Batı Afrika ülkelerinde insanlar için temel bir protein kaynağı. Ancak aynı balıklar, hayvan yemine protein ve besin katmak için kullanılan balık ununun da başlıca hammaddesini oluşturuyor. Araştırmacı gazetecilik kuruluşu OCCRP'nin raporu, stoklardaki çöküşün iki Çin balık unu fabrikası ile bir Türk balıkçı teknesi filosunun Gine-Bissau kıyılarına gelişiyle aynı döneme denk geldiğini belirtiyor.
OCCRP raporunun ortak yazarı Josef Skrdlik, Mongabay'a gönderdiği e-postada sardinellanın göç desenlerinin hâlâ tam anlaşılamadığını ve azalmanın başka açıklamaları olabileceğini kaydetti. Buna karşın değerlendirmenin ve derledikleri ihracat verilerinin Çin sahipli fabrika gemilerini ana sorumlu olarak işaret ettiğini söyledi.
"İhracat verileri, gemilerdeki üretimin 2013–2025 arasında gözlenen stok azalmasıyla tutarlı bir ölçekte gerçekleştiğini gösteriyor. Türk filosu sardinellayı ana av hedefi olarak bu gemilere malzeme sağlıyordu."
Skrdlik'e göre, yüzen fabrikalarla bağlantılı bir şirketin balık unu ihracatı OCCRP'nin hesaplamalarına göre en az 350.000 ton ham balığa karşılık geliyor. Karşılaştırma için, 2013'te iki türün toplam stoku 270.109 ton olarak tahmin edilmişti.
Gine-Bissau Ministry of Fisheries and Maritime Economy endüstriyel balıkçılık direktörü Amadú Djaló, OCCRP'ye balık unu sektörünün sardinella azalmasından sorumlu olduğunu söyledi. Yasağın "insan tüketimine yönelik balıkları, özellikle dezavantajlı nüfus için" korumayı amaçladığını belirtti.
Yerel balıkçı Tejan Joof, değişimi av süreleri üzerinden anlattı:
"Eskiden denizde bir iki gün kalır, dolu bir avla dönerdim. Artık dört beş gün denizde kalmamız gerekiyor. Bazen bunca güne rağmen erzakımız tükenmeden istediğimizi bile yakalayamıyoruz."
Skrdlik, gemilerde balık unu üretiminin yeni bir tehdit türü olduğunu vurguladı. Denizde yapılan üretimi denetlemek ve düzenlemek çok daha zor; yakın zamana kadar bu faaliyet çok az haritalanıp anlaşılmıştı. Skrdlik, raporun bu faaliyetlerin zararlarına ve üretimi destekleyen kurumsal yapılara ışık tutarak olası düzenleyici yanıtlara bilgi sağlamasını umduğunu ifade etti.