Trump yönetimi, Arktik'in atmosferini, okyanuslarını, donmuş su ve buz sistemlerini ile tundrasını izleyen yıllık Arktik Rapor Kartı'na (Arctic Report Card) verdiği federal desteği geri çekti. National Oceanic and Atmospheric Administration'ın (NOAA) iletişim direktörü Kim Doster, Salı günü yaptığı açıklamada kurumun 2026 raporunun koordinasyonunu üstlenmeyeceğini duyurdu; kararın gerekçesine ilişkin herhangi bir bilgi vermedi.
New York Times gazetesine konuşan Doster, "2026 Arktik Rapor Kartı'nın koordinasyonu NOAA aracılığıyla yürütülmeyecek. NOAA'nın geçmişte bu rapora sağladığı tüm veriler toplanmaya ve kamuya açık olmaya devam edecek" dedi. Doster ayrıca NOAA'nın diğer programlarının bölgede ulusal güvenlik, hava tahmini, seyrüsefer güvenliği ve kıyı topluluklarının ekonomik canlılığına katkı sağlayan araştırmaları desteklemeyi sürdüreceğini belirtti.
20 yıllık hakemli rapor artık koordine edilmeyecek
2006'dan bu yana hakemli olarak hazırlanan Arktik Rapor Kartı, bilim insanlarına ve kamuoyuna bölgedeki çevresel gelişmeler hakkında güncel bilgi sunuyor. İklim krizi, Arktik'i küresel ortalamadan dört kat daha hızlı ısınan bir bölgeye dönüştürdü; son yıllarda deniz buzullarında ciddi kayıplar yaşandı, karbon yutağı işlevi tersine döndü ve ekosistemlerde büyük değişimler gözlendi.
2025 Arktik Rapor Kartı'nda bilim insanları, Ekim 2024 ile Eylül 2025 arasındaki dönemde Arktik genelindeki yüzey sıcaklıklarının 1900'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştığını tespit etti. Rapora göre Mart 2025'te Arktik kış deniz buzunun yıllık maksimum alanı, 47 yıllık uydu kayıtları boyunca görülen en düşük seviyeye geriledi.
Buzulların sürekli kaybedilmesi küresel deniz seviyesinin istikrarlı biçimde yükselmesine katkıda bulunurken, bu durum Arktik topluluklarının su kaynaklarını tehdit ediyor, yıkıcı selleri tetikliyor ve heyelan ile tsunamilerden kaynaklanan riskleri artırıyor.
Alaska'da "paslayan nehirler" sorunu
Raporda ayrıca, Alaska Arktiği'ndeki 200'den fazla havzada çözülen donmuş topraklardan açığa çıkan demir ve diğer elementlerin son 10 yıl içinde nehirleri ve akarsuları turuncuya çevirdiği tespit edildi. Yağmur ve eriyen karların kuzeye doğru akarak Arktik Okyanusu'na ulaştığı bu geniş kara alanlarında, söz konusu süreç suyun asitliğini artırırken yüksek düzeylerdeki toksik metaller su kalitesini bozdu. Bunun sonucunda sucul yaşam alanları, kırsal bölgelerin içme suyu kaynakları ve geçim amaçlı balıkçılık olumsuz etkilendi.
Bilim insanları: "Kabul edilemez"
Raporun editörlerinden ve Colorado merkezli National Snow and Ice Data Center'da görev yapan Twila Moon, kararın ABD'nin bilim ve çevresel istihbarat liderliğinden geri adım atması anlamına geldiğini vurguladı:
"ABD bir Arktik ülkesidir. Arktik yalnızca uzakta bulunan bir yer değil. Aynı zamanda bizim ulusal coğrafyamızın bir parçası. Orada meydana gelen pek çok değişimin etkileri, ABD'nin orta enlemlerine, hatta daha güneydeki bölgelere kadar ulaşıyor. Rapordan çekilmek ABD'nin bilim alanındaki liderliğinden, çevresel istihbarat alanındaki liderliğinden geri adım atması anlamına geliyor ve bunun yol açtığı zarar da bambaşka bir boyut taşıyor."
Joe Biden döneminde NOAA'nın yöneticiliğini yapan Rick Spinrad ise kararı "gerçekten kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Spinrad, "Arktik'te neler olup bittiğine ilişkin temel referans noktası bu rapor. Yönetimin bu kararı neden aldığını anlamak benim için açık değil. Bunun, iklim değişikliğini daha iyi anlamayla bağlantılı her türlü girişime karşı duydukları isteksizlikle ilgili olduğunu yalnızca tahmin edebilirim" dedi.
İklim araştırmalarına yönelik baskı sürüyor
Fon desteğinin iptal edilmesi, Trump yönetiminin iklim krizini ve küresel etkilerini inceleyen hükümet öncülüğündeki araştırmaları engellemeye yönelik son adımı oldu. Trump yönetimi, geçen yılın ocak ayında yeniden göreve gelmesinden bu yana içinde "iklim" ifadesi geçen bilimsel araştırmalara verilen desteği geri çekti. Yönetim ayrıca 368 milyon dolarlık kritik bir derin deniz gözlem sistemini ortadan kaldırmaya çalıştı ve iklim değişikliğine ilişkin önemli raporları hükümetin internet sitelerinden kaldırdı.
