İngiltere hükümetinin bu parlamento dönemi sonuna kadar 1,5 milyon konut inşa etme vaadi, ülkenin doğusu ve güneydoğusunda derinleşen su krizine takılıyor. Bu hafta ülkenin yarısı üst üste ikinci kez ciddi kuraklık bölgesi ilan edildi; Environment Agency ekonomi, çevre ve yaban hayatı için ağır sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu. Hortum yasağı uygulanan aşırı su stresi altındaki bölgeler, aynı zamanda hükümetin konut atağının hedeflediği alanlarla örtüşüyor. Hampshire, Kent, Hertfordshire, Essex ve Cambridgeshire'da iklim kriziyle bağlantılı kuraklık ve su endüstrisinin kritik altyapıyı inşa etmedeki başarısızlığı, büyüme planlarını çevresel bariyerlere çarpıyor.
Basingstoke ve Deane konseyinin bağımsız lideri Paul Harvey, Hampshire'da yılda 1.000'den fazla konut inşa etmesinin istendiğini belirterek, "Daha fazla suyu sihirle yaratamayız" diyor. Harvey, "'İnşa et, bebeğim, inşa et' diyorlar ama bu asayı sallayıp yapabileceğimiz bir şey değil" diye ekliyor. Konseyin yaptırdığı su döngüsü çalışması, yeni konutlardan gelecek su talebinin sürdürülebilir arzın sınırlarını aşabileceğini gösterdi. Basingstoke için konut hedefi yılda 830'dan 1.150'ye çıkarıldı; komşu East Hampshire'da ise yıllık konut gereksinimi %98 artışla 1.142'ye yükseldi. Basingstoke ve Deane konseyi, Natural England ve Environment Agency, hükümetin büyüme taleplerini karşılayacak yeterli su bulunmadığı için yerel planı onaylayamadı.
Harvey, "İşçi Partisi hükümetinin dayattığı gerçekçi olmayan konut hedefleri, Environment Agency, Natural England ve su şirketlerinin suyun var olup olmadığı konusunda kırmızı bayrak salladığı gerçeğini hesaba katmıyor" diyor. East Hampshire Muhafazakâr milletvekili Damian Hinds da mevcut müşteriler için su kaynaklarının uzun vadeli dayanıklılığı ve planlanan konut inşaatının sürdürülebilirliği konusunda ciddi sorular bulunduğunu ifade ediyor. Hinds, "Mevcut su altyapısı, henüz gerçekleşmemiş altyapı yatırımı olmadan bu ölçekteki kalkınmayı destekleyebilecek kapasitede değil" diyor.
Çevresel tahribat geri dönüşsüz noktaya yaklaşıyor
Basingstoke çevresinde mevcut nüfus için su bulma mücadelesi, güney İngiltere'nin en büyük alkali bataklıklarından birini geri dönüşsüz ekolojik çöküşe doğru itiyor. Natural England'ın hükümete verdiği tavsiyeye göre, bölgedeki fenlandlar aşırı su çekiminden dolayı çöküşün eşiğinde. Çevre Ajansı, South East Water'ın Greywell tebeşir akiferinden daha fazla su çekmesini yasakladı; şirket karara itiraz ediyor. South East Water'ın 2030'a kadar tamamlamayı taahhüt ettiği Surrey Hills'ten Basingstoke'a su taşıyacak boru hattı da inşa edilmedi. Su düzenleyicileri başlangıçta finansmanı onaylamadı ve yakın gelecekte bu kritik altyapının yapılacağına dair hiçbir işaret yok.
Wildlife Trusts'ın su politikası yöneticisi Ali Morse, "Bu hafta İngiltere'nin yarısında kuraklık ilan edildi, ancak normal koşullarda bile su kıtlığı acil bir sorun olarak ortaya çıkıyor" diyor. Morse, Environment Agency haritalamasının normal akış koşullarında dahi ülkenin yaklaşık üçte birinde yeni konutlar veya sanayi için kullanılabilecek ilave nehir suyu bulunmadığını gösterdiğini vurguluyor: "Değişen iklim koşullarında yeni su kaynakları güvence altına almadıkça ve su kullanımımızda daha verimli hale gelmedikçe, gelecekte hem toplumun hem de çevrenin ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli suyumuz olmayacak."
Cambridgeshire'da kredi planı iki yıldır çalışmıyor
Cambridgeshire'da tebeşir dereleri aşırı su çekimi nedeniyle Environment Agency tarafından yapay olarak besleniyor. Buna rağmen bakanlar, seçilmiş konseylerin yetkisini devralacak bir kalkınma kuruluşu aracılığıyla Greater Cambridgeshire'ın 150.000 yeni konuta ev sahipliği yapabileceğini öne sürüyor. Su kıtlığı Cambridge çevresinde şimdiden kritik bir mesele: 5.726 nüfuslu Waterbeach köyünde 4.500 yeni konut planlanırken bölge sakinleri hortum yasağı altında yaşıyor.
Environment Agency başlangıçta su kıtlığı, çevreye yönelik önemli risk ve Cambridge Water'ın gelecekteki talebi karşılama stratejisinin yetersizliği nedeniyle yeni konut planlarına itiraz etti. Ancak Kasım 2024'te, Cambridgeshire'da su verimliliğini artıracak önlemlerin benimsenmesi koşuluyla itirazlarını kaldırdı. Bu önlemler arasında geliştiricilerin konut projelerinin yol açacağı su artışını dengelemek için ödeme yaptığı bir kredi planı, kişi başına günlük 89 litre sınırı getiren tasarruf tedbirleri, Cambridge Water'ın yeni bir rezervuar da içeren altyapı yatırımı taahhüdü ve çiftçilerin su depolamak için arazi kullanabileceği bir program yer alıyor. Ancak aradan iki yıl geçmesine rağmen kredi planı hâlâ faaliyete geçmedi ve hiçbir geliştirici ödeme yapmadı.
South Cambridgeshire Liberal Demokrat milletvekili Pippa Heylings, "Büyüme istiyorsanız su belirleyici unsurdur, meselenin can alıcı noktası budur" diyor. Heylings sözlerini şöyle sürdürüyor: "Yerel olarak büyümenin kademelendirilmesi, su transfer planı ve yeni Fens rezervuarının inşa edilmesi gerektiği konusunda mutabık kalınmıştı. Ancak hükümet şimdi, iki yıl sonra hâlâ faaliyete geçmemiş, kanıt temeli veya izlemesi olmayan su kredisi satışları vaadiyle büyümeyi 'serbest bırakmaya' çalışıyor."
Cambridge şehir konseyinin eski bağımsız üyesi Sam Davies ise şöyle konuşuyor: "Sakinlere 'paddling pool'u doldurmayın, splash pool kapalı çünkü su yok' deniyor. Ama ticari olarak o büyüme hızla ilerliyor ve kimse su eksikliğini konuşmak istemiyor."
Eleştirmenler, su verimliliği önlemlerinin ve söz verilen yeni arzların hükümetin talep ettiği 150.000 konut ile ticari gelişmelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyeceğini belirtiyor. Ayrıca hiçbir su verimliliği ve arz vaadi, Cambridgeshire'daki veri merkezi büyümesini hesaba katmıyor; bunlar arasında Sutton'daki inovasyon kampüsünde planlanan, İngiltere'nin en büyük veri merkezlerinden biri de var.
Kent'te de su yetersiz
Kent'in Tonbridge ve Malling bölgesinde South East Water, hükümetin 2042'ye kadar talep ettiği 19.000 konutu inşa etmek için yeterli arz bulunmadığını belirtiyor. Konseyin Muhafazakâr lideri Matt Boughton, "Bunu çözecek tek bir spesifik su altyapısı iyileştirmesi yok. Bu, modern talebe ayak uyduramamış ve son 20 yılda konut inşaatı açısından zaten önemli talep artışlarıyla karşı karşıya olan bir su sektörünün birikmiş sonucudur" diyor. Boughton sözlerini şöyle tamamlıyor: "Nihayetinde mesele şu: Akiferlere istediğiniz kadar sondaj kuyusu açabilirsiniz, ancak su orada değilse, mevcut olmayan aynı doğal kaynağı yerden çekmeye çalışıyorsunuz demektir."
'Fatura kesildi'
Basingstoke'da konsey liderleri bu hafta South East Water'ın yeni icra kurulu başkanıyla bir araya gelerek Surrey Hills boru hattının ne zaman inşa edileceği ve mevcut su arzının hangi düzeyde konut yapımını destekleyebileceği konusunda yanıt talep edecek. Ayrıca konut bakanı Matthew Pennycook ile görüşme istiyorlar. Harvey, konseyin sürdürülebilir bir konut seviyesini desteklemek istediğini, ancak bu konutları yaşanabilir kılacak altyapının fonlardan yoksun bırakılmasıyla ev inşa etmenin imkânsız olduğunu savunuyor.
Harvey, "Yollar, okullar, aile hekimliği muayenehaneleri ve şimdi de en temel ihtiyaç olan su. Surrey Hills boru hattını inşa etmesi, arıtma tesislerini yenilemesi ve çökmekte olan Greywell kaynağına bağımlılığı sona erdirmesi gereken yatırım, bunun yerine hissedarlara ve yöneticilere aktarıldı. Şimdi fatura kesildi" diyor. Harvey sözlerini şöyle sürdürüyor: "Onlarca yıllık su özelleştirmesinin ve birbirini izleyen hükümetlerin başarısızlığının sonucu budur: Altyapıyı finanse etmeyen bir düzenleyici ile su çekimini artık sürdüremeyen bir çevre arasında sıkışmış bir su şirketi."
South East Water'ın su kaynakları direktörü Nick Price, "Bölgedeki su güvenliği ve altyapı teslimatı konularını çevreleyen aciliyet düzeyini anlıyor ve takdir ediyoruz. Müşterilere ve çevreye yönelik riski mümkün olan en kısa sürede azaltmak için seçenekleri gözden geçiriyor ve ilerletiyoruz" açıklamasını yaptı.
Hükümet sözcüsü ise "Bu ülkenin ihtiyaç duyduğu konutları inşa edeceğiz ve su dağıtım görev gücümüz, su verimliliğini artırma ve rezervuarlar gibi yeni altyapıya yatırım yapma eylemlerimizin yanı sıra bunun su kapasitesi tarafından kısıtlanmamasını sağlayacak" dedi. Sözcü, su şirketlerinin yeni konutlar için gerekli altyapıyı planlama ve teslim etme yükümlülüğü bulunduğunu ve Cambridge ile Basingstoke ve Deane gibi bölgelerle su arzı zorluklarını ele almak için çalıştıklarını belirtti. Hükümet, Greater Cambridge Development Corporation'ın oluşturulmasını savunduğunu ve su kredisi planına bağlı kaldığını ifade etti; yetkililerin Basingstoke ve Deane konseyiyle düzenli temas halinde olduğu ve endişelerini dinlediği bildirildi.
