Yapay zeka yatırımlarını genişleten Google, artan sera gazı emisyonlarını dizginlemek için İsveç'teki yeşil çelik projesine destek veriyor. Şirket, Kuzey Kutup Dairesi'nin hemen güneyindeki Boden kentinde inşa edilen Stegra tesisinden fiziksel çelik değil, "çevresel nitelik sertifikaları" satın alacak. Bu sertifikalar, Stegra'nın ürettiği her ton çelikle ilişkili emisyon azaltımını Google'ın kendi sürdürülebilirlik hedeflerine saymasına olanak tanıyor; karşılığında Google, hidrojen bazlı çelik üretiminin ek maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunuyor.
Google sözcüsü e-postayla yaptığı açıklamada, "Stegra'nın yeşil çeliği gibi erken aşama teknolojilerini destekleyerek emisyonları azaltmak için gerekli malzemeler için bir pazar oluşturmaya yardımcı oluyoruz" dedi. Sözcü, şirketin tedarikinin "Stegra'nın üretim tesisinin ikinci faz genişlemesi için proje finansmanı sağlamasına doğrudan katkıda bulunduğunu" da ekledi.
Google'ın yıllık emisyonları, veri merkezleri için çelik, beton, bilgi işlem donanımı ve diğer malzemelerin kullanımındaki artış nedeniyle 2024'ten 2025'e %18 yükseldi. Teknoloji şirketleri, büyüyen çevresel etkilerini sınırlamak için daha temiz inşaat malzemelerine ihtiyaç duyuyor; yeşil çelik üreticileri ise yatırımcı ilgisini çekmek için Google gibi güçlü erken müşterilere gereksinim duyuyor.
Stegra'nın çok milyar dolarlık tesisi, geleneksel kömürle çalışan fabrikalardan farklı bir yöntem kullanıyor. Kuzey İsveç'in bol hidroelektrik ve rüzgar kaynaklarından elde edilen yenilenebilir elektrik ve suyla yeşil hidrojen üretiliyor; bu hidrojen demir cevherini demire dönüştürmek için yakıt işlevi görüyor. Demir, yine yenilenebilir enerjiyle çalışan elektrik ark ocaklarında çeliğe işleniyor. Stegra, yöntemin geleneksel üretime kıyasla karbon emisyonlarını %95'e kadar azaltacağını bildiriyor.
Google, Stegra'nın ilk üretim yılında üreteceği çeliğin 91.000 metrik tona kadar olan bölümüne karşılık gelen sertifikaları alacak. Tesisin ilk fazda 2,5 milyon metrik ton, tam kapasitede ise 5 milyon metrik ton çelik üretmesi öngörülüyor. Operasyonların ne zaman başlayacağı henüz net değil; geçen yıl bir dizi finansal sıkıntı atlatan Stegra, proje takviminin hâlâ incelendiğini açıkladı. Stegra, ürettiği çeliği Avrupa pazarına standart ürün olarak satıyor ve düşük karbonlu etiket kullanmıyor.
Perşembe günü duyurulan anlaşma, Stockholm merkezli Stegra —eski adıyla H2 Green Steel— için türünün ikinci anlaşması oldu. Geçen yıl şirket, Microsoft ile iki kısımlı bir anlaşma imzalamıştı: sertifikaları Microsoft'a satmanın yanı sıra Microsoft'un Avrupa veri merkezleri için ekipman tedarikçilerine fiziksel çelik de sağlamıştı. Ne Microsoft ne de Google, Stegra ile yaptıkları anlaşmaların finansal değerini açıkladı.
Demir ve çelik üretimi, her yıl insan kaynaklı karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %9'unu oluşturuyor; bu kirliliğin büyük bölümü dev kömürlü demir üretim fırınlarından kaynaklanıyor. Temiz enerji düşünce kuruluşu RMI'da endüstriyel karbonsuzlaştırma program yöneticisi olarak görev yapan Claire Dougherty, sertifikaların "yatırımın artması gereken endüstrilerde farklı pazar engellerini aşmak için harika bir mekanizma" olduğunu söyledi. Dougherty, hidrojenli bir çelik tesisinin milyarlarca dolara mal olabileceğini ve özellikle karbonsuzlaştırılmış ürünü primle satın alacak birinin garantisi olmadan finansman bulmanın çok zor olabileceğini belirtti. Sertifikaların "talep havuzunu genişletmeye ve tedarikçilerin finanse edilebilir satış anlaşmaları elde etmesine yardımcı olabileceğini" ifade etti.
Sektör temsilcileri, bu modeli pilot anlaşmaların ötesine taşıyarak demir ve çelik sertifikalarının alınıp satıldığı resmi bir "book and claim" sistemi kurmayı hedefliyor. Bu ayın başlarında Stegra, Electra, Charm Industrial ve kâr amacı gütmeyen Roundtable on Sustainable Biomaterials, emisyon azaltımlarının nasıl sayılacağına ve çevresel iddiaların bağımsız olarak doğrulanıp izlenebilir olmasına ilişkin ortak standartlar ve ölçütler geliştirdiklerini açıkladı. Girişim, RMI'nin önümüzdeki hafta duyuracağı ve demir-çelik için güvenilir bir book and claim sisteminin işletilmesine ilişkin kuralları ortaya koyan kapsamlı çerçeveye dayanıyor.
Electra'nın düzenleyici politika ve piyasalar kıdemli direktörü Maressa Brennan, "Bunu, düşük karbonlu demir ve çelik üreticileri için sertifika pazarını ölçeklendirme açısından gerçekten önemli bir sonraki adım olarak görüyoruz" dedi. Colorado merkezli Electra, kavurucu fırın ihtiyacını ortadan kaldıran bir demir üretim yöntemi geliştiriyor; şirket, yenilenebilir enerjiyle çalışan ve taze bir fincan kahveyle aynı sıcaklıkta işleyebilen elektrokimyasal cihazlarla demir üretiyor.
Electra geçen yıl Meta'ya çevresel nitelik sertifikası sağlama anlaşması yapmıştı. Brennan, "Meta ile anlaşmamız, bu tür teknolojilere pazar ilgisi olduğunu gösteren erken bir örnekti" dedi ve ekledi: "Şimdi yaptığımız çalışma, bu yaklaşımların ölçeklenmesine yardımcı olan bir piyasayı daha resmi olarak kurmak." Electra, bu yıl içinde Jefferson County, Colorado'daki demonstrasyon tesisinde faaliyete başlayacak; tesis başlangıçta yılda 500 metrik tona kadar yüksek saflıkta demir üretecek. Şirket, ilk ticari tesisi için birkaç küresel lokasyonu değerlendiriyor ve tesisin 2030'ların başında devreye girebileceğini belirtti.