Myanmar'ın askeri hükümeti, haziran ayından bu yana 15 yıldır rafa kaldırılan Çin destekli Myitsone Barajı projesini yeniden hayata geçirmek için çaba gösteriyor. Cunta lideri ve Devlet Başkanı Min Aung Hlaing'in haziran başında Çin'e yaptığı ziyaretin ardından projeye yönelik adımlar hız kazandı.

2009 yılında başlatılan ve o dönemde 3,6 milyar dolar maliyetle hesaplanan proje, Kachin eyaletinde Mali ve N'mai nehirlerinin birleşerek Ayeyarwady Nehri'ni oluşturduğu Myitsone mevkiinde inşa edilecek. Deprem riski yüksek bir bölgede planlanan barajın 1.310 metre uzunluğunda ve 139,6 metre yüksekliğinde olması öngörülüyor. Projenin sahibi olan Upstream Ayeyarwady Confluence Basin Hydropower Company, China's Power Investment Corporation, Myanmar's Ministry of Electric Power ve Asia World Company ortaklığıyla kuruldu.

Dönemin Devlet Başkanı Thein Sein, projenin çevresel ve toplumsal etkileri nedeniyle yaygın halk muhalefeti üzerine 2011'de inşaatı askıya almıştı. Proje anlaşmasının şartları ise bugüne kadar kamuoyuyla paylaşılmadı.

Cunta sözcüsü Khaing Khaing Soe, 30 Haziran'da başkent Naypyidaw'da düzenlediği basın toplantısında Myitsone projesinin Myanmar'a elektrik sağlamak üzere yeniden başlatılacağını açıkladı. Kachin eyaleti başbakanı Khet Htein Nan da 23 Haziran'da eyalette düzenlediği halk toplantısında projeyi savundu; elektrik teşvikleri vadetti ve barajın depreme dayanıklı inşa edileceğini, sel konusunda endişeye gerek olmadığını öne sürdü. Khet Htein Nan, inşaatın bu yıl başlaması halinde projenin 8,5 yıl içinde tamamlanabileceğini de ekledi.

Cuntanın Myitsone Project Implementation Committee başkanı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ocak ayından 2026 temmuz sonuna kadar yerel topluluklarla 38 toplantı gerçekleştirildiğini duyurdu. Kachin Human Rights Watch sözcüsü Jacob, telefonla yaptığı açıklamada bu toplantıların halkın gerçek iradesini yansıtmadığını, kamuoyu desteğini zorla sağlamaya yönelik olduğunu ve vatandaşların temel haklarının ihlali anlamına geldiğini belirtti. Jacob sözlerine şöyle devam etti: "Myitsone bölgesi ve Ayeyarwady Nehri yalnızca yerel toplulukların değil, tüm Myanmar halkının mirasının bir parçasıdır. Ordu bu projeyi sürdürerek doğal mirasımızı yok ediyor. Aynı zamanda halkın mülkiyet haklarını da ihlal ediyor."

Myanmar ordusu, aralık ayında yayımladığı bir bildiriyle projelerine karşı çıkan kişi ve kuruluşlara yasal işlem başlatılacağı uyarısında bulunmuştu.

ABD'deki University of Illinois'ten emekli profesör Kenneth Ray Olson, Irrawady Nehri Deltası üzerine yaptığı araştırmalar kapsamında e-posta ile yaptığı değerlendirmede, Myitsone barajlarının inşasının taşkın dönemlerinde mansaba ulaşan su miktarını azaltabileceğini, besin açısından zengin çamur ve kumun deltaya ulaşmasını engelleyerek tarımı ve nehrin sağlığını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Cunta sözcüsüne ve Kachin eyaletindeki Myitsone Project Implementation Committee başkanına ulaşılmış, ancak yayım saatinde yanıt alınamamış.