Malezya, Nisan 2026'da elektronik atık ithalatına mutlak bir yasak getirerek dünyanın tehlikeli elektrikli ve elektronik hurdası için başlıca varış noktası olma rolünü sona erdirmeye çalışıyor. Mongabay katkıda bulunan yazarı Ashley Yeong'un aktardığına göre düzenleme, sahte evrak kullanarak ülkeye zehirli malzeme sokan yasadışı geri dönüşüm tesislerinin karaborasını kapatmayı hedefliyor.
Soruşturmacılar ve sivil toplum kuruluşları uzun süredir, yanlış beyan edilmiş belgelerle yasadışı geri dönüşüm sahalarına sızan konteynerlere dikkat çekiyordu. Kaçakçılar elektronik atığı gümrükten geçirebilmek için çoğu zaman meşru ham madde olarak gösteriyor. Malaysian Border Control and Protection Agency (AKPS) Port Klang komutanı Nik Ezanee Mohd Faisal, şubat ayında gazetecilere yaptığı açıklamada, limanlardan geçen büyük konteyner hacminin yasadışı atığın tespitini zorlaştırdığını belirtti. Malezya'nın batı kıyısındaki Port Klang, yalnızca 2026'nın ilk beş ayında yaklaşık 3,2 milyon standart nakliye konteyneri işledi.
Yoğun trafik zorluk yaratmış olsa da Op Green Shield adlı özel ortak görev gücü sonuç almaya başladı. Ocak-Temmuz 2026 arasında görev gücü 685 konteyneri denetledi ve 3.000 metrik tondan fazla e-atığı menşe ülkelerine geri gönderdi.
Basel Action Network (BAN) İcra Direktörü Jim Puckett, Mongabay'a e-postayla gönderdiği değerlendirmede, büyük bir engelin ABD olduğunu söyledi. ABD, önde gelen e-atık ihracatçılarından biri olmasına karşın tehlikeli atıkların hareketini ve ticaretini düzenleyen Basel Sözleşmesi'ne taraf değil. Puckett, "Bu nedenle ABD, utanç verici bir şekilde, ABD'den Malezya'ya yapılan e-atık kaçakçılığı konusunda hiçbir şey yapma yükümlülüğü altında değil. Bu, Malezya hükümetini çok talihsiz bir durumda bırakıyor" dedi.
Yasadışı geri dönüşüm tesislerini işletenler, değerli metalleri elde etmek için e-atığın plastik bileşenlerini yakıyor; bu işlem havaya cıva, kadmiyum ve kurşun salıyor. Port Klang yakınlarındaki sakinler Mongabay'a, bu faaliyetlerden yayılan ve nefes almayı güçleştiren keskin bir kokudan şikayetçi olduklarını bildirdi.
Yerel geri dönüşüm tesisi ERTH (Electronic Recycling Through Heroes) kurucusu Mohamed Tarek El-Fatatry, yasağı memnuniyetle karşıladığını ve düzenlemenin yasal geri dönüşümcüler için oyun alanını eşitlediğini söyledi. İthal atıklar arasından yüksek değerli bileşenleri seçip alan yasadışı işletmelerle rekabet etmenin zorlaştığını belirten Mohamed Tarek, Mongabay'a şunları aktardı: "Ülkede zaten çok fazla atık var, bu yüzden bu yasak iyi bir şey çünkü başka şeyleri ithal etmek yerine yerel geri dönüşüm çabalarına odaklanabileceğiz."
