Paul Welch, geçen ay Teksas Hill Country'yi döven sağanak başladığında Upper Guadalupe River Authority'nin yeni takip sitesi RiverHub'daki radar ve yağış ölçerlerini kontrol ederek gece yarısına kadar uyanık kaldı. Veriler içini rahatlatınca yattı. Dört saat sonra telefonu çaldı; arayan, bir yıl önce de sel suları kulübesine ulaşmadan hemen önce kendisini uyandıran komşusuydu. "Kalk. Çık. Hemen," dedi komşusu sakin bir sesle. Welch uyurken 4 mil yukarıdaki Center Point'te su seviyesi 25 feet yükselmişti; bir su duvarı vadiden aşağıya doğru ilerliyordu.

Welch ve partneri Elizabeth Hastings, aynı kâbusu 12 ay içinde ikinci kez yaşıyordu. Hastings silahları, mücevherleri, evrakları ve ilaçları Sprinter minibüse atıp sağanak altında bir benzin istasyonuna sürdü. Welch traktörünü, golf arabasını ve diğer eşyalarını yüksek bir noktaya taşıdı, ardından komşularıyla birlikte geçen sefer de toplandıkları otoyol yakınındaki tepeye çıktı. Vadiden geçen suyun gücünü daha önce hiç bu kadar şiddetli görmemişti. Ertesi sabah çamura bulanmış arazide ilerlerken gönüllü Huntly Dantzler aradı: "Paul, bana iyi haber ver." Welch'in yanıtı kısa oldu: "Verecek iyi haberim yok." 130.000 dolarlık karavan, hayalindeki eve harcadığı 80.000 dolar, atölyesinde balonlu naylonlara sarılı yeni beyaz eşyalar ve 200 yıllık selvi ağaçları yok olmuştu. "Telefonda ağladık ve dua ettik," dedi Dantzler.

Geçen yılın bilançosu ve yasama tepkisi

Bir yıl önce Teksas'ın orta kesimindeki nehirler ve dereler 139 kişiyi öldürmüş, eyalet çapında sel uyarılarını iyileştirme çabasını tetiklemişti. Geçen yılki sağanakta Kerr County'deki Camp Mystic'te 25 kız çocuğu hayatını kaybetmişti. Yasama soruşturmaları ve kovuşturmalar, Kerr County ve Upper Guadalupe River Authority'nin başarısızlıklarını ortaya çıkardı: ilçede en savunmasız Guadalupe kıyılarında bile açık hava sireni yoktu; yetkili kurum, eyalet fonu reddedilince ihtiyaç duyduğu uyarı sistemini kurmayı ertelemişti. İlçe, bölgedeki neredeyse her cep telefonuna ulaşabilecek federal acil durum uyarı sistemini hiç devreye sokmamış, yerel uyarıları da sevk memurları amir onayı ararken geciktirmişti.

Bu eksiklikler, yasa yapıcıların sel eğilimli bölgelerde daha sağlam bir uyarı sistemi kurulması yönündeki baskısının merkezinde yer aldı. Teksas yasama organı, geç yazdaki özel oturumda dört sel müdahale yasası çıkardı. İkisi, gençlik kamplarında güvenlik ve ruhsat şartlarını sıkılaştırdı. Üçüncüsü, 30 ilçede ani sel riski taşıyan bölgeleri belirleyerek siren, sensör ve ölçüm istasyonu kurulmasını öngören bir program başlattı. Dördüncüsü, sirenlerin satın alınması için 50 milyon dolar ve Hill Country'ye iki yıl boyunca yağış ölçer, radar ve tahmin aracı yerleştirilmesi için 24 milyon dolar sağladı.

Temmuz başı itibarıyla 30 uygun ilçeden 29'u programa katılmıştı. Ancak sel başladığında sistemin büyük bölümü henüz geliştirme aşamasındaydı.

Yerel ölçekte atılan adımlar

Upper Guadalupe River Authority, harekete geçen ilk kurum oldu. Rezervlerinden ayırdığı 1 milyon dolarla, bölgedeki gençlik kampları ve karavan parklarının yoğun olduğu Kerr County'nin batısına 50 feet'lik direklere altı siren yerleştirdi. Guadalupe'nin membasına bir hava istasyonu ve nehir ölçer ekledi; bu verileri RiverHub üzerinden paylaşıyor — Welch'in sel gelmeden saatler önce kontrol ettiği site buydu.

Kerr County yetkilileri fırtına öncesinde ve sırasında 59 yerel acil durum mesajı gönderdi, üç sireni tetikledi. River Sentry adlı şirket, nehir boyunca arazi sahipleri için kurduğu 104 sirenden birkaçının tasarlandığı gibi otomatik olarak çaldığını bildirdi. Yerel ekipler, onlarca kişinin selden önce tahliyesine yardım etti.

Düşük can kaybının arkasındaki nedenler

20 Temmuz'daki basın toplantısında Vali Greg Abbott ve Kerr County Yargıcı Rob Kelly, ölü sayısındaki düşüşü üç nedene bağladı: fırtınanın daha yavaş ilerlemesi, geçen yılki felaketin yarattığı teyakkuz ve son aylarda kurulan uyarı sistemleri. Kelly, "Bir yıl sonra buradayız ama inanılmaz derecede farklı koşullar altında," dedi. "Geçen yıl buradayken yas tutuyorduk. İnsan kaybının ağırlığı altındaydık."

Teksas State University bünyesindeki Meadows Center for Water and the Environment'ın direktörü Robert Mace, bu yılki fırtınanın daha geniş ve takibinin daha kolay olduğunu, dolayısıyla tahmincilerin çok daha net bir sinyal aldığını söyledi. National Weather Service'in Austin/San Antonio ofisinden uyarı koordinasyon meteoroloğu Jason Runyen, kurumun 2025'teki modellerin ve prosedürlerin aynısını kullandığını belirtti; tek fark, bu kez nehrin zirve yapmasından dört gün önce acil durum yetkililerini bilgilendirmeye başlamalarıydı — geçen yıl bu süre 24 saatten azdı.

Eyalet klimatoloğu John Nielsen-Gammon'a göre ise asıl belirleyici faktör yağış şiddeti olabilir. National Weather Service verilerine göre bu yıl yağış hızı saatte 2 ila 5 inç arasında gerçekleşti; geçen yıl bu değer 4 ila 6 inçti. Suların daha yavaş yükselmesi, insanlara tahliye için daha fazla zaman tanıdı.

Kerrville sakini ve United Cajun Navy'nin bölgedeki yardım çalışmalarını yöneten Ryan J. Rock Logue, halkın farkındalığının altını çizdi: "Bu selle herkes hipervijilans bir PTSD modundaydı; herkes biraz hiperfarkındaydı." İnsanlar komşularını kontrol etti, sel sularına araçla girmeye kalkışmadı ve tahliye çağrılarına uydu.

'Siren dikerek sorunu çözmedik'

Lower Colorado River Authority'nin eski genel müdürü Mark Rose, düşük ölü sayısından acele sonuç çıkarmamak gerektiği konusunda uyardı: "Gerçekten daha iyisini bildiğimiz ve kurumsal değişiklikler yaptığımız için mi daha iyiydik? Yoksa sadece geçen yıl bir sürü insanı öldüren korkunç bir sel yaşadığımız ve bu artık aklımızda olduğu için mi? Bunlar tüm yetkililerin sorması ve yanıtlaması gereken zor sorular."

Rose, en kapsamlı siren ağının bile can kayıplarını tamamen ortadan kaldırmayacağını, çünkü sirenlerin reaktif olduğunu savundu: "Siren dikerek sorunu çözdüğünü düşünenlere saygı duymakla birlikte, bence bu tamamen saçmalık. Çünkü sağanak yağmur altında, derin uykuda, sabaha karşı 3'te, yanıt vermek için bir saatiniz varken o sireni duyacak mısınız? Hayır."

Rose'a göre etkili sel uyarısı yağmur düşmeye başlar başlamaz devreye girmeli. Akışla beslenen nehirlerin bulunduğu Hill Country'de bu, Lower Colorado River Authority'nin yaptığı gibi tüm havzayı dere ve yan kollardaki yağış ve akarsu ölçerlerle izlemek anlamına geliyor. Guadalupe'de taşkın kontrol altyapısı neredeyse hiç olmadığı için bilgi ilk savunma hattı; Rose'a göre bu bilgi ancak ulaşma hızı kadar değerli. Welch'in RiverHub'ı kontrol ettikten sonra uyuyacak kadar güvende hissetmesi, Rose'a "Guadalupe Nehri'nde veri toplamanın henüz emekleme aşamasında olduğunu" gösteriyor. Sistemin, su seviyesindeki ani bir yükselişi sürpriz olmaktan çıkaracak kadar zamanında ve gerçek zamanlı bilgi sağlamadığından şüpheleniyor. "İşin bittiğini düşünen varsa, bitmedi," diyor Rose. "Daha yeni başlıyor."

Tamamlanmamış altyapı

Fırtına, eyaletin sel uyarı ağının ne kadarının eksik olduğunu da gözler önüne serdi. Geçen yılki afet bölgesinde yer alan birçok ilçede hâlâ siren, yeterli akarsu ölçer ve diğer altyapı bulunmuyor. Welch ve Hastings'in yaşadığı doğu Kerr County'de, Guadalupe'nin bu kısmı geçen yıl felaket düzeyinde taşmasına rağmen hiçbir siren çalmadı. Kerr County gelecek yaza kadar 26 siren daha kurmayı planlıyor; ancak Kerrville yetkilileri, ek sirenler, nehir ölçerler ve benzeri donanımla kapsamlı bir sistemin en az 14 milyon dolara mal olacağını tahmin ediyor. Eyaletin ilçeye ayırdığı pay ise 1 milyon dolar.

Eski NASA mühendisi, eski Kerr County komisyon üyesi ve ilçenin sel uyarı sistemi gereksinimlerini belirleyen ekibin lideri Tom Moser, eyaletin bu donanımları peşinen finanse etmesi gerektiğini söyledi: "Benim değerlendirmeme göre böyle bir sistemin muhtemelen altı aydan kısa sürede kurulmaması için hiçbir neden yok. Bölgede yeterince acil durum ve selin etkisini gördük; tam gaz ilerlemeli."

Kerr County yetkilileri yorum taleplerine yanıt vermedi. Vali Abbott ise konunun kapanmadığını belirterek şunları söyledi: "Geçen yıl kurduğumuz sistemlerin başarılı ve faydalı olduğu kanıtlandı. Teksas eyaletinin her bölgesinde eşit derecede başarılı ve faydalı olduğumuzdan emin olmak istiyoruz. Gelecek yasama döneminde ele alacağımız konular bunlar."

Nielsen-Gammon, yetkililerin şu ana kadar oluşturduğu sistemin geçen yılki fırtınaya benzer bir felakette nasıl bir performans göstereceğinin belirsiz olduğunu ifade etti: "Fazla ürkütücü olmak istemem ama geçen yıl evlerinde ölen bazı insanların bu yılki selde de ölmüş olması mümkün." Taşkın yataklarında her iki selden de su altında kalan evler, tatil kiralıkları ve kamp alanları hâlâ duruyor.

Komşu telefonu ve yeni bir başlangıç

Sonuçta Welch ve Hastings'i kurtaran, itfaiyedeki bir arkadaşından ilk acil durum çağrılarını duyan bir komşunun telefonu oldu. "Hayatımızı iki kez kurtardı," dedi Hastings.

Çift, Comfort'taki bir Airbnb'ye sığındıktan iki hafta sonra nehir kenarında yaşama fikrinden vazgeçip 20 mil batıda, Kerrville'de bir tepenin üstündeki eve taşındı. Hastings, 1978'de iki günde 48 inç yağışın ardından Guadalupe'de sürüklenen kulübelerin televizyon görüntülerini izlediği çocukluğundan beri bölgenin tehlikeli olduğunu biliyordu. Ama nehrin 12 ay arayla iki yıkıcı sel çıkaracağını hiç düşünmemişti.

Bu durum daha sık yaşanabilir. Mace, ısınan deniz yüzeyi sıcaklıklarının atmosfere daha fazla nem yüklediğini ve Körfez Kıyısı boyunca aşırı yağış riskini artırdığını belirterek uyarıda bulundu.

Welch ve Hastings ise nehir kıyısındaki yerlerinden tamamen vazgeçemiyor: şelaleleri, yüzme deliğini ve kuşları çok seviyorlar. Yine de artık oraya yalnızca minibüsle gelip gidecekler — her an hızla ayrılabilmek için. Her ihtimale karşı.