Hırvatistan’ın kuzeydoğusundaki Sisak ve Donja Dubrava bölgelerinde aylardır süren halk direnişi, Avrupa’nın en büyük tavuk fabrikası projelerinden birine karşı önemli bir zaferle sonuçlandı. Avrupa’nın önde gelen kanatlı et üreticilerinden MHP, yılda 100 milyon tavuk kesimi öngören ve ülkenin toplam tavuk üretimini dört katına çıkaracak mega projeden çekildiğini duyurdu. Şirketin sorumlu olduğu 12 alt proje resmen iptal edilirken, geri kalan 12 alt proje başka bir yatırımcı tarafından sürdürülmeye çalışılıyor.
Proje, çevresel etki değerlendirmesi gibi daha sıkı yasal denetimlerden kaçınmak amacıyla 24 ayrı alt projeye bölünmüştü. MHP’nin çekilmesi, yerel halkın toprak, hava ve su kirliliği endişeleriyle başlattığı protestoların ve Zelena Akcija (Friends of the Earth Croatia), Prijatelji Životinja (Animal Friends Croatia) ile Greenpeace gibi örgütlerin yürüttüğü kampanyanın doğrudan bir sonucu olarak görülüyor. Başkent Zagreb ve bölge merkezi Sisak’ta düzenlenen büyük gösterilere Greenpeace aktivistleri de destek vermişti.
Zelena Akcija kampanya sorumlusu Jasna Šumanovac, MHP’nin kararını memnuniyetle karşıladıklarını ancak şirketin güçlü yerel direnişle karşılaştığı diğer bölgelerdeki planlarından da vazgeçmesi gerektiğini söyledi. Šumanovac, “Bakanlık başlatılan tüm prosedürleri resmen askıya almalı. Biz son proje durdurulana kadar mücadeleye devam edeceğiz” dedi. Prijatelji Životinja Başkanı Luka Oman ise “Hırvat vatandaşları mega çiftliklere ve mezbahalara açıkça ‘hayır’ dedi. Hükümet, vatandaşların ve uzmanların uyarılarını görmezden gelmeyi bırakıp kalan tüm projeleri reddetmeli” ifadelerini kullandı.
MHP’nin geri adımı, şirketin CEO’sunun yerel direnişi gerekçe gösterdiği bir röportajın ardından geldi. Greenpeace kampanyacısı Dániel Nyitray, bu başarının “kâr uğruna doğayı yok eden dev şirketlere karşı toplulukların örgütlendiğinde neler başarabileceğinin kanıtı” olduğunu belirtti. Nyitray, “Bu çılgın proje halk sağlığı ve çevre için büyük bir tehditti. Zafer, ‘burada değil, hiçbir yerde’ mesajını veriyor” diye konuştu.
Ancak mücadele henüz tamamlanmış değil. Projenin diğer yarısını üstlenen Premium Chicken Company (PCC), inşaat planlarını sürdürüyor ve sivil toplum örgütlerine dava tehdidinde bulunuyor. Aktivistler, PCC’nin projesinin de tamamen iptal edilmesi için dayanışma çağrısı yaparken, Greenpeace hükümetleri yeni endüstriyel hayvancılık tesislerini durduracak bağlayıcı kurallar koymaya ve büyük tarım şirketlerini çevre kirliliği ile iklim krizindeki rollerinden sorumlu tutmaya davet ediyor.
