Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki Virunga Ulusal Parkı'na 2024'te yeniden doğaya bırakılan Lulingu adlı Grauer gorili (Gorilla beringei), Mayıs 2026'da yavru dünyaya getirdi. DRC Gorilla Rehabilitation and Conservation Education Center'ın (GRACE) ülke direktörü Jackson Kabuyaya Mbeke, Mongabay'a telefonla yaptığı açıklamada anne ve bebeğin durumunun çok iyi olduğunu ifade etti.
"Bebek ve anne çok iyi durumda. Bu bizi gerçekten mutlu ediyor. Onunla gurur duyuyoruz; bu aynı zamanda bizim başarımızın bir parçası. Düşünün, onu bebekken tanıdık, büyümesini izledik, rehabilite edildi ve şimdi anne oldu."
Lulingu'nun yolu 2016'da, 18 aylıkken ICCN (Congolese Wildlife Authority) ve Gorilla Doctors örgütü tarafından yasa dışı yaban hayatı ticareti ağından kurtarılmasıyla GRACE'e düştü. 16 hektarlık (40 dönüm) sığınakta, evlat edinen goril annelerin gözetiminde ve doğal yaşam alanına yakın bir ortamda sosyalleşme fırsatı bulan Lulingu, rehabilitasyonun ardından Virunga Ulusal Parkı'nın uzak bir köşesi olan Mount Tshiaberimu yakınlarında özgürlüğüne kavuştu.
Kabuyaya Mbeke, sığınağın kurtarılan gorilleri kabul etmek ve doğaya salınabilecek duruma gelene kadar bakmak amacıyla kurulduğunu anlatarak şöyle devam etti: "Lulingu'nun bebek sahibi olması, vahşi yaşama iyi uyum sağladığının bir işaretidir. Onları doğaya yeniden kazandırarak, yaban hayatından yoksun bırakılmış ormanları yeniden doldurmayı da umuyoruz."
Doğu ova gorili olarak da bilinen Grauer gorili, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki tropikal ormanlara endemik bir tür ve Dünya'nın en büyük primatı. Silahlı çatışmalar, ormansızlaşma ve madencilik baskısı türün yaşam alanını giderek daraltıyor. Onlarca yıl "tehlikede" kategorisinde kalan Grauer gorili, 2016'da IUCN Kırmızı Listesi'nde "kritik tehlike altında" olarak yeniden sınıflandırıldı. Koruma uzmanlarının tahminlerine göre popülasyon 1994'ten bu yana yüzde 77 küçüldü; birey sayısı 16.900'den 2015 itibarıyla 3.800'e geriledi. Bu nedenle her doğum türün geleceği açısından kritik önem taşıyor.
Kabuyaya Mbeke, Lulingu'nun başarısının ardından ekibi için yeni bir kapı araladığını söyledi: "Bu başarı sayesinde, doğaya daha fazla goril salıp salmayacağımızı değerlendiriyoruz. Hazırlık aşamasındayız."
Güvenlik kaygıları ise sürüyor. Virunga Ulusal Parkı, komşu Ruanda'daki 1994 soykırımından bu yana onlarca yıldır şiddet olaylarıyla boğuşuyor. Çatışmalar Demokratik Kongo Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri, milisler ve Wazalendo olarak bilinen yerel öz savunma grupları arasında yaşanıyor. 2025 başından bu yana M23'ün parkın büyük bölümünü ele geçirmesi, kaçak avcılığı, ormansızlaşmayı ve yasa dışı ticareti körüklüyor.
Parka ve yaban hayatına toplumsal destek oluşturmak amacıyla koruma uzmanları, yerel toplulukları Lulingu'nun yavrusu için isim önermeye davet edecek. Kabuyaya Mbeke, "Adını seçmek için bir oylama yapılacak; adı bir tören sırasında açıklanacak. Herkes katılacak" dedi.