Massachusetts Senatosu, tüketicilere önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 14 milyar dolar tasarruf sağlamayı hedefleyen kapsamlı bir enerji ödenebilirliği yasasını geçirdi. Tasarının öne çıkan araçlarından biri, 2014'te başlatılan Gas System Enhancement Plan'ın (GSEP) aşamalı olarak sonlandırılması. GSEP, doğal gaz şirketlerinin sızdıran veya sızdırma eğilimli boru hatlarını onarması ya da değiştirmesi durumunda daha hızlı gelir elde etmesine olanak tanıyarak güvenlik yükseltmelerini hızlandırmayı amaçlıyordu. Massachusetts'in programı, ülke genelinde gaz altyapısı iyileştirmelerini başlatan bir hareketin parçasıydı; bugün 43 eyalet ve Washington, D.C. benzer planların bazı biçimlerini yürütüyor.
Maliyetler faturaları şişiriyor
Programın maliyetleri, başlangıcından 2024'e kadar yılda ortalama yüzde 12 arttı ve 2025 harcamalarının 900 milyon doları aşması bekleniyor. GSEP maliyetleri şu anda ortalama bir tüketicinin gaz faturasının yüzde 8 ile yüzde 11'ini oluşturuyor. Eleştirmenler, şirketlerin daha az maliyetli onarımlar yerine boru değişimine çok fazla zaman ve para harcadığını savunuyor.
Acadia Center'ın eyalet programı uygulama direktörü Kyle Murray, "Gaz altyapısını azaltmamız gerektiğini bildiğimiz bir dönemde, muhtemelen gaz altyapısında çok fazla gereksiz harcamaya yol açtı" dedi.
Güvenlik iddiaları çelişkili
Güvenlik tarafında veriler tartışmalı. En çok boru değişimi yapan 12 eyalette — Massachusetts dahil — önemli boru hattı güvenlik olayları, 2011 ile 2018 arasında yıllardır süren düşüş trendinin ardından arttı. Future of Heat Initiative kıdemli araştırma bilimcisi Dorie Seavey'nin analizine göre, bu tür programlar risk değerlendirme sürecini de bulanıklaştırabiliyor. Programlar, şirketlerin dökme demir gibi sızdırma olasılığı yüksek malzemelerden yapılmış boruları değiştirmesi için hızlandırılmış maliyet geri kazanımı talep etmesine izin veriyor; bu standart, şirketleri gerekenden fazla dökme demir boru değiştirmeye ve bakır ile PVC boruların titiz analizine daha az zaman ayırmaya itebiliyor.
Seavey, "Güvenlik adına muazzam miktarda para harcanıyor" dedi ve "Ama vaat edilen güvenlik iyileştirmelerinin sağlandığı gerçekten söylenemez" diye ekledi. Seavey'ye göre bu programlar gaz altyapısını mutlaka daha az güvenli kılmıyor, ancak kanıtlar "çok yıllı boru hattı değişim programlarının riski azaltmak için kritik olduğu" yönündeki temel gaz sektörü iddiasıyla çelişiyor.
Geçiş baskısı ve tüketim düşüşü
Massachusetts, 2050'ye kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için fosil yakıt kullanımından uzaklaşmaya yönelik eyalet çapında bir çaba yürütüyor. 2023'ün sonlarında yayımlanan kapsamlı bir emir, şirketlerin doğal gazdan uzaklaşarak işlerini nasıl dönüştürmelerinin beklendiğine ilişkin ilkeler ve politikalar ortaya koydu. Future of Heat Initiative analizine göre, Massachusetts'te hane başına ortalama doğal gaz tüketimi 2014'ten 2024'e kadar yüzde 19 düştü.
Bu eğilim, bugün toprağa konan yeni boruların, kullanışlı ömrünün sonundan onlarca yıl önce ve hatta tamamen ödenmeden önce gereksiz hale gelebileceği anlamına geliyor.
Joint Committee on Telecommunications, Utilities, and Energy başkanı ve yasanın arkasındaki ana güç Sen. Michael Barrett (D), "Gerekmediğinde yeni altyapıyı toprağa koymak istemiyoruz. Sonunda kullanmayabileceğiniz şeyler için ödeme yapmak istemiyorsunuz" dedi. Barrett, "Gaz şirketlerini bonus bağımlılıklarından nazikçe kurtarmaya çalışıyoruz" ifadesini kullandı.
Tasarının ayrıntıları ve muhalefet
Senato tasarısı, şirketlerin her yıl GSEP projelerine harcayabileceği tutarı mevcut toplam gelirin yüzde 2,5'i seviyesinden düşürerek 1 Kasım 2030'da tamamen kaldırmayı öngörüyor. Şu anda şirketlerin hedef bitiş tarihleri 2039'a kadar uzanıyor. Şubat'ta geçen Temsilciler Meclisi enerji yasası ise GSEP'in geleceğini ele almıyor; tasarının merkezinde, eyaletin enerji verimliliği programları bütçesinden 1 milyar dolar kesilmesi önerisi bulunuyor.
Gaz şirketleri aşamalı kaldırma planına karşı çıkıyor. Eversource sözcüsü William Hinkle, "Bu sistemin güvenliğini ve güvenilirliğini feda edemeyiz ve GSEP bu hedef için kritik" dedi ve "Bu kritik altyapı işinin hızını yavaşlatmak tamamen karşı üretken olur — emisyon azaltımını geciktirir, kamu güvenliği riskini artırır ve sonuçta müşteriler için daha büyük oran oynaklığına yol açar" ifadelerini kullandı. Hinkle, programı Massachusetts'teki doğal gaz dağıtım sisteminden emisyon azaltmak için ellerindeki "en etkili araç" olarak nitelendirdi.
Şirketlerin iddia ettiği emisyon azaltımları ise sınırlı. Eversource ve National Grid'in paylaştığı rakamlar, her şirketin GSEP işinin doğal gazla ilişkili karbon emisyonlarını son yıllarda yılda yüzde 1'den daha az azalttığını gösteriyor. Massachusetts Department of Public Utilities Commission başkanı Jeremy McDiarmid, "En yüksek riskli boruları onarmakla bunu karşılayabilmek arasındaki doğru dengeyi kurmaya çalışıyoruz" dedi. Eyalet düzenleyicileri geçen ilkbahar harcama üst sınırını yüzde 3'ten düşürmüş ve şirketlerin bu sınırı aşan harcamaların faiz ödemelerini tüketicilere aktarma kurallarını değiştirmişti.
GSEP'nin kaldırılmasını savunanlar, güvenli altyapıyı sürdürmenin şirketler için temel bir yükümlülük olduğunu vurguluyor. Programın sona ermesinin ekstra bir mali teşviki ortadan kaldıracağını ancak boru hatlarını güvenli tutma yükümlülüğünü zayıflatmayacağını belirtiyorlar.
