Uluslararası insan hakları örgütü Human Rights Watch (HRW), Endonezya'da ormansızlaşma, kirlilik ve arazi gasplarını protesto eden çevre savunucuları ile yerli halk liderlerinin haksız yere yargılandığını bildiren bir rapor yayımladı. 70 sayfalık belge, 2015-2025 yılları arasında kamuya yansımış 15 vakayı örnek gösteriyor ve polisin şirketlerle siyasetçilerin şikâyetlerini, geleneksel toprak haklarını talep eden aktivistleri suçlu göstermek için nasıl kullandığını ortaya koyuyor.
Rapor, yerli halk üyeleri, köylüler, çevreciler ve avukatlarla yapılan 69 görüşmeye dayanıyor. Polis ve savcıların, Ceza Kanunu'ndaki muğlak hükümleri —iftira, vatana ihanet, şiddet tehdidi ve hatta "komünizm yaymak"— çevresel zararı protesto edenleri susturmak amacıyla devreye soktuğu belirtiliyor. Yetkililer ayrıca Plantation Law, Mineral and Mining Law, Job Creation Law ile Prevention of Forest Destruction Law'ı yerel eleştirellere karşı sıkça kullanıyor.
HRW Asya Direktörü Elaine Pearson, basın açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı: "Birbirini izleyen Endonezya hükümetleri, zorla yerinden edilme, geleneksel toprak kaybı ve ormansızlaşmayı protesto eden aktivistleri ve yerli liderleri, dayanaksız suçlamalarla yargılayarak susturmaya çalıştı." Pearson, Prabowo hükümetinin kurumsal yolsuzluğa karşı sert önlemler alırken yerel toplulukların şikâyetlerini görmezden geldiğini ve ekonomik hedeflerine ulaşmak için askerî güç ile diğer sert yöntemlere başvurduğunu söyledi.
Kovuşturmaların çoğu Prabowo Subianto'nun 2024'te göreve başlamasından önce başlatılmış olsa da, rapora göre yeni yönetim ifade özgürlüğü üzerindeki baskıyı tırmandırdı. Hükümet, özellikle Sumatra, Kalimantan, Sulawesi, Moluccas ve Papua'da devlete ait madencilik faaliyetlerini, palm yağı plantasyonlarını, altyapı projelerini ve gıda ile biyoyakıt üretimini kapsayan "gıda ve enerji arazilerini" genişletmek için orduyu giderek daha fazla devreye sokuyor.
Raporun ayrıntılı aktardığı vakalardan biri, Orta Kalimantan'daki Dayak çiftçisi James Watt'ı kapsıyor. Bir palm yağı şirketi, Watt'ı tartışmalı 117 hektarlık (289 acre) imtiyaz alanından palmiye meyvesi "hasat etmeleri" için Penyang köyü sakinlerini kışkırtmakla suçlayarak hırsızlık suçlamasıyla tutuklattı. Watt, Penyang köylülerinin toprak haklarını savunmalarına yardım ediyordu. National Land Agency (Endonezya Ulusal Tapu Ajansı), 117 hektarlık alanın şirketin tapu kapsamında olmadığı sonucuna varmış olmasına rağmen yerel mahkeme Watt'ı Plantation Law kapsamında 10 ay hapis cezasına çarptırdı. Watt, HRW'ye verdiği demeçte, "Yerli topluluğun hakları kaybedildi ve bu kararı sorgulamaya cesaret edenler suçlu ilan edildi" ifadelerini kullandı.
HRW, Prabowo yönetimine kolluk kuvvetlerine çevrecilere ve yerli halklara yönelik taciz ile haksız kovuşturmaları durdurmaları yönünde kamuoyu önünde talimat vermesi çağrısında bulundu. Örgüt ayrıca, geleneksel mülkiyetin iade edilmesi ve yerli toprak taleplerini haritalandıran bağımsız girişimlere danışılması yoluyla şirketler ile yerel topluluklar arasındaki arazi ihtilaflarının hızlı ve adil biçimde çözülmesini talep etti.
