Climate Home News'te yayımlanan yazısında National Disaster Risk Reduction and Management Authority Başkanı Dharam R Uprety, Bhote Koshi nehir sisteminde yaklaşık bir ay önce meydana gelen buz, kaya ve su heyelanının bilançosunu paylaştı. Ölü sayısı yaklaşık 1.500'e ulaştı, 5.800 kişi hâlâ kayıp. Heyelan Dhading, Rasuwa ve Nuwakot bölgelerinde yerleşimleri, kritik yolları ve enerji altyapısını tahrip etti; milyonlarca Nepalli için tarif edilemez bir keder yarattı.

Nepal, 1 Eylül'de Fund for Responding to Loss and Damage Yönetim Kurulu eşbaşkanlarına gönderdiği mektupta, Bhote Koshi felaketini "ani, eşi görülmemiş ve istisnai" bir özel durum olarak ele almayı talep etti. Uprety'ye göre yeniden inşa maliyeti en az 5 milyar dolara ulaşacak; bu tutar Nepal ekonomisinin onda birine denk geliyor ve ülke yeni borç yükü altına girmek istemiyor.

Loss and Damage fund şu anda 820 milyon dolarlık taahhüt barındırmasına karşın, yaklaşık 3 milyar dolarlık talepler karşılığında henüz tek dolar dağıtmadı. Kurulun bir sonraki toplantısı Aralık'ta Manila'da planlanıyor. Uprety, Nepal'in o kadar bekleyemeyeceğini ve aynı felaketin yaşanacağı bir sonraki ülkenin de bekleyemeyeceğini belirterek kurulun acil toplantı yapması gerektiğini vurguladı. Birkaç ülke fiziksel yardım ve doğrudan destek sundu; ancak Uprety, ihtiyaçların bunun çok ötesinde olduğunu, her etkilenen köyün yeniden inşa şansı bulması, çocukların okullarına kavuşması ve toplulukların can damarı olan yolların acilen onarılması gerektiğini ifade etti.

World Weather Attribution'ın yeni çalışması, küresel ısınmayı heyelanın olası bir etkeni olarak belirledi. Uprety, bu bulguyu dağ ekosistemlerinin istikrarsızlaşmasının artık uzak bir risk olmadığının kanıtı olarak değerlendiriyor. Bhote Koshi'deki olay tekil değil: Mayıs 2025'te İsviçre'nin Blatten köyü, üzerindeki Birch Buzulu'ndan kopan bir kaya ve buz heyelanı ile gömüldü. Bu ay yayımlanan bir araştırma, heyelanın bu kadar uzağa ve hızlı ulaşmak için neredeyse sürtünmeye ihtiyaç duymadığını ortaya koydu; bu durum dağ yamacının ne kadar istikrarsızlaştığının bir işareti olarak yorumlanıyor. Norveç'in Jan Mayen adasında araştırmacılar, eriyen permafrostun 6.5 büyüklüğündeki sıradan bir depremi adanın 40 yıldaki ilk büyük buzul-kaya heyelanına dönüştürdüğünü bildirdi. Alpler'den Arktika'ya ve Himalaya'ya kadar aynı ısınma, dağları bir arada tutan buz ve kayaları gevşetiyor.

Nepal, Kasım 2025'te Belém'de düzenlenen COP30'da Sagarmatha to Belém inisiyatifiyle dağ ekosistemlerini ilk kez küresel iklim gündemine taşıma çabasına öncülük etti. Bu çaba, dağ ekosistemlerinin COP30 kapak kararına ve Global Goal on Adaptation'a yazılmasını sağladı. İlk Annual Dialogue on Mountains and Climate Change ise Haziran'da Bonn'daki UN climate talks kapsamında gerçekleştirildi. Uprety, COP30'da geri çekilen buzulların ve istikrarsızlaşan dağ sistemlerinin uzak bir risk olmadığı uyarısında bulunduklarını, on ay sonra ise bu uyarının Bhote Koshi felaketine dönüştüğünü belirtti.

Nepal'in sera gazı emisyonları gezegenin toplamının yüzde 0.1'inden az. Buna karşın hükümet, 2031'e kadar benzin ve dizel araçları elektrikli araçlarla değiştirmeyi hedefliyor. Ülke elektriğinin büyük kısmını temiz kaynaklardan elde ediyor ve önümüzdeki on yıl içinde kapasiteyi genişletmeyi planlıyor. Orman örtüsü yüzde 46'ya ulaşmış durumda. Uprety, küresel emisyonların hâlâ yükseldiğini; ABD, Birleşik Krallık ve Avustralya gibi ülkelerin dış yardımları büyük ölçüde azaltırken fosil yakıt üretimlerini artırmaya devam etmesini hem adaletsiz hem de sürdürülemez olarak nitelendiriyor.

Uprety, UN General Assembly ve Antalya'da yapılacak olan yaklaşan UN climate talks'ın dünya liderlerinin dayanışma gösterebileceği iki forum olduğunu belirtti. Nepal Hükümeti, izleme ve erken uyarı sistemlerine yatırım yaparak gelecekteki bir olayın tekrar tarif edilemez bir trajediye dönüşmesini engellemeye çalışmayı planlıyor.