Tayland'ın doğusundaki Chonburi eyaletinde en az 13 veri merkezi inşa ya da planlama aşamasında, dört tesis ise halihazırda faal. Bölgeyi temsil eden muhalefet milletvekili Sahassawat Kumkong, bu tablonun hükümetin yaklaşımını yeniden sorgulaması gerektiğini söylüyor. People's Party'ye mensup Kumkong, Mongabay'a verdiği demeçte "Tayland'ın veri merkezi geliştirme konusundaki genel yaklaşımını yeniden düşünmesi gerektiğine inanıyorum" dedi ve şöyle devam etti: "Hedef yalnızca mümkün olduğunca hızlı yatırım çekmek olmamalı. Kalkınmanın çevresel açıdan sürdürülebilir olmasını, yerel toplulukların korunmasını ve ekonomik faydaların daha adil paylaşılmasını da sağlamalıyız."

Kumkong, Chonburi'nin 7. seçim bölgesini temsil ediyor ve doğal kaynaklara bağımlı seçmenlerinin çıkarlarını korumayı görevi sayıyor. Bu amaçla kurmayı planladığı parlamento komitesi, hükümetin veri merkezlerine yönelik onay ve düzenleme süreçlerini baştan sona inceleyecek. Milletvekili, komitenin su ve enerji kaynaklarına ilişkin uzun vadeli planlamayı, çevresel koruma önlemlerini, şeffaflığı, kamu katılımını ve projelerin maliyetini paylaşan toplulukların faydadan yararlanmasını sağlayacak mekanizmaları ele alacağını belirtti.

MSC

Hükümet ise 23 Haziran'da başlattığı Thai FastPass programıyla süreci hızlandırmayı tercih ediyor. Program, veri merkezleri de dahil kilit sektörlerdeki sekiz kurumun işini kolaylaştırarak düzenleyici engelleri kaldırmayı hedefliyor. Başbakanlık iletişim ofisi, programın tanıtımında "Hükümet, düzenleyici bir kurum olmaktan çıkıp proaktif bir iş kolaylaştırıcıya dönüşüyor" ifadesini kullandı. Kumkong, hükümetin yaklaşımının "sonuçlarını yönetmekten ziyade büyük ölçüde yatırım çekmeye odaklandığını" savundu.

Tayland, yapay zeka patlamasının getirdiği işlem gücü ihtiyacını karşılamak üzere bölgesel bir merkez olma hedefiyle uluslararası teknoloji şirketlerinden milyarlarca dolarlık yatırım çekiyor. Mongabay'ın mart ayında yayımladığı rapora göre ülkede 70'ten fazla veri merkezi projesi kataloglandı: yaklaşık 40'ı faal, 20'si inşa halinde, 10 kadarı planlama aşamasında. Projeler Bangkok yakınlarındaki Eastern Economic Corridor (EEC) özel ekonomik bölgesinde yoğunlaşıyor. Mayıs ayında Board of Investment, ByteDance iştirakinin 25 milyar dolarlık projesi de dahil üç yeni veri merkezine onay verdi.

People catch fish in front of a truck pumping water from the Khlong Luang reservoir in Chonburi province, Thailand. Photo by Andy Ball/Mongabay.

Tesislerin yoğun su ve elektrik tüketimi ise endişeleri büyütüyor. World Bank Tayland Kıdemli Ülke Yetkilisi Kwanpadh Suddhi-Dhamakit, yerel medyaya verdiği demeçte, veri merkezlerinin su ve elektrik kullanımına daha fazla denetim getirilebileceğini önerdi. Enerji bakanının ise veri merkezlerinden daha yüksek elektrik ücreti almayı ve elde edilecek ek gelirin yenilenebilir enerji altyapısına aktarılmasını ya da hane halkı elektrik faturalarının sübvansiyonunda kullanılmasını gündeme getirdiği bildirildi. Ministry of Digital Economy and Society, Mongabay'ın e-posta yoluyla yönelttiği soruları yanıtsız bıraktı; Enerji Bakanlığı da yorum talebine yanıt vermedi. Thai Data Center Association ise Mongabay'ın çok sayıdaki yorum talebine cevap vermedi.

Halihazırda ciddi su sıkıntısı çeken EEC bölgesindeki çiftçiler, veri merkezi akınının sorunu daha da ağırlaştırmasından korkuyor. Sivil toplum kuruluşu EEC Watch'ın araştırma direktörü Somnuck Jongmeewasin, Mongabay'a yaptığı açıklamada devlet kurumlarını veri merkezi genişlemesinin uzun vadeli uygulanabilirliğini anlamak için işbirliğine çağırdı. Yasal olarak zorunlu çevresel etki değerlendirmelerine ek olarak, sektörün tamamı için stratejik bir çevresel değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Somnuck, bu değerlendirmenin mevcut ve planlanan tüm tesislerin ihtiyaç duyacağı kaynakları hesaplayacağını söyledi.

Uygun denetim olmazsa Tayland'ın sorumsuz veri merkezi projeleri için bir cennet haline gelebileceği uyarısında bulunan Somnuck, "EEC bölgesinde su gaspı ve elektrik kesintileri de dahil olmak üzere çok sayıda su stresi sorunu yaşıyoruz. Onaylanan tüm yeni veri merkezlerinin tam kapasiteyle çalışmaya başladığında sürdürülebilir olması mümkün değil" dedi ve şöyle ekledi: "Kendi sularını ve elektriklerini satın alsalar bile, bu kaynaklar hepimizin bağlı olduğu ortak su rezervlerinden ve elektrik şebekelerinden geliyor."