Kamboçya'da bir yıllık gizli soruşturma, üst düzey hükümet yetkilileriyle varlıklı Çin vatandaşlarına hitap eden geniş çaplı bir yaban hayatı kaçakçılığı ağını gün yüzüne çıkardı. ABD merkezli sivil toplum kuruluşu Earth League International (ELI) tarafından hazırlanan "Sandokan" başlıklı rapor, yaban hayatı kaçakçılığının yanı sıra insan ve uyuşturucu ticareti ile karmaşık dolandırıcılık merkezleri yöneten beş elebaşıyı tespit etti. Mongabay'den Spoorthy Raman'ın aktardığına göre rapor, çevre suçlarıyla organize suç şebekelerinin faaliyetlerinin iç içe geçtiğini gösteriyor.
ELI araştırmacıları, kaplan, gergedan ve fil gibi nesli tükenmekte olan türlerden elde edilen ürünlerin ülke genelindeki dükkânlarda ve seçkin restoranlarda açıkça satıldığını kayıt altına aldı. Süslü kaplan biçimli şişelerde prestij ürünü olarak sunulan kaplan kemiği şarabı, mutfak lezzeti olarak servis edilen kaplan yavrusu eti ve gergedan boynuzlarıyla fildişiyle dolu odalar soruşturma kapsamında belgelendi. ELI İcra Direktörü Andrea Crosta, "Büyük sürpriz, bu insanların elindeki inanılmaz miktardaki yaban hayatıydı" dedi.
Yaban hayatı ürünleri çoğunlukla vergi teşvikleri sunan özel ekonomik bölgelerdeki (SEZ) depolarda saklanıyordu; aynı binalarda yasa dışı uyuşturucular ve kaçak kesilmiş kereste de bulundu. Soruşturma, yaban hayatı kaçakçılığının SEZ'lerdeki kumarhaneler aracılığıyla kara para aklamayla da iç içe geçtiğini ortaya koydu. Birleşik Krallık merkezli Environmental Investigation Agency (EIA), 2015'te Laos'un Altın Üçgen SEZ'indeki Kings Romans Casino hakkında yayımladığı raporda, benzer modelin Laos'ta on yılı aşkın süredir var olduğunu zaten ortaya koymuştu.
Lojistik alanında çalıştığını söyleyen biri, ELI araştırmacılarına her şeyi taşıyabileceğini öne sürdü; Kamboçya gümrük yetkililerinin yanı sıra ülkenin siyasi, askeri ve iş dünyası elitleriyle yakın bağlantıları olduğunu iddia ederek geçirgen sınırlardan kaçak mal hareketini kolaylaştırdığını anlattı. Başka bir kişi mülkünde aslan, kaplan ve primat yetiştirdiğini öne sürdü. Bazı elebaşlarının ise canlı ya da ölü her türlü yaban hayvanının müşterilere teslim edilebileceğini söylediği rapora yansıdı.
Bu yaygın ticaret, Kamboçya'nın on yıl önce işlevsel olarak nesli tükenmiş ilan edilen yaban kaplanlarını yeniden doğaya kazandırma planı üzerine gölge düşürüyor. ELI soruşturmasında yer almayan EIA kaplan ve yaban hayatı suçları kampanya lideri Debbie Banks, "Herkesi durup bu girişimin başarı şansını gerçekten gözden geçirmeye davet ediyorum" dedi. Banks, "Yaptırım eksikliği, bildirilen yolsuzluk ve suç ortaklığı – bunlar kaplanları ülkeye geri getirmek için iyi bir ortam değil" ifadesini kullandı ve büyük kedilerin "aşırı risk" altında olacağını ekledi.
Crosta, havalimanlarındaki geleneksel el koymaların yaban hayatı kaçakçılığı ağlarını çökertmek için yetersiz kaldığını belirterek istihbarat odaklı gizli operasyonların gerektiğini vurguladı. Rapor ayrıca, Crosta'ya göre Güneydoğu Asya'daki yaban hayatı kaçakçılığının %90'ını kolaylaştıran vatandaşları konusunda Çin'i sorumluluk almaya çağırdı.
