Laboratuvar ortamında umut veren mikrobiyal müdahaleler, gerçek bir sıcak dalgada açık deniz mercanlarında ilk kez test edildi. King Abdullah University of Science and Technology (KAUST) araştırmacıları, 2022'de Kızıldeniz'de yaşanan uzun süreli su altı sıcak dalgası sırasında Acropora valida kolonilerine probiyotik ve postbiyotik karışımları uyguladı. Sonuçlar 3 Eylül 2026'da Cell Reports dergisinde yayımlandı.
Deney, suların yaklaşık 32°C'ye (90°F) ulaştığı dönemde KAUST yakınlarındaki bir resifte yapıldı. Ekip, Kızıldeniz mercanlarından toplanan ve genetik profilleriyle önceki deneylerdeki performanslarına göre seçilen iki mikrobiyal karışımı beş farklı biçimde test etti: iki canlı probiyotik, aynı karışımların ölü mikroplardan oluşan iki postbiyotik versiyonu ve mikrop içermeyen bir tuzlu su plasebosu. Araştırmacılar 15 gün boyunca mercanların renk değişimini ve alglerin fotosentez verimliliğini izledi.
Renk değişimlerinde gruplar arasında belirgin bir fark görülmedi. Ancak plasebo ve postbiyotiklerden birini alan mercanlar fotosentez performansında büyük düşüş yaşadı; her iki probiyotiği ve diğer postbiyotiği alan koloniler ise 15 gün boyunca fotosentezde hiçbir gerileme göstermedi. Deney sonunda yapılan tarama, daha sağlıklı mercanların çevresindeki mikrobiyal toplulukların daha hasta olanlardan farklı olduğunu ortaya koydu. Bu fark, metabolik aktiviteyle bağlantılı kimyasal profillere de yansıdı.
KAUST'da doktora sonrası araştırmacı olan Erika Santoro, "Yenilikçi bir fikir gerçekten işe yaradığında—özellikle saha koşullarında—olumlu anlamda şaşırıyoruz" dedi ve "En heyecan verici çıkarım, bu çalışmanın mercan mikrobiyal tedavileri için yeni bir yol açması" ifadelerini kullandı. Santoro, postbiyotiklerden birinin başarısını "özellikle heyecan verici" olarak nitelendirdi; ölü mikroplar canlı olmadıkları için daha kolay saklanabiliyor ve bu özellik onları büyük ölçekli uygulamalar için daha pratik hale getiriyor.
Mercanlar, binlerce küçük polipin koloniler halinde yaşadığı mineral iskeletlerden oluşuyor. Poliplerin içinde fotosentez yoluyla mercanın enerjisinin büyük bölümünü sağlayan simbiyotik algler ve çevrede çeşitli mikrop toplulukları bulunuyor. Okyanuslar küresel ısınmanın ürettiği fazla ısının önemli bir kısmını emdikçe su altı sıcak dalgaları dünya genelinde çoğalıyor; yardım olmadan mercanların çoğunun yüzyılın sonuna kadar ölmesi bekleniyor.
Bilim insanları bu tehdide karşı farklı stratejiler geliştiriyor. Bazı araştırmacılar mercan genetiğini değiştirerek veya dünyanın farklı bölgelerinden mercanları çaprazlayarak ısı toleransını artırmaya çalışıyor; bazıları aynı işlevi görecek alg türlerini bulup yetiştiriyor ve kimi durumda aşırı ısınmış laboratuvar sularında evrimi hızlandırıyor. Santoro ve meslektaşları ise mercanların çevresindeki mikrobiyal toplulukları inceleyerek sağlığı koruyabilecek karışımlar arıyor.
Yine de tek bir 15 günlük deney kesin bir çözüm kanıtı değil. Araştırmacılar, mercanlara hayatta kalma anahtarını verecek tek bir önlemin muhtemelen bulunmayacağını belirtiyor. İklim değişikliği mevcut seyrinde devam ederse mercanları kurtarabilecek hiçbir müdahale de önerilmiyor.