Meksika'dan Orta Amerika üzerinden güney Brezilya ve Arjantin'e kadar uzanan devasa bir yayılış alanına sahip jaguarundi, IUCN Red List'te 'en az endişe' kategorisinden 'yakın tehdit altında' düzeyine yükseltildi. Yaklaşık 7 kilograma (15 pound) kadar ağırlığa sahip bu küçük kedi savana ve orman peyzajlarında yaşıyor; ancak izleme verileri türün nadir olduğunu ve yayılış alanının büyük bölümünde en az bolluğa sahip kedigillerden biri olduğunu gösteriyor.
Değerlendirmeyi yürüten IUCN Cat Specialist Group eş başkanı Tadeu de Oliveira, ekibinin türün yaygın olduğu algısına karşı mücadele etmek durumunda kaldığını belirtti. Jaguarundi gündüz aktif bir tür olarak açık alanlarda dolaşıp avlandığı için, sık ormanlarda yaşayan diğer kedigillerden daha sık görülüyor. De Oliveira, bu görünürlüğün türü yaygın gösterdiğini, ancak verilerin bunu doğrulamadığını ifade etti: "Görülmesi daha kolay ve bu yüzden insanlar onu yaygın sanıyor. Ama veriyle ölçtüğünüzde durumun böyle olmadığı ortaya çıkıyor."
Tür ayrıca bozulmuş, el değmemiş olmayan peyzajlarda da yaşayabiliyor. De Oliveira, bir ormanın savana benzeri bir alana dönüşmesinin jaguarundi için ideal habitatı taklit ettiğini, ancak bunun aslında türün tercih ettiği habitat olmadığını söyledi. De Oliveira ve ekibi, yayılış alanı boyunca araştırmacılardan toplanan verileri ve uzman görüşlerini bir araya getirdiğinde, jaguarundinin Meksika ve Brezilya'daki birkaç konum dışında yayılış alanının büyük bölümünde en az bolluğa sahip kedigillerden biri olduğunu tespit etti. Olgun jaguarundilerin popülasyonu yaklaşık 13.000 olarak tahmin ediliyor.
Değerlendirmede belirleyici bir başka faktör, Amazon'un artık tür için güvenli bir sığınak olarak kabul edilememesi oldu. Erkeklerin bazı konumlarda 100 kilometrekareye (38.6 mil kare) kadar dolaştığı büyük yuva alanları, türün korunmasında ek bir zorluk oluşturuyor. De Oliveira, Amazon'un güvenli sığınak olmaktan çıkmasının jaguarundinin 'yakın tehdit altında' kriterlerine oturmasını sağladığını ve türün hiçbir yerde gerçekten bol olmadığını vurguladı.
Brezilya'daki son jaguarundi değerlendirmesini yöneten ve türü Brezilya'da 'hassas' olarak sınıflandıran Flávia Tirelli, geniş yayılış alanlarına rağmen farklı konumlarda bolluklarının büyük ölçüde değişebilen türlere daha yakından dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Tirelli, geniş yayılış alanlarının farklı yoğunluklarda çeşitli tehditlerle karşılaştığını ve bu durumun belirli bölgelerde genetik çeşitliliğin kaybedilmesine yol açabileceğini uyardı. Tirelli şu anda Geoffroy's Cat Working Group'u koordine ediyor.
Değerlendirmenin eş yazarı ve Ocelot Working Group başkanı Mariam Weston-Flores, jaguarundinin diğer küçük kedi türleri arasında bile istisnai bir biçimde az çalışılmış bir tür olduğunu belirtti. Tür hakkında elde edilen verilerin büyük bölümü, diğer türlere yönelik araştırmalar sırasında kamera tuzaklarına yansıyan görüntüler gibi 'yan av' verilerinden geliyor. Weston-Flores, "Türü hedefleyen bir çalışma olmadığı için kayıt elde etmek zor" dedi.
Tipik koruma stratejileri olan orman koruma veya habitat restorasyonu bu tür için her zaman uygun değil. Değerlendirme, Brezilya'nın Cerrado tropikal savanası ve Caatinga yarı kurak ormanları gibi kilit habitatların korunması gerekliliğini vurgularken, uzmanlar habitat bağlantısının güçlendirilmesine öncelik verilmesi gerektiğini söylüyor. Weston-Flores, jaguarundinin fırsatçı bir tür olduğunu ve yalnızca habitat korumaya odaklanan stratejilerin bu kedi için doğru tehditleri hedeflemeyebileceğini ifade etti.
Türün karşılaştığı tehditler arasında çiftçiler ve tavuk yetiştiricileriyle yaban hayatı çatışması, kedi kümes hayvanlarını öldürdüğünde misilleme amaçlı öldürülmeler, yollardaki tehlikeler ve hastalıklar bulunuyor. Ev ve başıboş köpeklerden bulaşan uyuz ve kuduz gibi hastalıklar da türü etkiliyor. Rapor, yırtıcıya dayanıklı kümesler inşa edilmesi, yoğun habitatlardaki yoğun trafikli yolların altından yaban hayatı koridorlarını koruyacak alt geçitler gibi 'jaguarundi dostu altyapı' oluşturulması ve Amerika genelinde köpek aşılama kampanyalarının hastalık yayılmasını azaltmaya yardımcı olması gibi çeşitli koruma müdahaleleri öneriyor.
Weston-Flores, 'yakın tehdit altında' listesinin fon sağlayan kuruluşlardan türe daha fazla ilgi çekmesini umduğunu belirtti. Tirelli de nadir, gündüz aktif ve açık alan türüne yönelik farklı metodolojiler kullanan daha hedefli çalışmalar yapılmasını teşvik etmesini umduğunu ifade etti. Bazı konumlarda gözlemlenen popülasyon düşüşleri nedeniyle değerlendirme yazarları, jaguarundinin 'hassas' durumuna daha da yaklaşabileceği uyarısıyla sürekli ve hedefli izleme yapılmasını öneriyor.
De Oliveira, temel mesajın algıya değil verilere dayanması gerektiğini vurguladı: "Bilgiye güvenelim. Popülasyonlar hakkında veri toplamaya çalışalım. Popülasyonları izleyelim. Çünkü bunlar olmadan jaguarundiyi doğru tehdit kriterlerine taşıyamazdık."
