Dağ aslanları insanlar için korku kaynağı olarak görülse de, Washington eyaletindeki Olympic Yarımadası'nda yapılan yeni bir araştırma bu büyük kedigillerin aslında yol güvenliğini artırdığını gösteriyor. Current Biology dergisinde 5 Ağustos 2026'da yayımlanan çalışmaya göre, puma aktivitesinin yoğun olduğu bölgelerde geyiklerin neden olduğu trafik kazaları belirgin biçimde azalıyor.

Araştırma, yarımadadaki Lower Elwha Klallam, Skokomish, Quinault, Makah ve Port Gamble S'Klallam kabilelerine mensup bilim insanlarının yıllar süren saha çalışmalarına dayanıyor. Ekip, 500'den fazla noktaya yerleştirdiği yaban hayatı kameraları ve 59 pumaya taktığı GPS tasmalarıyla hem kedigillerin hem de avlarının nerelerde vakit geçirdiğini ayrıntılı biçimde haritaladı.

Bu veriler, 2020-2025 yılları arasında yarımadada kaydedilen yaklaşık 1.000 araç-yaban hayatı çarpışmasıyla eşleştirildi. Kazalar 80'den fazla yaralanma, iki ölüm ve araç onarımı ile tıbbi bakım için 14,7 milyon dolarlık maliyetle ilişkilendirildi.

Çarpışmaların yoğunlaştığı yerleri yalnızca geyik bolluğu ya da insan yerleşimi ve trafik düzeyi açıklayamadı. Bilim insanları puma tasması verilerini devreye soktığında ise bu kedigillerin önemli bir etken olduğu ortaya çıktı. Puma bulunma sıklığının yüksek olduğu yerlerde bir aracın geyiğe çarpma olasılığı %67 daha düşük çıktı. Araştırmacıların kullandığı modele göre, bir bölgede yoğun puma aktivitesi olması, beş yıllık dönemde beklenen toplam çarpışma sayısında %76'lık bir düşüş anlamına geliyor.

Bu dinamiğin temelinde geyiklerin puma varlığında davranışlarını değiştirmesi yatıyor. Tıpkı pumaların insanların yakınında hareketlerini ayarlaması gibi, geyikler de en korktukları yırtıcılardan biri etraftayken mekân ve zaman kullanımını farklılaştırıyor. Çalışmanın başyazarı, Conservation Science Partners ekoloği Justin Suraci, durumu şöyle özetliyor:

"Pumaların bulunduğu yerlerde geyikler hem alan hem de zaman kullanımını değiştiriyor; yollarla daha az kesişiyor ve en tehlikeli çarpışmaların yaşandığı gece saatlerinde hareketliliklerini azaltıyor. Artan yol güvenliği, puma gibi büyük yırtıcıların insan topluluklarına sağlayabileceği bir ekosistem hizmetidir."

Panthera adlı koruma kuruluşunda puma araştırmalarını yürüten ve çalışmada yer alan ekolojist Mark Elbroch da benzer bir vurgu yapıyor:

"Büyük etoburlarla bir arada yaşamak yalnızca yaban hayatını korumakla ilgili değil; onların her gün sessizce bize sağladığı sayısız faydayı korumakla ilgili."

Yaban hayatı savunucuları, bu tür faydaların görünürlük kazanmasının, genellikle yalnızca insanlara saldırdıklarında gündeme gelen bu türlerin korunmasına yönelik çabaları güçlendirebileceğini umuyor. Suraci, etoburların dünya genelinde benzer bir hizmet sunuyor olabileceğini belirterek, "Etoburlar, popülasyonların varlığını sürdürdüğü dünyanın başka yerlerinde de benzer bir yol güvenliği hizmeti sunuyor olabilir ve bu değerli ekosistem hizmeti şimdiye kadar fark edilmemiştir" diyor.

Sayılar da bu tabloyu doğruluyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun 2011 tarihli çalışması, Kuzey Amerika'da 1990'lardaki zirve döneminde dağ aslanı karşılaşmalarının yılda yaklaşık 5 yaralanma ve 1 ölümle sonuçlandığını gösterdi. 2020'li yıllarda ise iki dağ aslanı saldırısı ölümü rapor edildi. Buna karşılık, yalnızca 2024 yılında ABD'de çoğunluğu geyik olmak üzere yaban hayatına çarpan araçlarda 200'den fazla kişi hayatını kaybetti.

Araştırma, Suraci ve arkadaşlarının "Large carnivores shape road safety through effects on prey space use" başlıklı makalesiyle Current Biology'de yayımlandı.