Birleşik Krallık enerji düzenleyicisi Ofgem, Haziran 2026'da uzun süreli enerji depolama (LDES) alanında 16 projeyi desteklemeye meyilli olduğunu duyurdu. Toplam 7,6 GW kapasiteli projelerin 4 GW'lık bölümünün 2030 sonuna kadar devreye girmesi bekleniyor. Bu karar, 2024'te duyurulan cap-and-floor mekanizmasının ilk somut sonucu oldu.
Cap-and-floor mekanizması, depolama işletmecilerine asgari gelir garantisi (floor) sağlarken kârları üst sınırla (cap) sınırlandırıyor. Finansman elektrik faturalarından karşılanacak; Ofgem, zaman içinde genel olarak maliyet-nötr bir yapı öngörüyor. Benzer mekanizmalar daha önce yüksek ön maliyetli teknolojilerin geliştirilmesinde kullanıldı.
Seçilen projeler dört teknolojiye yayılıyor: 3,9 GW pompalı hidro depolama, 3,6 GW lityum batarya, 65 MW kapasiteli tek bir vanadyum-çinko akış bataryası ve 50 MW'lık bir sıkıştırılmış hava enerji depolama tesisi. Projeler toplamda 8 ila 32 saat arasında elektrik depolama kapasitesi sunuyor.
Başvuru sürecinde lityum-iyon bataryalar belirgin bir ağırlık oluşturdu. 2025'te mekanizmaya 52,6 GW kapasiteli 171 proje başvurdu; bunlardan 77'si (28,7 GW) ikinci değerlendirme aşamasına uygun bulundu. İkinci değerlendirme aşamasına geçen 77 projenin oluşturduğu 28,7 GW'lık uygun toplamda lityum-iyon bataryalar 20 GW'ın üzerinde kapasiteyle baskın çıktı. Saf vanadyum akış bataryaları, sıvı hava enerji depolama, demir-hava bataryaları, sodyum-kükürt bataryaları ve hidrojen bataryaları ise ikinci aşamaya uygun görülmedi.
Birleşik Krallık'ta mevcut LDES kapasitesi 2,8 GW düzeyinde ve tamamı İskoçya ile Galler'deki dört pompalı hidro tesisinden oluşuyor. En büyüğü, Kuzey Galler'deki 1.728 MW kapasiteli Dinorwig santrali. 1980'lerde açılan tesis, elektrik talebindeki kısa süreli ani artışları yönetmek için kullanılıyor. 1 Temmuz 2026'da İngiltere'nin Dünya Kupası maçında devre arasında talep yaklaşık 1,2 GW, maç sonunda 1,7 GW arttı; pompalı depolama ve bataryalar bu tür anlarda sistemi hızla dengeledi. Ancak 1980'lerden bu yana ülkede yeni pompalı hidro tesisi inşa edilmedi.
Enerji bakanı Michael Shanks, Ofgem'in kararını değerlendirirken "Ülkenin son pompalı depolama tesisinden kırk yıl sonra bu hükümet Britanya'yı yeniden inşa ediyor" dedi. Shanks, yeni nesil pompalı hidro depolama ile son teknoloji bataryaların temiz enerji misyonunu ilerleteceğini, faturaları düşüreceğini ve enerji güvenliğini güçlendireceğini belirtti.
Rüzgar ağırlıklı bir elektrik sisteminde LDES'in önemi daha da artıyor. LCP Delta'da güç sistemi modelleme başkanı olarak görev yapan George Martin, "Yenilenebilir üretimde daha fazla zirve ve dip nokta görüyorsunuz; kısa süreli depolama bunlara yardımcı olabilirken, 'dunkelflaute' gibi durumlarda ihtiyaç duyulan şey uzun süreli depolamadır" dedi. Almanca kökenli ve "karanlık durgunluk" anlamına gelen dunkelflaute terimi, rüzgarın esmediği ve güneşin parlamadığı günlerce, hatta haftalarca süren dönemleri tanımlıyor. Mevcut bataryalar yalnızca birkaç saatlik depolama sunarken, LDES teknolojileri bu boşlukları günler, haftalar veya mevsimler boyunca kapatabilir.
Lityum batarya sektörü Birleşik Krallık'ta 2015'te neredeyse sıfırdan bugün 6 GW'ın üzerine çıktı. Son on yılda maliyetler yıllık ortalama %20 düştü ve 8-12 saatlik depolama süreleri yaygınlaştı. Modo Energy'nin Avrupa direktörü Ed Porter, cap-and-floor sonuçlarının ardından LinkedIn'de "Lityum 8 saatin çok ötesine geçiyor; bu tartışma artık kesinlikle bitmiş olmalı" yorumunu yaptı. LDES Council CEO'su Julia Souder ise Birleşik Krallık'ın teknoloji çeşitliliğinde öncü olduğunu söyleyerek "Önümüzdeki on yılda ağır işi bir avuç LDES teknolojisi yapacak" değerlendirmesinde bulundu.
Hükümet, 2030'a kadar temiz enerji hedefi kapsamında 4-6 GW LDES kapasitesinin yanı sıra 23-27 GW kısa süreli batarya depolama öngörüyor. National Electricity System Operator'ın (Neso) en güncel senaryoları, 2030'a kadar 3,8-5,3 GW LDES ve 2050'ye kadar hidrojen kullanımına bağlı olarak 13,2-16,6 GW LDES öngörüyor. Neso raporu, uzun proje geliştirme ve planlama süreleri ile yüksek sermaye harcamaları nedeniyle 2030 öncesinde çok az sayıda LDES projesinin devreye girebileceğini belirtiyor.
Mayıs 2026'da East Sussex'in Uckfield bölgesinde, 3 MW'lık bir güneş çiftliğiyle birlikte Birleşik Krallık'ın en büyük vanadyum akış bataryası tesisi açıldı. Tesisteki 90 vanadyum akış bataryası 21 MWh elektrik depolayabiliyor; bu, bağlı güneş çiftliğinin yedi saatlik zirve üretimine eşdeğer ve yaklaşık 3.000 eve bir gün yetecek kadar enerji anlamına geliyor. Bataryalar gündüz üretilen fazla güneş enerjisini depolayıp akşam ve gece saatlerinde kullanıma sunuyor.
LDES'in sistem maliyetlerini düşürmesi beklenen en önemli kanallardan biri, üreticilere şebeke kapasitesi yetersizliğinden dolayı kapanmaları için ödeme yapılan kısıtlama (curtailment) uygulamasının önlenmesi. 2024-25 mali yılında dengeleme maliyetleri 2,7 milyar sterline ulaşarak ortalama hane faturasına yaklaşık 40 sterlin ekledi; bunun 1,9 milyar sterlini (hane başına 28 sterlin) rüzgarın kısıtlandığı ve başka yerlerde gaz santrallerinin devreye alındığı durumlardan kaynaklandı. Kısıtlama özellikle İskoçya'da ciddi bir sorun çünkü Birleşik Krallık'ın rüzgar kapasitesinin büyük bölümü ulusal elektrik şebekesinin sıkışık bölümlerinin arkasında yer alıyor. Porter, depolama kapasitesine göre LDES projelerinin %79'unun kuzey İskoçya'da konumlandığını ve bunun kısıtlama sorununu açıkladığını belirtti.
Analizler LDES'in sistem maliyetlerini önemli ölçüde azaltabileceğini gösteriyor. Regen ve LCP Delta'nın 2023'te Department for Energy Security and Net Zero (DESNZ) için hazırladığı analize göre, 20 GW LDES eklemek 2030-2050 arasında elektrik sistemi maliyetlerini 16-51 milyar sterlin azaltabilir; merkezi tahmin yaklaşık 26 milyar sterlin. LCP Delta'nın 2025 analizinde ise 2050'ye kadar 8-12 saat kapasiteli 20 GW pompalı hidro kurulumunun 10 milyar sterlinin üzerinde sistem faydası sağlayacağı hesaplandı. Transition Finance Council'in raporuna göre LDES, 2040-2050 döneminde yıllık 7-13 milyar sterlin tasarruf sağlayabilir. Konsey, her gigawatt uzun süreli esnekliğin yaklaşık 2-2,5 milyar sterlin yatırım gerektirdiğini, ancak devreye girdikten sonra yıllık 0,5-1 milyar sterlin tasarruf sağladığını ve 25 yılda 30-60 milyar sterlin elektrik sistemi tasarrufu elde edilebileceğini tahmin ediyor.
Ağustos 2026'da Birleşik Krallık'ın ulusal inovasyon ajansı Innovate UK, en az 100 saat kesintisiz elektrik depolayıp boşaltabilen "ultra uzun" süreli batarya teknolojileri için yeni bir fon açıkladı. İlk aşamada gösterim projelerine 3 milyon sterline kadar yatırım yapılacak; sektörde toplam 10 milyon sterlin mevcut. Başvurular 30 Eylül'e kadar açık ve başarılı projelere 350.000 ila 700.000 sterlin arasında hibe verilecek. University of Strathclyde'dan ve UK Energy Research Centre eş direktörü Dr Jamie Speirs, Birleşik Krallık'ın düşük karbon hedeflerine ulaşmasının LDES'in "kilidini açmaya" bağlı olduğunu söyleyerek "Saatler, günler ve hatta mevsimler boyunca esneklik sağlayarak LDES, dayanıklı ve düşük karbonlu bir elektrik sistemini mümkün kılabilir" dedi. University of Nottingham'dan dinamik profesörü Seamus Garvey ise yeni fonu olumlu karşılamakla birlikte bir uyarıda bulundu: "Şu anda çok sayıda kısa süreli depolama satın alma eğiliminde olduğumuz için, daha uzun süreli depolamaların erişebileceği pazar parçalarını fiilen ortadan kaldırıyoruz ve bu, bu depolamaları finanse etme sorununu daha da zorlaştırıyor."
Ofgem'in "meyilli" kararının ardından düzenleyici, 7 Ağustos 2026'da sona eren bir danışma süreci başlattı. Nihai kararın ardından hangi projelerin cap-and-floor mekanizması kapsamında destekleneceği netleşecek. George Martin, sürecin henüz bitmediğini ve Ofgem'in metodolojisinin incelemeyle karşılaşabileceğini belirterek "Danışmaya çok sayıda yanıt gelecek. Verilen toplam kapasite miktarının değişmesini beklemiyorum, ancak artabilir; muhtemelen yalnızca yukarı yönlü olur. Ancak onaylanan projelerde bazı değişiklikler olabilir veya bir sonraki başvuru penceresi için değişiklikler yapılabilir" dedi.
