Dünya her yıl 540 milyon tonun üzerinde pirinç üretiyor ve bu üretimin yaklaşık 136 milyon tonu kabuk atığı olarak çıkarılıyor. Florida International University'den bir araştırma ekibi, bu devasa atık hacmini su kirliliğiyle mücadele için değerlendirmeyi hedefledi ve pirinç kabuklarından süngerimsi bir filtre geliştirdi. Çalışma, Sustainable Chemistry and Pharmacy dergisinde 2026'da yayımlandı.
Tekstil, deri işleme, kâğıt üretimi ve su ürünleri yetiştiriciliği gibi sektörlerde yaygın kullanılan sentetik boyalar su ortamlarında uzun süre kalıcı. Araştırmacılar makalelerinde, bu boyaların ışık geçirgenliğini azalttığını, su ekosistemlerini bozduğunu ve içme suyu kaynaklarını kirlettiğini belirtiyor. Boyaların birçoğu toksik; bazıları ise kanserojen olabiliyor.
Biyokömür ve kil benzeri minerallerin birleşimi
Ekip, atık pirinç kabuklarını düşük oksijenli bir ortamda ısıtarak biyokömür elde etti. Biyokömür, yüksek yüzey alanına ve kirleticileri hapsedebilen gözenekli bir yapıya sahip. Araştırmacılar, bu malzemenin performansını katmanlı çift hidroksitlerle birleştirerek artırdı. Katmanlı çift hidroksitler, magnezyum ve alüminyum hidroksit tabakalarından oluşan ve tabakaları arasında yüklü iyonlar ile su molekülleri barındıran kil benzeri mineraller.
Laboratuvar sonuçları ve sonraki adımlar
Geliştirilen malzeme, laboratuvar testlerinde yaygın iki endüstriyel boya olan brilliant green ve malachite green'i yakaladı. Filtre en az beş kez etkinliğini yitirmeden yeniden kullanılabildi. Araştırmacılar şimdi malzemeyi farklı boyalar, ağır metaller ve gerçek su örneklerinde bulunan çeşitli kirleticiler üzerinde test etmeyi planlıyor.
Düşük maliyetli malzemenin hem su yollarını temizlemeye hem de tarımsal atığın azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
