İngiltere merkezli bankalar, Avrupa'da kömür endüstrisine en fazla finansman sağlayan kurumlar arasında öne çıkıyor. Almanya merkezli çevre ve insan hakları örgütü Urgewald'ın hazırladığı rapora göre, İngiltere bankaları Glasgow'daki Cop26 zirvesinden bu yana geçen dört yılda kömür değer zincirine 8,3 milyar dolar (6,2 milyar sterlin) aktardı. Aynı dönemde Alman bankalarının katkısı 4,9 milyar dolar, Fransız bankalarınınki ise 3,4 milyar dolar düzeyinde kaldı.
İngiltere bankalarının sağladığı tutarın büyük bölümünü Barclays ve HSBC oluşturdu. Her iki banka da 2022 ile 2025 arasında, yüksek profilli iklim ve net sıfır taahhütleri vermiş olmalarına rağmen kömür finansmanını artırdı. Barclays'in kömür finansmanı 2022'de yaklaşık 1,2 milyar dolardan 2025'te 1,6 milyar dolara çıkarak yüzde 34 büyüdü. HSBC'nin finansmanı ise 200 milyon dolardan 414 milyon dolara yükselerek iki katından fazla arttı.
Urgewald Direktörü Heffa Schücking, "Barclays ve HSBC, finansmanlarının Avrupa'nın geri kalanının tersi yönde hareket etmesinin nedenini açıklamalı" dedi. Schücking, bazı bankaların kömür finansmanını azaltmasının, net bir kömür politikasının "sektöre giden parayı kesintiye uğratabileceğini" gösterdiğini ifade etti. Ancak bu ilerlemenin başka yerlerdeki artışlar tarafından "yutulduğunu" söyleyerek, "Kömürü finanse etmeye devam eden bankalar uzak iklim vaatlerinin arkasına saklanamaz. Yeni kömürü dışlayan ve finansmanlarını hemen düşüren politikalara ihtiyaçları var" uyarısında bulundu.
HSBC sözcüsü, bankanın Avrupa Birliği (EU) ve OECD pazarlarında termik kömür enerjisi ve termik kömür madenciliği finansmanını 2030'a kadar, diğer pazarlarda ise 2040'a kadar aşamalı olarak sonlandırmayı taahhüt ettiğini bildirdi. Sözcü, bu taahhütlerin portföydeki finansman emisyonlarını 2050'de net sıfıra hizalama hedefini desteklediğini ve 2025 yıllık raporuna göre termik kömür madenciliğinden kaynaklı finansman emisyonlarının 2020-2024 arasında yüzde 94 düştüğünü, termik kömür finansman maruziyetlerinin ise yaklaşık 1 milyar dolardan 0,5 milyar dolara indiğini ekledi.
Barclays sözcüsü ise raporda adı geçen şirketlerin birçoğunun "çeşitli enerji veya madencilik şirketleri" olduğunu ve gelirlerinin yüzde 30'undan fazlasını termik kömür madenciliği veya enerji üretiminden elde eden şirketlere finansman sağlamadıklarını ifade etti. Sözcü, "Barclays, geçiş halindeki bir enerji sektörünü finanse ediyor; mevcut enerji ihtiyaçlarını karşılamak için finansman sağlarken temiz enerjinin ölçeklenmesini de finanse ediyor" dedi ve son üç yılda 300 milyar dolardan fazla sürdürülebilir ve geçiş finansmanı sağladıklarını, iklim teknolojilerine milyonlarca yatırım yaptıklarını belirtti.
Urgewald araştırmasında dünya genelinde 744 ticari bankanın madenler, enerji üretimi, lojistik, arama ve ticaret dahil kömür değer zincirindeki şirketlere sağladığı kredi ve garantileri takip etti. Örgüt, kömür değer zinciri tanımının birçok finansal kurum tarafından kabul gördüğünü savundu.
Rapor, bazı İngiltere bankalarının kömür finansmanını azaltmış olsa da, İngiltere merkezli bankaların kömür değer zincirine yönelik genel finansal akışının söz konusu dönemde yüzde 17 arttığını ortaya koydu. Buna karşılık AB bankaları kömür finansmanını yüzde 46 oranında azalttı. AB'nin yanı sıra Tayvan, Malezya ve Tayland bankaları da kömür finansmanını önemli ölçüde düşürdü.
Küresel düzeyde ise 2022-2025 arasında bankaların kömür finansmanı, Glasgow Cop26'da verilen kömürü "azaltma" taahhüdüne rağmen ortalama yıllık 117 milyar dolarda geniş ölçüde sabit kaldı. Araştırmacılar, bu başlık rakamın bankacılık sektörü içindeki büyüyen bir bölünmeyi gizlediğine dikkat çekti. Çin bankaları küresel kömür finansmanının yüzde 62'sini sağlayarak 289 milyar dolarla öne çıktı ve dört yılda yüzde 8 artış kaydetti. ABD bankaları 67 milyar dolarla yüzde 23 artış yaparken, Endonezya bankaları kömür finansmanını 2022'de 1,4 milyar dolardan 2,3 milyar dolara çıkararak yüzde 64 oranında artırdı.