Tuna Nehri'ndeki su seviyesi 30 yılın en düşük düzeyine inince Macaristan'ın tek nükleer santrali Paks ilk kez tamamen kapanacak. Başbakan Péter Magyar, Sovyet döneminden kalma santralin Tuna'dan soğutma suyu çekemediğini; emme nozullarının suya ulaşamadığını açıkladı. Magyar, aşırı sıcakların da etkisiyle enerji arzının pazartesi gününden itibaren "kritik" hale gelebileceği uyarısında bulundu.
Sıcaklıkların bir hafta boyunca 37°C civarında seyredeceği öngörülürken, Magyar vatandaşlardan 17:00 ile 22:00 saatleri arasında elektrikli araç şarjı ve klima kullanımı dahil yüksek enerji tüketen faaliyetleri sınırlandırmalarını istedi. Hükümet, ulusal şebekenin dengesi korunamazsa "dönüşümlü kesinti rejimi" devreye sokabileceğini ve tüketimi kısıtlanacak elektrik ile su abonelerinin listesini hazırlayacağını duyurdu.
Romanya'da da benzer bir kriz yaşanıyor. Ülkenin elektriğinin yaklaşık %20'sini sağlayan Cernavoda nükleer santralindeki 706 megavatlık iki reaktörden biri bu hafta başında durduruldu. Devlet şirketi Nuclearelectrica, perşembe günü ikinci reaktörü de kapatmamak için çaba gösteriyor. İkinci reaktör de devre dışı kalırsa Romanya, Macaristan gibi geçici olarak nükleer enerji üretiminden yoksun kalacak.
National Institute of Hydrology'nin verilerine göre, Tuna'nın ülkeye giriş yaptığı noktada temmuz ayı ortalama debisi 4.700 metreküp/saniye. Çarşamba günü bu değer 1.600 metreküp/saniyeye kadar düştü; enstitü salı gününe kadar 1.500 metreküp/saniyeye gerileyeceğini öngörüyor.
2.857 kilometre uzunluğuyla 19 ülkeyi kateden Tuna'daki düşük su seviyeleri, nehir taşımacılığını da felç etti. Bulgaristan'da gemi trafiği durma noktasına geldi. Viking Ullur adlı nehir kruvaziyer gemisi Romanya sınırındaki Vidin yakınlarında karaya oturunca, sınır polisi yiyecek ve su stokları azalan 186 yolcuyu tahliye etmek zorunda kaldı. Yardıma çağrılan başka bir tekne, gemiye yeterince yaklaşamadı.
Bulgaristan Denizcilik İdaresi'nde nehir denetiminden sorumlu Ivan Zhekov, BTA ajansına verdiği demeçte, "Yıllar boyunca bu kadar düşük seviyeler duymadım. 1990'dan bu yana kesinlikle benzer bir durum yaşanmadı" dedi. Sırbistan'da da Tuna'nın yanı sıra kolları Sava ve Tisa'da seviyeler çok düşük. Sırp hidrolog Dejan Vladiković, N1 televizyonuna yaptığı açıklamada, sorunun yalnızca mevcut yüksek sıcaklıklardan değil, ilkbahardaki düşük yağışlardan da kaynaklandığını belirtti. Vladiković, Tuna'daki seviyelerin 50 ila 60 yıldır görülmediğini ve iklim bilimcilerin eylül ortasına kadar bir iyileşme beklemediğini aktardı.
Suların çekilmesiyle nehir yatağında çok sayıda batık gün yüzüne çıktı. Sırbistan'ın Prahovo kentinde İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir Alman savaş gemisi, Hırvatistan'da batık bir Macar kargo gemisi ve yine Sırbistan'da bir Alman nehir filosunun enkazları görüldü. Bulgaristan'ın kuzeydoğusundaki Ruse kentinde bir vatandaşın nehir yatağında bulduğu kemikler ise uzmanlar tarafından mamut kalıntıları olarak tanımlandı; alt çene, iki diş ve muhtemelen bir kaburga kemiği tespit edildi.
Copernicus climate service'e göre Avrupa, küresel ortalamanın iki katı hızla ısınıyor. Bu durum yaz sıcak hava dalgalarını şiddetlendiriyor, su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor ve orman yangınlarını yoğunlaştırıyor. Sırbistan'da cuma günü sıcaklıkların 38°C'ye, yerel olarak 40°C'ye ulaşması, başkent Belgrad'da gece sıcaklığının 26°C'ye kadar çıkması bekleniyor. Avrupa'nın diğer bölgelerinde ise yangına elverişli koşulların Orta Avrupa'ya yayılacağı, Yunanistan ve Türkiye'nin en çok etkilenen ülkeler arasında olacağı tahmin ediliyor. Fransa ve İspanya'da yakın zamanda yaşanan geniş çaplı orman yangınları yüz binlerce kişinin tahliyesine yol açmıştı.
